De Indiase regering van premier Narendra Modi nam maandag het omstreden besluit om de staat Kasjmir na zeventig jaar te ontdoen van zijn autonomie. Wat is daar precies aan de hand?

Het doel van India is om de regio definitief naar zich toe te trekken. Hiervoor was het nodig om artikel 370 van de grondwet in trekken.

Kasjmir heeft echter ook een Pakistaans deel en dat land zal de actie van zijn buurland niet zomaar accepteren. Het zou kunnen dat India de lont in het kruit heeft gestoken in een gebied dat deskundigen aanmerken als een van de potentieel gevaarlijkste brandhaarden ter wereld.

De Kasjmiri's zelf zitten inmiddels al sinds het weekend in het donker. India sloot alle communicatiemiddelen af en lokale politici kregen huisarrest. Sindsdien komt er weinig informatie vanuit Kasjmir.

NU.nl vroeg de Indiaas-Australische socioloog Goldie Osuri, werkzaam aan de Britse University of Warwick, naar de situatie in Kasjmir.

Wat gebeurt er met Kasjmir nu artikel 370 van de grondwet is ingetrokken?

"In artikel 370 is in 1947 de speciale status van Kasjmir vastgelegd. Daarin staat dat de regio gedeeltelijk autonoom is, maar ook dat Kasjmir bijvoorbeeld geen leger mag hebben."

"Ook is bepaald dat de oorspronkelijke bevolking van Kasjmir het recht heeft op eigen land en een eigen identiteit. Door het artikel te schrappen, is nu ook het laatste recht op enige autonomie afgepakt van de Kasjmiri's. De regio valt nu volledig onder het bestuur van New Delhi."

"Het is een huiveringwekkend vooruitzicht dat India nu ook volledige politieke macht krijgt over Kasjmir. In militaire zin had het land dit al door de tienduizenden Indiase troepen die al decennialang in Kasjmir gelegerd zijn. De Kasjmiri's spraken daarom altijd al van een bezetting."

Het Indiase leger heeft toegangswegen naar Kasjmir geblokkeerd. (Foto: Pro Shots)

Wat is de reden dat India artikel 370 heeft ingetrokken?

"Waarschijnlijk wil de hindoe-nationalistische regering van India een hindoestaat maken van Kasjmir. In die regio woont echter een grote moslimmeerderheid, die zich meer aangetrokken voelt tot Pakistan dan tot India."

"Modi's BJP (Bharatiya Janata Party, 'Indiase Volkspartij', red.) behoort tot de rechts-conservatieve en militante nationalistische organisatie RSS (Rashtriya Swayamsevak Sangh, 'Nationaal Vrijwilligerskorps', red.). Die beweging werd in 1925 opgericht primair om een hindoeïstische staat na te streven."

Hoe is de situatie nu in Kasjmir?

"Kasjmir is al voor 48 uur in lockdown, wat een grove schending is van de mensenrechten. Mensen mogen niet de straat op en inwoners zijn volledig afgesloten van internet- en telefoonverkeer. Politici hebben huisarrest, zelfs diegenen die pro-India zijn."

"Mondjesmaat komen wel berichten door via sociale media, dus er zullen wat mensen zijn die de internetblokkade kunnen omzeilen. In sommige van die berichten lees je dat mensen bijvoorbeeld geen dokter kunnen bellen, waardoor mensen aan het doodgaan zijn. Ook hoor ik huiveringwekkende berichten dat openbare gebouwen gebruikt worden als gevangenissen."

"De afgelopen dagen zijn ongeveer 40.000 extra Indiase troepen ingezet in de regio, maar dat is niets vergeleken met de half miljoen militairen die de laatste dertig jaar gelegerd waren in het gebied."

"Mensen in Kasjmir zijn bovendien niet bang meer vanwege bloedige conflicten uit het verleden. Eigenlijk hadden ze dit al verwacht. Modi beloofde het al tijdens de verkiezingen."

De straten van Srinagar, een stad in Kasjmir, zijn uitgestorven. (Foto: Reuters)

Is wat India doet niet illegaal?

"Misschien wel. Volgens enkele grondwetsdeskundigen ligt het een president (Ram Nath Kovind, red.) helemaal niet in haar macht om artikel 370 aan te passen. De regering heeft echter een andere manier bedacht. Door eerst een ander wetsartikel aan te passen, werd dit toch mogelijk."

"Vorig jaar trok de BJP zich terug uit de coalitie met de Democratische Volkspartij van Kasjmir. Sommigen zien dit met terugwerkende kracht als een vooropgezet plan van India."

"Van politieke onafhankelijkheid is echter nooit sprake geweest in Kasjmir. Er zat een marionettenregering en er was veel corruptie. Het was een façade. De laatste verkiezingen twee jaar geleden werden massaal geboycot door Kasjmiri's, ongeveer 6 procent van de mensen ging stemmen."

Wat gaat er nu gebeuren?

"Het is onduidelijk hoelang de lockdown nog gaat duren. Waarschijnlijk ontstaat meer geweld. Zelfs een oorlog is mogelijk."

"Het zou kunnen dat het Indiase hooggerechtshof zich nog over de kwestie gaat buigen. Ook Pakistan zet stappen en heeft de situatie aangekaart bij de VN-Veiligheidsraad. Het is echter tijd dat de wereld zich gaat bemoeien met de kwestie."

Inmiddels heeft de VS laten weten de situatie in Kasjmir "nauwgezet te volgen". China heeft ook een klein gedeelte van Kasjmir in handen en stelde eerder deze week dat India de Chinese territoriale soevereiniteit heeft ondermijnd.