Het is woensdag vijf jaar geleden dat vlucht MH17, van Schiphol onderweg naar Kuala Lumpur, boven Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Een moeilijke dag voor nabestaanden van de slachtoffers van de MH17-ramp. "Ik kan me niet indenken dat ik ze al vijf jaar niet gezien heb."

"Vijf jaar, maar het voelt echt nog als gisteren", vertelt Silene Fredriksz. Ze verloor bij de MH17-ramp haar 23-jarige zoon Bryce en diens 20-jarige vriendin Daisy.

"Natuurlijk realiseer je je dat het nu vijf jaar geleden is, maar het is nog zo dichtbij. Ik kan me niet indenken dat ik ze al vijf jaar niet heb gezien."

Fredriksz valt even stil als ze terugdenkt aan die 17e juli in 2014. De dag dat haar zoon en schoondochter voor het eerst alleen gingen vliegen en de dag waarna haar leven nooit meer hetzelfde zou zijn. Maar toch wil ze haar verhaal doen. "Ik merk dat dat goed is en het houdt je bezig", legt ze uit.

'Laat je zorgen hier, dat was het laatste wat ik tegen ze zei'

"Iets voor 7.00 uur ging ik naar mijn werk. Ik had Bryce en Daisy allebei omhelsd en gezegd: 'Maak veel plezier, pas goed op elkaar en laat je zorgen hier in Nederland.' Dat is het laatste wat ik tegen ze heb gezegd." Fredriksz laat een stilte vallen en verontschuldigt zich. "Ik sta er nog steeds van te trillen."

Bryce Fredriksz en Daisy Oehlers zouden naar Indonesië vliegen; een vakantie die ze hadden gekregen van de ouders van Bryce. Even tot rust komen was voor het jonge stel het doel, na een hectische periode waarin de moeder van Daisy was overleden.

Bryce bedankte zijn moeder later op die dag nog met wat appjes en nadat Fredriksz 's middags uit haar werk kwam dacht ze eraan om de kamer die van Bryce en Daisy was - het stel woonde in bij Fredriksz en haar man - wat op te ruimen. Ze deed het niet, omdat ze "daar toch nog vier weken de tijd voor zou hebben".

De bij de MH17-ramp omgekomen Bryce Fredriksz en zijn vriendin Daisy Oehlers.

'Ik wist direct: hier is iets goed fout'

Snel ging ze door naar een barbecue van werk, waar ze haar telefoon op stil had gezet. "Mijn dochter heeft me daar geprobeerd te bellen. Ik had 150 gemiste oproepen", vertelt Fredriksz. "Op een gegeven moment heeft mijn man me bereikt via een collega. Ik wist direct: hier is iets goed fout. Hij kon alleen maar schreeuwen en riep dat ze neergestort waren."

Samen met een collega zocht Fredriksz naar nieuwsberichten over het neergehaalde toestel. "We zagen inderdaad dat er een vliegtuig was neergestort en dat dat van Malaysian Airlines was. Toen wist ik het en viel de grond onder mijn voeten vandaan."

Nadat Fredriksz door een collega naar huis was gebracht, trof ze daar een huis vol familie en vrienden aan. "Ik kon niet huilen en was in shock."

'In flarden komt het besef binnen'

Daarna braken hectische dagen voor haar en haar familie aan. "Het was op dat moment chaos. In flarden komt het besef binnen en af en toe kun je even huilen, maar daarna ga je weer op de overlevingsstand."

Het duurde ook lang voordat de stoffelijke resten van de zoon en schoondochter van Fredriksz waren gevonden. "Na zes weken kregen we bericht dat ze de voet van Bryce hadden teruggevonden. Die was helemaal verbrand. Pas na drie maanden vonden ze een stuk van Daisy's heup. Ook helemaal verbrand. Ze zijn in stukjes teruggekomen. Het is gewoon verschrikkelijk."

'Ze zijn altijd in mijn hoofd'

Nu, vijf jaar later, gaat er geen dag voorbij dat Fredriksz niet aan haar omgekomen zoon en zijn vriendin denkt. "Ze zijn altijd in mijn hoofd. Er zijn nog geen vijf minuten dat ik niet aan hen denk."

De kamer van Bryce en Daisy, die Fredriksz vóór de ramp wilde opruimen, is nog altijd intact. "Het is nog steeds hun kamer. Soms denk ik nog steeds wel: kom maar terug, al weet je in je hoofd dat dat niet gebeurt", aldus Fredriksz.

Ze doet elke ochtend de deur van de kamer open en zegt dan 'goedemorgen' en elke avond sluit ze de deur van de kamer weer. "Af en toe ga ik er even zitten en praat ik tegen Bryce en Daisy. Waar we heen gaan, wat we doen."

"Soms vraag ik of ze even in mijn droom willen komen. Dat gebeurt ook af en toe en is dan heel realistisch. Dan is het net alsof ze op bezoek zijn geweest. Andere keren zijn het nachtmerries waarin ze gevangen worden gehouden of dood gaan."

Silene Fredriksz staat de internationale pers te woord. (Foto: ProShots)

Last van psychische klachten en traumatische rouw

Vijf jaar nadat het toestel boven Oost-Oekraïne werd neergehaald wordt het gemis voor Fredriksz "erger en erger". Ze heeft nog steeds last van psychische klachten en ze heeft last van traumatische rouw. "We zitten er eigenlijk nog gewoon middenin."

"Ik probeer het verdriet zoveel mogelijk op afstand te houden. Ik vermijd bijvoorbeeld het kijken naar foto's van Bryce en Daisy. Naar die foto's kan ik alleen vluchtig kijken. Soms probeer ik het toch even te doen, maar als ik dan naar die ogen kijk word je die foto ingezogen en breekt mijn hart weer. Dat gevoel blijft dan de hele dag."

Natuurlijk gaat het leven ook door, zegt Fredriksz. "Maar in zekere zin heeft ons leven de afgelopen vijf jaar ook stilgestaan. Ik kan me niet indenken dat ik ze al vijf jaar niet heb gezien. Het voelt nog steeds alsof het niet waar is."