DEN HAAG - Het kabinet komt niet met fiscale maatregelen om de topinkomens in het bedrijfsleven aan banden te leggen. Het ziet niets in een verhoging van het hoogste belastingtarief of een extra belasting van bonussen.

Minister Wouter Bos en staatssecretaris Jan Kees de Jager van Financiën maakten dat woensdag duidelijk in een spoeddebat in de Tweede Kamer.

Averechts

Volgens Bos werkt een 'graaitax' averechts. De salarissen in de top van bedrijven zullen alleen maar verder stijgen als ze hoger belast worden, stelde hij. Volgens De Jager (CDA) geldt datzelfde voor het extra belasten van bonussen. De Jager onderstreepte ook dat belastingverhogingen het Nederlandse ondernemingsklimaat zullen aantasten.

Ook andere nieuwe maatregelen om de groei van de topsalarissen in het bedrijfsleven af te remmen treft het kabinet voorlopig niet. Het wacht eerst op een advies van een commissie hierover, dat eind dit jaar verschijnt.

Moreel beroep

Wel deed Bos een moreel beroep op vakbonden, aandeelhouders en commissarissen van ondernemingen om de topinkomens te matigen. Ook op de bestuurders van bedrijven deed hij een beroep. "Het maatschappelijk draagvlak voor ondernemen komt onder druk te staan als de beloningsverschillen niet meer uit te leggen zijn", zei de PvdA-bewindsman.

Bos haalde zich de hoon op de hals van een groot deel van de Kamer. GroenLinks en SP wezen erop dat Bos als fractieleider van de PvdA de vorige kabinetten steeds heeft verweten dat ze te weinig deden om de topinkomens aan te pakken.

Geblaat

Fractieleider Bas van der Vlies van de SGP noemde de positie van Bos "deerniswekkend" gezien zijn uitlatingen in het verleden. VVD-kamerlid Frans Weekers, die het inhoudelijk met Bos eens is, typeerde diens optreden als "veel geblaat en weinig wol".

De PvdA sluit fiscale maatregelen als een graaitax op termijn niet uit, maar wil dat het kabinet eerst overlegt met de sociale partners. Dat gebeurt overigens niet tijdens de komende 'participatietop', zoals de PvdA had gewild, maar bij een ander beraad, dat minister Piet Hein Donner (Sociale Zaken) met werkgevers en vakbonden zal hebben. Mocht dat niets opleveren, dan denkt PvdA-kamerlid Paul Tang aan het optrekken van het toptarief met 3 procent tot 55 procent.

Moties

GroenLinks, SP en PVV dienden moties in om nu al met fiscale maatregelen te komen of bonussen te maximeren. Die zullen niet worden aangenomen, omdat een Kamermeerderheid van CDA, VVD, ChristenUnie, D66 en SGP en voorlopig ook de PvdA daar niets voor voelt.

Overigens zijn voor Bos en De Jager fiscale maatregelen om iets aan de topinkomens te doen niet helemaal taboe. Een graaitax of het hoger belasten van bonussen komen weliswaar niet in aanmerking, maar De Jager toonde zich "van harte bereid tot nadenken" over voorstellen die in zijn ogen wel effectief zijn.