KUTA - De Balinese bevolking krabbelt op uit een dal na de aanslag van 12 oktober in Kuta. Het aantal toeristen herstelt zich licht. Winkels, bars en restaurants zijn echter akelig stil voor de begrippen van de plaatselijke bevolking van het Indonesische eiland ten oosten van Java.

De aanslag die vooral de onder Amerikanen en Australiërs populaire nachtclub Sari Club in de as heeft gelegd, heeft de toeristische industrie verwoest, stelt de Balinese regeringsfunctionaris Suamba van het toerismebureau. "Daardoor is de gehele economie van het eiland in een shock geraakt en heeft Bali zijn imago als eiland van de goden en vrede verloren."

kwart aan inkomsten

De anderhalve meter diepe krater die in het wegdek was geslagen door de bom in een minibusje voor de Sari Club, is inmiddels weggewerkt. Drie grote terreinen liggen nog braak waar ooit nachtclubs en bars stonden. Eigenaresse Katut Rahaya van een restaurant een paar panden verder van de plek des onheils kort haar 25 werknemers nog steeds procent op hun salaris, omdat ze anders failliet gaat. "Na de aanslag heb ik een maand lang geen klant gezien. Nu komt er inmiddels nog geen kwart aan inkomsten binnen van wat ik voor de bom had."

Minder boekingen

Ruim de helft van de Balinesen verdient zijn brood aan de vakantiegangers. Indirect zijn nog veel meer mensen, bijvoorbeeld werknemers in de bouw en op de rijstvelden, afhankelijk van toerisme voor hun inkomen. Hotels, restaurants en handel in houtsnijwerk, batiks en andere souvenirs zijn normaliter goed voor bijna eenderde van het totale inkomen van Bali. Direct na de aanslag stortte het toerisme geheel in. Bezochten in september nog 160.000 buitenlanders Bali, in november waren dit er slechts 31.500. Oad Reizen, de grootste Nederlandse touroperator in reizen naar Bali, noteerde een dip van 1200 minder boekingen na de aanslagen. De tweede reisorganisatie Thomas Cook (Neckermann en Vrij Uit) zegt zelfs een maand lang helemaal geen reizen naar het eiland te hebben verkocht.

Licht herstel

In januari is er wel weer een licht stijgende lijn te zien en werden meer dan 60.800 gasten geteld. Dit is vooral te danken aan toeristen uit landen in de omgeving van Bali; Japan, Taiwan en Singapore. Volgens Suamba komt dit door een grote solidariteit die is ontstaan in Zuid-Oost Azië na de aanslag in Kuta. De Amerikanen en Australiërs blijven grotendeels nog weg door het negatieve reisadvies dat hun regering over Indonesië heeft uitgevaardigd.

Wereldfaam

"Uiteindelijk zullen wij wel als winnaar uit deze tragedie komen", stelde de regeringsfunctionaris. Volgens hem kent de overwegend Hindoe bevolking van Bali een enorme veerkracht: "Wij hebben de kracht om uit iets negatiefs iets positiefs te halen. Door de aanslag heeft Bali wereldfaam gekregen en het is aan ons om te laten zien dat ons eiland wel degelijk een veilige plek is."