Achtergrond

Het streekvervoer staakt weer, waarom eigenlijk?

Deze week wordt al voor de derde keer dit jaar landelijk gestaakt in het streekvervoer. Elke keer lijkt er weer schot in de onderhandelingen te komen, maar het loopt telkens toch weer mis.

Eerder deze week liepen de onderhandelingen tussen werkgevers en werknemers over een nieuwe cao opnieuw vast. Vakbonden CNV en FNV gaven vervolgens het sein tot een landelijke staking van 72 uur, van woensdag tot en met vrijdag.

Het streekvervoer heeft dit jaar toch al eerder gestaakt?

Inderdaad. Op 4 januari legden de chauffeurs in het streekvervoer voor het eerst het werk neer om hun eisen kracht bij te zetten. Er kwam daarna weer beweging in de onderhandelingen, maar in maart wezen de leden van de FNV een ontwerp voor een nieuwe cao af. Chauffeurs wilden volgens de bond "echt keiharde garanties dat het vanaf nu anders wordt".

Op 30 april en 1 mei kwam het vervolgens tot een nieuwe landelijke staking, waarna chauffeurs de afgelopen weken in estafetteacties steeds op andere plaatsen in het land het werk neerlegden. Bemiddelaars moesten de onderhandelingen intussen vlot trekken, maar het gaat de vakbonden allemaal niet snel genoeg.

Het probleem is volgens de bonden nog steeds min of meer hetzelfde: de werkgevers tonen wel begrip, maar weigeren boter bij de vis te doen.

Wat willen de chauffeurs precies?

De voornaamste eisen van de chauffeurs hebben betrekking op de werkdruk, pauzes tijdens hun dienst en de beloning. Wat dat laatste betreft: de vakbonden zetten in op een loonsverhoging van 3 procent.

Maar het is geen louter financiële kwestie, zeggen de bonden. De werkdruk voor chauffeurs is de laatste jaren ook "gierend uit de hand gelopen", vinden ze. Buschauffeurs hebben nu twee keer een kwartier pauze tijdens een dienst van acht uur, wat nauwelijks genoeg is om fatsoenlijk naar het toilet te kunnen, zeggen de bonden. Ze willen bij diensten van meer dan 6,5 uur een pauze van een half uur.

Waarom duren de onderhandelingen zo lang?

Volgens Fred Kagie van brancheorganisatie VWOV willen de werkgevers de chauffeurs best tegemoetkomen, maar is het een kwestie van tijd. "De eisen die de bonden aan de roosters stellen, moeten met softwaremodellen worden doorberekend, met behulp van buitenlandse deskundigen. In sommige gevallen luistert het zo nauw dat als je één minuut aan een dienst toevoegt, je al een extra bus moet inzetten. Dat heeft te maken met de koppeling van aansluitende bussen in de dienstregeling."

Dat is allemaal niet een-twee-drie geregeld, zegt Kagie. "Eerder dit jaar kwam een nieuw voorstel op tafel, maar dat moet vervolgens ook weer worden doorberekend. We hebben daarom vorige week gezegd: geef ons veertien dagen om het voor elkaar te krijgen."

Voor de bonden duurde het allemaal te lang. "Om deze berekeningen te maken, heb je echt geen computers uit Canada nodig, dat kan ook binnen een paar uur in Nederland", zegt Jean-Marie Severijns, die namens de CNV bij de laatste onderhandelingen betrokken was.

Volgens hem willen de bonden met de acties de druk op de ketel houden, om te voorkomen dat alles weer vastloopt. "Eerder dit jaar hebben we de acties wel opgeschort, en toen stond de trein weer een hele tijd stil. Je kunt het hele proces vervolgens niet meteen weer op gang brengen."

Wat ga ik merken van de nieuwe staking?

Aanbieder Connexxion kan "een betrouwbare uitvoering van de dienstverlening niet garanderen". Bussen en regionale treinen zullen volgens het bedrijf onregelmatig of helemaal niet rijden. Arriva zegt nog aan het inventariseren te zijn wat de gevolgen zijn; dat hangt af van de actiebereidheid onder het personeel.

Wel heeft dit bedrijf lijnen die onder een andere cao vallen en waarvan de chauffeurs dus gewoon werken. Het gaat om onder meer treinen in Groningen, Friesland, de Achterhoek en de omgeving van Dordrecht.

Kagie van de vervoerders stelt dat er ook in andere gebieden chauffeurs zijn die wel gewoon gaan werken, maar zegt dat het ov op dit punt anders werkt dan een fabriek. "Veel chauffeurs zijn er wel klaar mee, maar ook als maar 30 procent staakt, is er al overlast. Het is ook een lastige week, waarin veel studenten en scholieren examens en andere evenementen hebben waarvoor ze van het ov afhankelijk zijn."

Het CNV gaat erop toezien dat de acties niet op ongeoorloofde manier gebroken worden. "Bij de vorige acties voegden bedrijven als Connexxion nieuwe lijnen aan hun aanbod toe, waarop ze chauffeurs zonder tachograaf lieten rijden, zodat ze niet te volgen zijn", zegt CNV-bestuurder Severijns. "Dat is bij wet verboden en we zullen er melding van maken als het nu weer gebeurt."

Lees meer over:
Tip de redactie