Oud-president Jacques Chirac van Frankrijk, 'Le Bulldozer', is donderdag overleden op 86-jarige leeftijd. Zijn 45-jarige politieke carrière eindigt in het licht van corruptieschandalen. Een overzicht van het leven van de gaullist in hart en nieren.

Chirac werd geboren op 29 november 1932 in Parijs als zoon van een bankier en komt uit het milieu van de middenklasse. Hij studeert politieke wetenschappen en zit, net als veel prominente politici, op het Ecole Nationale d'Administration (ENA) in Parijs - de 'kweekvijver' van de Franse politiek.

Begin jaren zestig start Chirac, die dan begin dertig is, zijn politieke loopbaan als medewerker van de toenmalige premier Georges Pompidou. In 1967 viert hij zijn eerste politieke overwinning als hij staatssecretaris van Werkgelegenheid wordt.

Chirac was overtuigd aanhanger van Charles de Gaulle, oud-generaal tijdens de Tweede Wereldoorlog en later eerste president van de Vijfde Republiek. Zoals het gaullisten betaamd, stond Chirac voor de Franse cultuur en was trots op zijn vaderland.

Gooi naar het presidentschap: Drie keer is scheepsrecht

In de jaren die volgen bekleedt Chirac onder meer de positie van minister onder president Georges Pompidou en wordt hij in 1974 premier onder president Valéry Giscard-d'Estaing. In 1976 stapt Chirac echter op omdat hij het niet eens is met het beleid.

Een jaar later wordt hij burgemeester van Parijs; een baan die hij achttien jaar lang houdt en waarin hij regelmatig contact heeft met politiek leiders, zoals de Iraakse leider Saddam Hoessein. In deze jaren is hij ook nog een korte tijd premier onder de socialistische president François Mitterrand, die hij later uitdaagt tijdens een gooi naar het presidentschap.

Chirac verliest echter in 1981 en in 1988 de strijd van Mitterand, maar geeft niet op. In 1995 wint hij nipt van zijn politieke opponent en wordt hij op 62-jarige leeftijd president van zijn geliefde vaderland - een baan die hij altijd voor ogen heeft gehad.

Jacques Chirac met koningin Elizabeth, zijn vrouw Bernadette en George W. Bush bij de D-day herdenking in 2004. (Foto: Reuters)

Chirac erkent schuld Frankrijk in Jodenvervolging

Een van de meest spraakmakende besluiten van Chirac maakt hij in zijn eerste jaar wanneer hij als eerste Franse president openlijk de schuld van Frankrijk aan de Jodenvervolging erkent. Zijn voorganger, Mitterand, worstelde met diens extreemrechtse verleden.

Ook maakt Chirac aan het begin van zijn presidentschap meteen duidelijk dat hij Frankrijk terug op de wereldkaart wil zetten, als een echte gaullist. Zo hervat hij de kernproeven op Mururoa in de Stille Oceaan.

Daarnaast staat hij bekend als de president die zich afzet tegen de Irakoorlog. In 2003, tijdens zijn tweede termijn als president, weigert Frankrijk in de VN-Veiligheidsraad steun te geven aan de Amerikaanse president George W. Bush. Chirac gelooft niet in de Amerikaanse aanwijzingen dat Saddam Hoessein in het bezit zou zijn van massavernietigingswapens.

In 1997 neemt Chirac een grote gok. Hij schrijft vervroegde verkiezingen uit om zo een bredere steun te krijgen voor zijn politieke agenda. Maar links wint en dit zorgt ervoor dat zijn tegenstanders een meerderheid in het parlement krijgen.

Jacques Chirac (86) overleden: Zijn Franse presidentschap in beeld
142
Jacques Chirac (86) overleden: Zijn Franse presidentschap in beeld

Carrière kent ook schaduwzijde

De tweede termijn van Chirac komt niet zonder slag of stoot. Tijdens het verkiezingsjaar in 2002 ontstaat er commotie rondom de president. Hij zou als burgemeester van Parijs betrokken zijn geweest bij een corruptieschandaal. Als staatshoofd is Chirac echter onschendbaar.

De vraag is of hij zal worden herkozen als president. Links Frankrijk is verdeeld. Tijdens de eerste ronde heeft het extreemrechtse Front National net meer stemmen gehaald dan het socialistische front, waardoor links tijdens de tweede stemronde voor een dilemma staat: of stemmen voor Chirac, of voor het Front National.

Chirac wint overtuigend, maar als compromis met links besluit hij de ambtstermijn te verkorten van zeven naar vijf jaar. In 2007 is dan het moment daar: hij moet aftreden als president van Frankrijk. Op de trappen van het Élysee schudt hij de hand van zijn opvolger, Nicolas Sarkozy, ooit een goede vriend - maar nu een politieke rivaal.

Nu Chirac geen president meer is, is de weg vrij voor vervolging en start zijn corruptiezaak. Het ex-staatshoofd krijgt op 15 december 2011 een voorwaardelijke celstraf van twee jaar opgelegd vanwege fraude die hij pleegde in zijn tijd als burgemeester van Parijs. Chirac is zelf niet aanwezig bij de rechtszaak, omdat hij lijdt aan geheugenverlies. Ook gaat hij niet in beroep vanwege zijn gezondheid.

De laatste jaren van zijn leven verschijnt hij niet meer vaak in het openbaar. Er gaan geruchten dat de oud-president zou lijden aan Alzheimer. Zijn vrouw, met wie hij in 1953 trouwde en twee dochters kreeg, heeft deze geruchten altijd ontkend.

Chirac gaat de boeken in als allemansvriend en president voor het volk. Ondanks de corruptieschandalen is hij altijd populair gebleven.

Chirac en zijn vrouw in 2004. (Foto: Reuters)