In twee moskeeën in de Nieuw-Zeelandse stad Christchurch en in de buitenwijk Linwood hebben vrijdag schietpartijen plaatsgevonden, waarbij zeker 49 doden en minstens 48 gewonden zijn gevallen. Dit is wat we weten over de terroristische aanslagen.

Het vuur werd geopend tijdens het gebed

De aanslagen vonden aan het begin van de middag plaats, toen vele gelovigen bezig waren met het gebed. Volgens getuigen klonken er zeker 45 seconden lang schoten.

Zeker 49 mensen zijn omgekomen en er liggen 48 mensen zwaargewond in het ziekenhuis. De politie heeft nog geen gegevens bekendgemaakt over de identiteit van de slachtoffers, maar getuigen hebben gemeld dat er ook kinderen zijn geraakt.

De dader heeft de aanslagen gefilmd en als livestream uitgezonden. Daarin was te zien hoe hij met wapens en munitie naar de Masjid Al Noor-moskee reed. Hij filmde hoe hij het vuur opende op de aanwezigen. Na een paar minuten haalde hij nieuwe kogels uit zijn voertuig, waarna hij weer terugging om verder te gaan met zijn aanval.

De beelden stopten toen de man op hoge snelheid wegreed. Korte tijd later was er een schietpartij bij een andere moskee in Christchurch. De politie roept op deze beelden niet te bekijken. Ze zijn zeer choquerend.

In één moskee zijn 41 doden gevallen, in de ander zeven. Nog een persoon overleed in het ziekenhuis.

Hoofddader Brenton Tarrant op 5 april voorgeleid

Het proces tegen de hoofdverdachte van de terroristische aanslagen, Tarrant, begint op 5 april. Dat bepaalde de Nieuw-Zeelandse rechtbank eerder op zaterdag.

De Australiër Tarrant, die gelooft dat het blanke ras superieur is, blijft op last van de rechter in voorlopige hechtenis tot zijn proces begint. Hij eiste de aanslag vrijdag online op. Hij maakte onder meer videobeelden en zond deze live uit.

Twee andere verdachten zitten nog vast, maar zijn nog niet aangeklaagd. Zij zouden Tarrant vermoedelijk hebben geholpen bij het voorbereiden van zijn aanslag.

Schutter stond niet op terreurlijst van de overheid

Volgens de Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern had de schutter extremistische motieven, maar kwam de persoon niet voor op lijsten van de autoriteiten met mensen die er dergelijke denkbeelden op nahouden.

De schutter heeft een tientallen pagina's tellend manifest online gezet, waarin hij zijn visie op de islam geeft.

Een door kogels geraakte auto in Nieuw-Zeeland. (Foto: AFP)

Websites hebben de opnames van Tarrant verwijderd

Ardern noemt de gebeurtenis "een van de zwartste dagen in de geschiedenis van Nieuw-Zeeland". "Wat hier is gebeurd, is overduidelijk een ongeëvenaarde daad van geweld."

De beelden van de aanslagen, die zoals eerder gezegd zeer choquerend zijn, worden door systemen van grote internetbedrijven als YouTube en Facebook gedetecteerd, zodat ze niet opnieuw door anderen gedeeld kunnen worden als ze eenmaal offline zijn gehaald.

Toch leven de opnames op internet rondzwerven in het eerste etmaal na de aanslag.

Premier belooft strengere wapenwetten in Nieuw-Zeeland

Premier Jacinda Ardern van Nieuw-Zeeland heeft toegezegd dat de wapenwetten in haar land worden aangescherpt. Ardern bezocht zaterdagochtend de moslimgemeenschap in Christchurch, die zwaar is getroffen door de aanslagen.

Wapens zijn geen heikel onderwerp in Nieuw-Zeeland. Hoewel veel inwoners over een wapen beschikken, kent het land geen lange geschiedenis van schietincidenten, zoals dat in bijvoorbeeld de Verenigde Staten wel het geval is.

Branton Tarrant, de dader van de aanslag op de moskeeën, had een vergunning en bezat de vijf grote vuurwapens die hij tijdens de slachting gebruikte legaal. Wapenbezitters moeten in Nieuw-Zeeland wel een vergunning krijgen.

Premier Ardern bezoekt de rouwende moslimgemeenschap van Christchurch. (Foto: AFP)

Condoleances overgebracht door koningshuis

Premier Mark Rutte, koning Willem-Alexander en koningin Máxima hebben hun condoleances overgebracht aan Nieuw-Zeeland.

De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCT) Pieter-Jaap Aalbersberg stelt dat de aanslagen passen in het huidige beeld dat het gepolariseerde maatschappelijke debat impact kan hebben op snel radicaliserende groepjes of eenlingen. "De lokale autoriteiten zijn en blijven alert rondom Nederlandse moskeeën", aldus Aalbersberg.

De Britse autoriteiten hebben laten weten dat de politiepatrouilles rond moskeeën in het Verenigd Koninkrijk worden opgevoerd. Ook in Frankrijk is dit het geval.