Bij een nieuwe massademonstratie van de Catalaanse onafhankelijkheidsbewegingen in Barcelona zijn zondag wederom duizenden mensen de straat op gegaan. Zaterdag demonstreerden al zeker 350.000 mensen, aldus de Spaanse politie. Waar draaien de betogingen om en hoe willen Madrid en Barcelona de onrust aan banden leggen?

Een deel van de Catalaanse bevolking is boos nadat op 14 oktober negen separatistische Catalaanse politici zijn veroordeeld tot jarenlange celstraffen wegens opruiing. De groep kreeg hun straffen opgelegd voor hun betrokkenheid bij het Catalaanse onafhankelijkheidsreferendum op 1 oktober 2017.

De honderdduizenden Catalanen die bij protesten aanwezig zijn, vinden echter dat de politici om politiek gemotiveerde redenen veroordeeld zijn en eisen om hun directe vrijlating. Tijdens het proces werden al meerdere malen massaprotesten georganiseerd.

De Spaanse autoriteiten vaardigden ook meerdere malen een internationaal arrestatiebevel uit tegen de Catalaanse oud-president Carles Puigdemont, die zijn toevlucht heeft gezocht in België. Een Belgische rechtbank buigt zich momenteel over de vraag of hij moet worden overgeleverd aan Spanje.

Puigdemont en de zijnen waren de drijvende krachten achter het Catalaanse referendum. Ruim 2,3 miljoen Catalanen - 42 procent van de kiesgerechtigden in de regio - brachten toen een stem uit. Ruim 90 procent stemde voor de onafhankelijkheid, maar het referendum werd geboycot door tegenstanders van een aparte Catalaanse staat.

Hardhandige politieoptredens zetten kwaad bloed

Het Spaanse Grondwettelijk Hof en het Catalaans Hooggerechtshof oordeelden, nog voordat het referendum werd gehouden, dat het een illegale stembusgang betrof. Daarop besloot de Spaanse regering in Madrid op de dag zelf het referendum met hardhandige politieoptredens te voorkomen, door bijvoorbeeld stembureaus te sluiten.

De confrontaties tussen betogers en agenten zetten veel kwaad bloed. Tijdens het onafhankelijkheidsreferendum vielen meer dan duizend gewonden, terwijl Catalaanse partijen altijd benadrukken dat zij "vreedzaam" een onafhankelijke staat willen bewerkstelligen.

De massademonstraties in de afgelopen weken verlopen overdag doorgaans zonder geweldsincidenten, maar in de avond wordt de sfeer grimmig en raken betogers en agenten alsnog slaags met elkaar.

Catalaanse onafhankelijkheidsbewegingen spreken van bijna zeshonderd Catalaanse gewonden. Volgens de Spaanse politie zijn er bijna driehonderd agenten gewond geraakt doordat zij in aanraking kwamen met separatisten. Er zouden meer dan tweehonderd arrestaties zijn verricht.

Ongeregeldheden in Barcelona. (Foto: Reuters)

Madrid wil dat Barcelona geweld veroordeelt

Ondanks de forse onrust in de regio is er nog geen dialoog tussen Madrid en Barcelona om de spanningen te sussen. De Spaanse regering eist dat de Catalaanse president Quim Torra eerst publiekelijk het geweld van "zijn" separatisten veroordeelt.

Hij zegt echter dat "infiltranten" de bron zijn van het geweld tegen agenten, "om het vreedzame imago van Catalaanse protesten aan te tasten".

Torra en zevenhonderd Catalaanse burgemeesters stonden zaterdag aan de start van het nieuwe massaprotest. Volgens Torra moeten Catalanen zich "verenigen" om de Spaanse staat tot een gesprek te dwingen. Eerder zinspeelde hij al op een nieuw onafhankelijkheidsreferendum.

De Spaanse premier Pedro Sánchez reageerde dit weekend gepikeerd op de uitspraken van zijn Catalaanse ambtgenoot. "Overtreed de wet niet", adviseerde hij Torra.