Overzicht: Dit moet je weten over de Paradise Papers

Geheime afspraken van de Britse koningin Elizabeth en autocoureur Lewis Hamilton liggen op straat. Maar ook de Canadese premier Justin Trudeau en een Amerikaanse minister worden in verlegenheid gebracht. Dit moet je weten over de gelekte documenten die de naam Paradise Papers hebben gekregen.

Paradise Paper bevat in totaal 13,4 miljoen gelekte documenten over de periode van 1950 tot 2016 over bedrijven en personen. De meeste (6,8 miljoen) zijn afkomstig van Appley, een advocatenkantoor met multinationals, vermogende individuen, banken en overheden als klanten. Appleby spreekt zelf van een hack. 

Uit de papieren blijkt dat bedrijven en vermogende personen ingewikkelde fiscale constructies laten optuigen om zo min mogelijk of zelfs helemaal geen belasting te betalen. Vaak zijn die constructies gevestigd op kleine, tropische eilanden. Vandaar de naam "Belastingparadijzen".

Er is ook informatie over registers van negentien landen met zeer lage belastingtarieven waaronder Bermuda, de Kaaimaneilanden en Aruba.

Belastingontwijking is niet illegaal. Er komen veelal advocaten en fiscalisten aan te pas om geschikte en legale constructies te zoeken voor hun cliënten.

Naast de lage belastingen, speelt ook anonimiteit een belangrijke rol om gebruik te maken van belastingparadijzen. Vermogenden willen niet dat zij gemakkelijk te traceren zijn.

Een internationaal consortium van onderzoeksjournalisten (ICIJ), waaronder journalisten van Trouw en Het Financieele Dagblad (FD), brengen de verhalen aan het licht. Er zijn in totaal 381 journalisten in 67 landen die de documenten bestuderen en er over publiceren.

De Paradise Papers lijkt op de onthullingen van de Panama Papers (2016) en de Luxleaks (2014). Ook toen werden wereldsterren en bedrijven in verlegenheid gebracht door de publicatie van artikelen wereldwijd over het ontwijken van belasting via fiscale constructies.

Nederland

In Nederland komt de Belastingdienst in opspraak vanwege een afspraak, ook wel "ruling" genoemd, met huishoudelijke producten- en verzorgingsproducten producent Proctor & Gamble (P&G) uit 2008.

Bij een ruling worden vooraf afspraken gemaakt tussen de Belastingdienst en een onderneming over de te betalen belastingen. Dat is handig voor bedrijven die zo zekerheid vooraf krijgen.

Trouw en FD onthulden dat een Rotterdamse belastinginspecteur persoonlijk toestemming gaf voor de ruling tussen P&G en de fiscus waardoor de Amerikaanse multinational vanuit Nederland 676 miljoen euro onbelast kon doorsluizen naar de Kaaimaneilanden.

Dat betekent dat de Nederlandse schatkist 25 procent winstbelasting misloopt, een bedrag van 169 miljoen euro in dit geval.

De ruling had nooit gemaakt mogen worden door slechts één inspecteur. De afspraak voldoet niet aan de normen en lijkt bovendien niet op het voorbeeld dat toenmalig staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes naar de Tweede Kamer stuurde.

Het kabinet heeft altijd volgehouden dat de rulings geheim moeten blijven omdat anders de privacy van bedrijven wordt geschonden. "Ik ga de vertrouwelijkheid niet opofferen. Dat is tegen de wet", zei Wiebes.

In september antwoordde Wiebes op Kamervragen: "Alle (rulings) kennen dezelfde opbouw en bevatten vergelijkbare kritische veronderstellingen."

Inmiddels komt de discussie op het bordje van de nieuwe staatssecretaris Menno Snel te liggen.

In de Kamer waren tijdens een debat over belastingafspraken begin dit jaar alleen GroenLinks en SP voor het openbaar maken van de rulings.

Rol Nederland

In de stukken van de Panama Papers kwamen Nederlandse bedrijven, vermogenden en belastingadviseurs voor. Dat was voor de politiek de reden om een zogenoemde parlementaire ondervraging te houden.

Dat leverde niet helemaal het gewenste effect op, want multinationals werden niet opgeroepen en harde conclusies en aanbevelingen bleven uit.

In eerste instantie was de Belastingdienst blij met de Panama Papers, Wiebes sprak zelfs van "een kleine juichkreet" bij de fiscus toen het nieuws ervan bekend werd.

Uiteindelijk werden 411 identiteiten achterhaald. De dossiers van 237 personen en bedrijven zijn in behandeling bij gespecialiseerde belastinginspecteurs. Tegen een aantal zijn inmiddels concrete stappen genomen, liet het ministerie van Financiën afgelopen zomer weten.

Opmerkelijke namen

Enkele opmerkelijke namen uit de Paradise Papers zijn onder meer de Britse koningin Elizabeth, de Formule 1 wereldkampioen Lewis Hamilton, de Amerikaanse minister van Economische Zaken Wilbur Ross en Stephen Bronfman, een vriend van de Canadese premier Justin Trudeau.

Lees meer over:

NUwerk

Tip de redactie