Hij werkte als politiek adviseur en lobbyist voor onder meer dictators, oligarchen en buitenlandse inlichtingendiensten, voordat hij aantrad als campagneleider van de Amerikaanse president Donald Trump. Nu zal Paul Manafort (69) waarschijnlijk in gevangenschap sterven.

Wie is Paul Manafort?

  • Geboren 1 april 1949 in New Britain, Connecticut
  • Voormalig advocaat, lobbyist en politiek consultant
  • Veroordeeld tot 47 maanden cel wegens o.a. fraude
  • Veroordeeld wegens o.a. samenzwering, straf volgt nog
  • Gehuwd, heeft twee dochters

De uit een familie van plaatselijke notabelen afkomstige Manafort begon zijn carrière eind jaren zeventig als advocaat bij een advocatenkantoor in de Amerikaanse hoofdstad Washington.

Al snel maakte hij de overstap naar de politieke lobbywereld. Hij richtte een lobbybureau op, samen met twee partners. Een van hen is Roger Stone, die ook onderwerp van het Ruslandonderzoek is.

Het bureau werkte onder meer aan het verbeteren van de imago's van de Filipijnse en Congolese dictatoren Ferdinand Marcos en Mobutu Sese Seko en de Angolese rebellenleider Jonas Savimbi. Ook mengde hij zich voor de Pakistaanse inlichtingendienst in het conflict met India over de deelstaat Kasjmir.

Een onderzoeker van autoritaire regimes, Sarah Kendzior, omschreef Manafort als een "lakei van dictators en oligarchen".

Na de eeuwwisseling werd Manafort, via zijn werk voor de Russische oligarch Oleg Deripaska, aangesteld als verkiezingsadviseur van de pro-Russische Oekraïense president Viktor Yanukovych, samen met zijn compagnon Rick Gates. Yanukovych verkreeg zijn ambt na omstreden verkiezingen in 2004, die leidden tot massale protesten die de naam 'Oranje Revolutie' kregen. Yanukovych won nipt in 2010 en werd in 2015 afgezet.

In de VS was Manafort actief voor de Republikeinse Partij, eerst als campagnemedewerker en later als verkiezingsadviseur. Manafort werkte onder meer mee aan de presidentscampagnes van Ronald Reagan (1980), George H.W. Bush (1988) en Bob Dole (1996).

Aan de slag voor Trump

Manafort bood in februari 2016 zijn diensten aan bij de Republikeinse presidentskandidaat Donald Trump. Hij bewees zich snel door Trumps campagne te professionaliseren en werd eind juni benoemd tot campagneleider. In die rol nam hij deel aan een omstreden 'Trump Tower-meeting' tussen de oudste zoon van de kandidaat, Donald jr., en een aan het Kremlin verbonden Russische advocate.

De positie van Manafort in het team van Trump kwam al snel in gevaar, toen ophef ontstond over zijn banden met Yanukovych en de pro-Russische beweging in Oekraïne. Medio augustus 2016 leek Trump afstand te nemen van zijn campagneleider. Die trok zijn conclusies en stapte twee dagen later op.

“Ik ken meneer Manafort. Ik heb hem heel lang niet gesproken, maar ik ken hem. Zoals je weet, was hij kort verbonden aan de campagne, heel kort, relatief kort. Maar ik ken hem als een goed man.”
President Donald Trump

De zaak met de jas van struisvogelleer

De lobbyist werd op 30 oktober 2017 opgepakt in het kader van het Ruslandonderzoek van speciaal aanklager Robert Mueller. Die legde Manafort - en diens compagnon Gates - een waslijst aan vergrijpen ten laste, waaronder bank- en belastingfraude en samenzwering om de Amerikaanse overheid te misleiden. In de maanden die volgden, kwamen daar nog meer aantijgingen bij.

De eerste zaak diende in de staat Virginia. Manafort werd schuldig bevonden aan acht van de achttien beschuldigingen.

Tijdens de behandeling van de zaak viel vooral op dat Manafort er een extravagant luxueuze levensstijl op nahield en dat hij, na enkele tegenslagen, wanhopig was geweest om die te behouden. Zijn aanschaf van een jas van struisvogelleer van 15.000 dollar (13.400 euro) trok veel aandacht.

Speciaal aanklager Mueller raadde de rechter op basis van de strafvorderingsrichtlijnen aan om Manafort twintig tot 24 jaar cel te geven. De rechter ging daar niet in mee; Manafort kreeg op donderdag 7 maart 47 maanden cel opgelegd.

De zaak met de geklapte schikking

Voor aanvang van een tweede rechtszaak, in het District of Columbia, sloot de lobbyist een schikking met Mueller. Manafort bekende in september 2018 schuld aan twee aantijgingen: samenzwering om de regering van de VS op te lichten en beïnvloeding van getuigen. Hij stond meer dan 22 miljoen dollar (bijna 20 miljoen euro) aan cash geld en bezittingen af en zegde zijn medewerking aan het Ruslandonderzoek toe.

Mueller stelde in november 2018 dat Manafort herhaaldelijk had gelogen en ontbond de schikkingsovereenkomst. De rechter keurde die stap goed.

De oplegging van het vonnis volgt op woensdag 13 maart.

Trump stelt dat zijn connectie met Manafort beperkt was, maar noemt de zaken tegen de lobbyist ook onrechtvaardig. De kans bestaat dat de president de lobbyist gratie zal verlenen. Dat zou politiek wel lastig uit te leggen zijn.