De Hongkongse politie treedt steeds harder op tegen de demonstranten die al maanden actievoeren. Traangas en waterkanonnen werden al eerder ingezet, maar nu zijn ook prominente activisten opgepakt. Zaterdag geldt ook nog eens een demonstratieverbod. "Dit is de Chinese manier van druk uitoefenen", zegt Chinadeskundige Kathleen Ferrier.

Tot deze week waren eigenlijk alleen relatief onbekende personen gearresteerd voor hun rol bij de protesten. Dat deze week na een gewelddadig weekend ook activisten Joshua Wong, Agnes Chow en Andy Wong zijn opgepakt, moet volgens Ferrier niet onderschat worden.

"Feit is dat door de arrestaties de spanningen oplopen", stelt Ferrier. Of er sprake van een kantelpunt is, durft ze niet te zeggen. "Dat zou best kunnen, maar we moeten afwachten. Gaat het nu doodbloeden, of zullen juist meer mensen de straat op gaan?"

"De angstpolitiek neemt onder invloed van China verder toe", legt ze uit. De kenner benadrukt dat de arrestaties niet door China verricht zijn. Hongkong is onderdeel van China, maar heeft een speciale status en een hoge mate van autonomie; het gebied heeft daarom een eigen politiemacht en rechtssysteem.

China uit steeds meer kritiek op Hongkongse onrust

Wel is het Chinese leger permanent met ongeveer zesduizend manschappen in Hongkong gelegerd, zoals afgesproken bij de overdracht van de oud-kolonie van de Britten aan Peking, maar de militairen mogen alleen op verzoek van de regionale autoriteiten ingrijpen.

De centrale regering ziet de onrust in Hongkong als een interne aangelegenheid en heeft zich in de eerste weken van de massaprotesten erg stil gehouden. Inmiddels bemoeit China zich openlijk en achter de schermen met de protesten.

Zo worden de betogers door de Chinese autoriteiten weggezet als terroristen. De centrale overheid regering is ook op sociale media actief. Twitter, Facebook en YouTube hebben meer dan duizend aan een campagne tegen demonstranten gelinkte accounts geschorst.

Politie waarschuwt voor gevangenisstraffen

De arrestaties van Wong en Chow vonden vrijdag plaats, één dag voor een protest waar de Hongkongse politie een verbod op heeft ingesteld. Organisator Civil Human Rights Front heeft de protestmars van zaterdag volledig afgelast omdat de veiligheid van de deelnemers niet gewaarborgd kan worden.

De politie waarschuwt dat eventuele demonstranten gevangenisstraffen tot vijf jaar riskeren. Daarnaast heeft de Hongkongse luchtvaartmaatschappij Cathay Pacific haar werknemers laten weten dat ze niet mee mogen doen met de algemene staking die voor maandag en dinsdag gepland staat. Als ze dat toch doen, kunnen ze worden ontslagen.

"De organisatoren roepen mensen op niet te gaan demonstreren dit weekend", benadrukt Ferrier. Bij voorgaande verboden acties werd nog weleens afgeweken van de politiebesluiten. Nu achtten de organisatoren risico op aanhouding te groot. Desondanks lopen de straten van Hongkong zaterdag weer vol.

Agnes Chow en Joshua Wong na hun arrestatie. (Foto: Getty Images)

Demonstranten voelen zich niet gehoord

Honderdduizenden Hongkongers tonen middels betogingen al drie maanden hun grote ongenoegen over de politiek. "Mensen zijn boos over de toenemende invloed van China, maar toch vooral de Hongkongse regering en de leider Carrie Lam. Ze voelen zich niet gehoord."

Langlopende problemen als een tekort aan geschikte huisvestiging en slechte baankansen zorgen voor extra woede. "De aanleiding voor de protesten was het uitleveringsverdrag, maar daar gaat het niet alleen meer over", aldus Ferrier. Zo eisen ze bijvoorbeeld ook het aftreden van Lam.

De demonstranten hebben vijf hoofdeisen waarmee ze de Hongkongse democratie en onafhankelijkheid willen waarborgen. Ingewijden zeggen dat Lam de lijst heeft voorgelegd aan de centrale regering, maar geen akkoord heeft gekregen om met de eisen in te stemmen.

Onrust niet vergelijkbaar met die in 2014

De huidige situatie in Hongkong is volgens Ferrier niet te vergelijken met die in 2014. In dat jaar legden tienduizenden demonstranten, vooral studenten, het openbare leven in het financiële centrum van Hongkong gedurende 79 dagen plat, als protest tegen de invloed van Peking op de Hongkongse politiek. "Dit is veel groter en duurt inmiddels ook langer."

Vijf jaar geleden brokkelde de steun voor de studenten af, toen men algemeen vond dat er weer gewoon geld verdiend moest worden: "Dat is immers de identiteit van Hongkong." De protesten van nu hebben negatieve gevolgen voor de economie, maar toch blijft er brede steun. "Dat geeft wel aan hoe diep de woede zit", aldus Ferrier.

Intussen zijn Wong en Chow, beiden leiders van de protesten in 2014, op borgtocht vrijgelaten. Wong stelt dat ze onterecht als leiders van de protestbeweging zonder leiders worden neergezet. Hij vreest in de toekomst vaker te worden opgepakt, maar zegt dat zijn arrestatie niets voorstelt in vergelijking met wat de andere demonstranten meemaken. "Hongkong, we staan samen! We zullen ons nooit overgeven!"