Na de Panama Papers is via het internationale journalistencollectief ICIJ opnieuw een grote hoeveelheid documenten op straat komen te liggen over dubieuze geldstromen. Dit zijn de belangrijkste zaken die in deze Paradise Papers aangekaart worden.

De Paradise Papers is de verzamelnaam voor 13,4 miljoen documenten en emails die zijn gelekt aan de Süddeutsche Zeitung. Deze Duitse krant heeft ze via het ICIJ gedeeld met media over de hele wereld.

In Nederland kwamen de Paradise Papers zo in handen van Trouw en het FD. De meeste documenten zijn afkomstig van Appleby, een offshorebedrijf.

Wilbur Ross

De meest politiek explosieve documenten zijn die over de Amerikaanse minister van Economische Zaken Wilbur Ross. Die blijkt via scheepstransporteur Navigator zaken te doen met het Russische bedrijf Sibur, waarvan de schoonzoon van president Poetin, Kirill Shamalov, mede-eigenaar is.

Een andere eigenaar van Sibur, miljardair Gennady Timchenko, staat op de lijst van personen tegen wie vanuit de VS directe sancties gelden.

De onthullingen zijn van groot politiek belang, omdat Ross als minister de hoofdverantwoordelijke is voor uitvoering van de sancties tegen Rusland. Verder is er al langer veel te doen over banden tussen de regering-Trump en de machthebbers in Rusland.

Queen Elizabeth

De Britse koningin zou zo'n 10 miljoen pond hebben geïnvesteerd in een fonds op de Kaaimaneilanden. Die investering is nooit openbaar gemaakt.

Ook het feit dat een deel van het geld naar de meubelverhuurketen Brighthouse ging, is pikant. Dit bedrijf is in het verleden beschuldigd van het oplichten van klanten.

De vraag die nu in het Verenigd Koninkrijk vooral gesteld wordt is in hoeverre de koningin hiervan wist. Een woordvoerder van Buckingham Palace zegt dat ze haar geld laat beheren door een speciale commissie.

Formeel heeft de koningin overigens geen wetten overtreden. Ze is niet verplicht om belasting te betalen, maar doet dat vrijwillig.

Justin Trudeau

Een goede vriend en fondsenwerver van de Canadese premier, Stephen Bronfman, zou betrokken zijn geweest bij het wegsluizen van miljoenen dollars naar de Kaaimaneilanden. Hij deed dat via zijn investeringsmaatschappij Claridge en de praktijken zouden meer dan twintig jaar geduurd hebben. Ook een ex-senator, Leo Kolber, was bij het wegsluizen betrokken.

Voor Trudeau zijn de onthullingen pijnlijk, omdat hij de bestrijding van belastingontwijking tot een van de speerpunten van zijn beleid heeft gemaakt.

De nu in opspraak geraakte fondsenwerver speelde een cruciale rol bij de campagne die Trudeau in 2013 het leiderschap van de Liberale Partij opleverde. Daarna bleef Bronfman nauw betrokken bij de pratij.

Lord Ashcroft

De voormalige partijvoorzitter van de Britse Conservatieven, Lord Ashcroft, heeft de regels overtreden voor het beheer van buitenlandse investeringen.

Hij heeft belangen ondergebracht in een trustmaatschappij in Bermuda. Daar hoeft hij geen belasting over te betalen, op voorwaarde dat hij zich niet actief bemoeit met wat de trust met zijn geld doet. Die regel lapt de Tory-coryfee volgens de gelekte documenten aan zijn laars.

Lewis Hamilton

De Britse wereldkampioen Formule 1 Lewis Hamilton zou ondere andere door het accountantskantoor EY geholpen zijn met het vermijden van het betalen van belasting voor het gebruik van zijn privejet, door deze in een ander bedrijf onder te brengen.

Hamilton wist via een fiscale constructie via het eiland Man miljoenen euro’s te besparen bij de aanschaf van een privéjet, schrijft Trouw.

Door gebruik van het eiland, dat tussen het Verenigd Koninkrijk en Ierland ligt, kan Hamilton via brievenbusmaatschappijen en belastingafspraken de btw van zijn rode privévliegtuig ter waarde van 27 miljoen euro teruvragen. Dat is in dit geval een voordeel van ongeveer 4 miljoen euro.

Naast Hamilton zouden ook tal van andere personen deze werkwijze toe. In deze constructie werd gebruik gemaakt van een methode waarbij leasemaatschappijen voor de toestellen werden opgezet, waarna de personen de toestellen vervolgens weer voor zichzelf huurden. 

Glencore

Het grootste mijnbouwbedrijf van de wereld heeft tientallen miljoenen geleend aan een Israëlische miljardair. In ruil daarvoor moest de Israëliër een omstreden, maar lucratieve deal sluiten met de regering van de Democratische Republiek Congo.

De Israëliër Dan Gertler is een persoonlijke vriend van de Congolese president Joseph Kabila en heeft een bedenkelijke reputatie. Zo wordt hij verdacht van betrokkenheid bij omkoping van hooggeplaatste Congolezen namens een Amerikaans hedgefonds.

Andere grote bedrijven

Multinationals als Apple, Nike en Uber worden ook genoemd. Ze ontwijken belasting via constructies met offshore-bedrijven. Dat zijn vennootschappen die gevestigd zijn op plekken waar vermogen nauwelijks wordt belast.

In 2016 kwamen op dezelfde manier de Panama Papers boven water, waarin ook allerlei onthullingen stonden over belastingontwijking door prominente personen en bedrijven.