Donderdag presenteert de commissie Fokkens de resultaten van het onderzoek naar de spanningen in de top van het Openbaar Ministerie (OM) die het gevolg zouden zijn van een liefdesrelatie. Waarom leidde deze relatie tot problemen?

NRC kwam in mei vorig jaar met een artikel met de kop Verhouding in top OM verstoord. Het nieuws vormde de aanleiding voor het latere onderzoek binnen justitie.

Vier medewerkers van het OM klapten in gesprek met de krant uit de school. Er zou sprake zijn van een verziekte sfeer die alles te maken zou hebben met een liefdesrelatie tussen de twee officieren Marc van Nimwegen en Marianne Bloos.

Deze verhouding zou jarenlang zijn verzwegen en zelfs zijn ontkend, terwijl de top van het OM er wel van op de hoogte zou zijn geweest. De Gedragscode Integriteit Rijk schrijft voor dat er openlijk moet worden gesproken over liefdesrelaties tussen werknemers van de Rijksoverheid en dat de werkgever ervan op de hoogte moet worden gesteld.

Van Nimwegen zegt altijd open te zijn geweest

Van Nimwegen zegt daar in een brief, in handen van de Volkskrant, over dat hij in 2014 liet weten dat hij sterke gevoelens voor Bloos heeft en daarom wilde opstappen als lid van het College van procureurs-generaal. Het college is het bestuur van het OM.

Van Nimwegen maakte niet veel later de overstap naar Rotterdam, waar hij hoofdofficier van justitie werd. In 2016 zou er daadwerkelijk sprake zijn geweest van een relatie en liet Van Nimwegen dit, zoals voorgeschreven in de eerder genoemde gedragscode, weten aan de voorzitter van het College van procureurs-generaal. Hij kreeg te horen dat dit geen probleem was.

Overstap naar Rotterdam mogelijk onder druk van ministerie

In gesprek met NRC wordt door medewerkers en anonieme bronnen echter een ander beeld geschetst. Er zouden in 2014 klachten zijn binnengekomen over de relatie tussen Van Nimwegen en Bloos.

De overstap naar Rotterdam zou daarom ook geen geplande stap zijn geweest. De beslissing zou onder druk van het ministerie van Justitie en Veiligheid zijn genomen.

Signalen van integriteitsschendingen

Daarnaast zijn er ook geluiden dat er al voor 2014 sprake was van een verhouding tussen Van Nimwegen en Bloos. Dat heeft mogelijk geleid tot integriteitsschendingen.

Bloos werd namelijk in 2011 aangesteld als hoofdofficier van justitie van het Functioneel Parket, terwijl Van Nimwegen als lid van het college personeelszaken onder zich had.

Dan is er nog de dienstreis naar Thailand een jaar later, waar officieren aan deelnamen. Het onderwerp is mensenhandel, maar degene die er binnen het OM over gaat, Annemarie Penn-te Strake, was niet aanwezig. Bloos is dat wel en volgens betrokkenen onterecht, aldus NRC.

Bloos is in afwachting van de resultaten met buitengewoon verlof (Foto: ANP)

Commissie heeft bijna een jaar onderzoek gedaan

Het waren redenen voor het College van procureurs-generaal om een onafhankelijke onderzoekscommissie aan te stellen die de zaak moest ophelderen.

Afgelopen juni werd Jan Watse Fokkens als het hoofd van die commissie aangesteld. Hij werd daarbij ondersteund door twee hoogleraren strafrecht. Fokkens was eerder vele jaren werkzaam als procureur-generaal bij de Hoge Raad.

Onder de leiding van Fokkens werd in ieder geval gekeken naar de aanstelling van Van Nimwegen als officier in Rotterdam in 2014. Ook onderzocht de commissie of er voor dat jaar "aanwijzingen waren die duidden op het bestaan van een relatie tussen Van Nimwegen als procureur-generaal en Bloos".

Om dat te onderzoeken, werd onder meer een meldpunt geopend waar medewerkers van het OM anoniem hun verhaal konden doen.

De commissie onderzocht daarnaast hoe het college is omgegaan "met meldingen over die relatie tot voorjaar 2016, toen de voorzitter van het college door Van Nimwegen op de hoogte is gesteld van hun relatie".

Hoofdrolspelers beiden met buitengewoon verlof

Dat College van procureurs-generaal liet na de ophef in mei 2018 al weten dat "als er sprake is van een affectieve relatie tussen twee parketbestuurders, zij hun functie niet gelijktijdig kunnen uitoefenen". Volgens het college moet deze richtlijn worden vastgelegd.

Om daar direct invulling aan te geven, werd Van Nimwegen buitengewoon verlof verleend. Bloos besloot niet veel later zelf ook met buitengewoon verlof te gaan.

Los van bovenstaande vragen genoot de onderzoekscommissie het recht ook andere punten te onderzoeken. Zo werkte het OM sinds 2009 acht jaar samen met een bedrijf dat software leverde. Het bedrijf uit Rotterdam is van de zus en zwager van Van Nimwegen. De commissie onderzocht ook of er sprake is geweest van belangenverstrengeling.

De commissie Fokkens zal donderdag om 11.00 uur de resultaten van haar onderzoek presenteren.