AMSTERDAM - Inkomen, opleiding, vermogen en beleggingservaring bepalen de hoogte van een vergoeding voor gedupeerden van aandelenleaseproducten.

Dat blijkt uit een serie uitspraken die de rechtbank in Amsterdam vrijdag heeft gedaan in zaken tegen de Belgisch-Franse bank Dexia.

De rechtbank geeft met de vonnissen grofweg de kansen aan voor beleggers die niet tevreden zijn met de zogenoemde Duisenberg-regeling. De rechter gaat met behulp van een rekenmodel in de ruim 3500 rechtszaken bepalen hoeveel vergoeding gedupeerde beleggers terugkrijgen van Dexia.

Vermogen

Gedupeerden met een netto maandsalaris onder de 1250 euro, een laag opleidingsniveau, geen vermogen en geen beleggingservaring krijgen tussen de 75 en 85 procent terug.

Gedupeerden die redelijke ervaring hebben met beleggen, een maandinkomen boven de 1250 euro en een vermogen dat hoger is dan de leasesom, kunnen een vergoeding tussen de 5 en 15 procent verwachten. De vergoeding wordt berekend over de restschuld en de inleg van het aandelenleaseproduct.

Gunstiger

"Het is een andere manier van berekenen", lichtte een woordvoerder van Dexia toe. "In een aantal gevallen is het gunstiger voor de belegger en in een aantal gevallen ongunstiger."

Hoger beroep

"Als dit voorbeeldzaken zijn, gaan we dit model toetsen bij het gerechtshof", vervolgde de woordvoerder. Het is nu nog niet mogelijk in hoger beroep te gaan, omdat de rechtbank vrijdag tussenvonnissen heeft gewezen. De rechter mist nog persoonlijke en financiële informatie over de gedupeerden voor het wijzen van het eindvonnis.

Op de vraag of aandelenlease een vorm van huurkoop is, heeft de rechtbank in Amsterdam nog geen antwoord. De rechtbank organiseert een aparte zitting om een oordeel te kunnen vellen over die kwestie.

Verjaringstermijn

Ontevreden beleggers beroepen zich erop dat het bij aandelenlease om huurkoop gaat, wat betekent dat hun partner het contract mede had moeten ondertekenen. Dat dit in veel gevallen niet is gebeurd, wordt aangegrepen als argument om de beleggingscontracten te ontbinden. Dexia is het daar niet mee eens en brengt ertegen in dat de verjaringstermijn verstreken is.

Dexia heeft begin dit jaar een schikking, de Duisenberg-regeling, getroffen met de grootste belangenorganisaties van ontevreden beleggers in producten met geleend geld. Beleggers die de schikking te mager vinden, kunnen alsnog naar de rechter stappen. De contouren die de rechtbank in Amsterdam nu schetst, zijn van belang, omdat een groot deel van de zaken in de hoofdstad zal dienen.

Zorgplicht

Beleggers kunnen alleen rekenen op compensatie als blijkt dat Dexia tekort is geschoten met zijn zorgplicht. Deze plicht dwingt financiële bedrijven om consumenten te wijzen op de risico's van hun investering en een inschatting te maken van hun financiële situatie.

Als Dexia slechts ten dele de fout is ingegaan, komt de schade gedeeltelijk voor rekening van de particuliere belegger.

Eindvonnis

De rechter wees vrijdag al wel een eindvonnis in een zaak over een depotbelegging. Gedupeerden van deze beleggingen, die maar een fractie uitmaken van de 3500 rechtzaken, krijgen een vergoeding van 100 procent van Dexia.