Achtergrond

Waarom gaan de beurskoersen ineens zo hard omlaag?

De koersborden op beurzen in de Verenigde Staten, Azië en Europa kleuren dieprood. Wat is er aan de hand?

Vrijdagavond beleefde de toonaangevende Dow-Jonesindex in New York de slechtste handelsdag in anderhalf jaar. En maandagavond sloot de Amerikaanse index maar liefst 4,6 procent lager. Zo'n grote daling is sinds 2011 niet meer voorgekomen.

Dinsdagochtend ging ook de Nikkei-index in Japan hard onderuit. De Japanse aandelenindex stond even op een verlies van bijna 7 procent. Dat zou het grootste puntenverlies sinds het najaar van 1990 zijn geweest. Uiteindelijk ging de index met een verlies van 4,7 procent de handel uit.

Verder stonden alle 25 bedrijfsaandelen in de Amsterdamse AEX-index dinsdag in het rood. De AEX ging uiteindelijk met een verlies van 3 procent de handel uit. Ook andere Europese beurzen eindigden dinsdag in mineur.

Ook in de rest van de handelsweek bleef het onrustig op de Aziatische, Amerikaanse en Europese beurzen.

Waar zijn beleggers bezorgd over?

Beleggers lijken bezorgd over een stijgende inflatie en een mogelijk sneller dan verwachte afbouw van het ruime monetaire beleid van de Federal Reserve, het Amerikaanse stelsel van centrale banken.

Vrijdag bleek uit een rapport dat de lonen in de VS flink zijn gestegen. Dat klinkt als goed nieuws, maar handelaren denken dat dit op termijn tot lagere aandelenprijzen zal leiden.

Als de lonen hard omhoog gaan en mogelijk ook de inflatie stijgt, kan dit de Fed ertoe aanzetten het belangrijkste rentetarief sneller te verhogen dan verwacht. In dat geval zou er binnenkort een einde komen aan de historisch lage rentestanden, die eerder juist voor een opleving op de aandelenbeurzen hebben gezorgd.

De Federal Reserve heeft de rente aanvankelijk verlaagd om de economie te stimuleren en de inflatie aan te jagen. Maar eind december 2015 vond de Fed dat het weer zo goed met de Amerikaanse economie ging, dat de rente voor het eerst in bijna tien jaar weer omhoog kon. Ook in 2016 en 2017 werd het tarief in kleine stappen verhoogd.

Hoewel de Fed eind januari besloot het tarief niet te wijzigen, worden dit jaar nog wel renteverhogingen verwacht. Alleen is het dus niet duidelijk hoe geleidelijk dit zal gaan.

De afgelopen weekend afgetreden Fed-voorzitter Janet Yellen was een voorstander van geleidelijke verhogingen. Maar als de inflatie in de VS al snel naar rond de 2 procent stijgt (het doel van de Fed), dan zouden de renteverhogingen wel eens snel dichterbij kunnen komen, vrezen analisten.

Is er echt iets aan de hand of is het gewoon een correctie?

Sommige deskundigen benadrukken dat het niet alleen om een schrikreactie gaat, maar ook om een "gezonde correctie" van eerdere flinke stijgingen. Aandelenkoersen zijn in de afgelopen maanden tot recordhoogtes gestegen na optimisme over bedrijfswinsten en economische groei.

De brede index S&P 500 sloot maandag dan misschien met een verlies van meer dan 4 procent, dit was nog altijd op hetzelfde niveau als dat van nog geen twee maanden geleden.

"Ik denk nog steeds dat dit een verdere reactie is op de snelle stijging van de rentetarieven en inflatieverwachtingen in een korte tijd. Dat heeft de markt doen schrikken", zei een analist tegen zakenkrant Financial Times. "Maar we zien nu gewoon wat verkopen na een zeer lange periode van zelfgenoegzaamheid."

Hoe lang gaat dit nog zo door?

Het is onmogelijk om de koers van aandelen met zekerheid te voorspellen. Analisten hebben al moeite met het vinden van een verklaring voor wat er gebeurd is. Laat staan dat ze met vertrouwen uitspraken over de korte termijn kunnen doen.

"Hoe ver het nog naar beneden gaat? Vertel het me maar", zei een analist van Citigroup tegen persbureau Bloomberg. Hij is verrast door de snelheid van de achteruitgang.

"Dit kan niet dag na dag zo doorgaan zonder dat er snel een soort van bodem in zicht komt." Al verwacht hij dat de financiële markten nog wel even volatiel zullen blijven.

Lees meer over:
aex
Tip de redactie