De Nashvilleverklaring, waarmee honderden orthodoxe protestanten uit Nederland zich hebben uitgesproken voor traditionele opvattingen van geslacht en seksuele voorkeur, leidt tot veel maatschappelijke ophef. Hoe kwam de verklaring tot stand en wat staat er eigenlijk in?

De Nederlandse vertaling van de Nashvilleverklaring werd begin dit jaar gepubliceerd

De verklaring werd in eerste instantie ondertekend door ruim tweehonderd mensen. Onder hen zijn (oud-)predikanten van verschillende protestantse kerkstromingen. Een flinke meerderheid is verbonden aan gereformeerde of hervormde kerkgenootschappen of gemeenten.

Ook werd de verklaring getekend door SGP-voorzitter Kees van der Staaij. Hij krijgt van critici het verwijt dat hij daarmee afbreuk doet aan de Nederlandse Grondwet. Van der Staaij zelf zegt de ophef niet te begrijpen. "De SGP heeft er nooit een geheim van gemaakt te staan voor de Bijbelse noties over huwelijk, gezin en seksualiteit", zei hij.

Twee andere ondertekenaars werken voor de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam: hoogleraar Theologie en Spiritualiteit Willem van Vlastuin en universitair docent Pieter de Vries. De universiteit nam maandag nadrukkelijk afstand van de verklaring en hees de regenboogvlag op het hoofdgebouw.

Ook de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) spreekt zich uit tegen de Nashvilleverklaring. Scriba (inhoudelijk leider) René de Reuver van de generale synode noemde de verklaring "theologisch eenzijdig en gesloten en pastoraal onverantwoord".

De PKN wil geen waardeoordeel uitspreken over de seksuele geaardheid van de leden, het huwelijk of andere levensverbintenissen, stelt De Reuver. "Deze terughoudendheid is noodzakelijk voor een veilig en open gesprek over seksualiteit en gender in de gemeenten."

Het Openbaar Ministerie (OM) liet maandag weten te zullen onderzoeken of de verklaring strafbaar is.

De Nashvilleverklaring is afkomstig uit de Verenigde Staten.

De verklaring werd opgesteld door de Commissie voor Ethiek en Godsdienstvrijheid, de beleidsarm van de Southern Baptist Convention (SBC), het grootste verbond van protestanten in de VS. Het document werd vorig jaar gepresenteerd tijdens de jaarvergadering van de SBC.

In het voorwoord van de verklaring staat: "Terwijl de westerse cultuur in toenemende mate postchristelijk is geworden, is zij bezig om op ingrijpende wijze een nieuwe invulling te geven aan wat het betekent mens te zijn."

De ondertekenaars onderschrijven als tegenwicht voor die ontwikkeling een orthodox beeld van seksualiteit en gender op basis van fundamentalische interpretaties van de Bijbel.

Ruim twintigduizend Amerikanen tekenden de verklaring, onder wie kerkleiders en andere conservatieve prominenten.

De Nashvilleverklaring is tegen (actieve) homoseksualiteit en transgenderisme. 

De verklaring bestaat uit 14 artikelen. Daarin staat onder meer:

"Wij ontkennen dat God het huwelijk heeft bedoeld als een homoseksuele, polygame of polyamoreuze relatie. Wij ontkennen ook dat het huwelijk een louter menselijk contract is in plaats van een verbond gesloten voor God."

"Wij bevestigen dat het zelfverstaan als mannelijk of vrouwelijk bepaald moet worden door Gods heilige bedoelingen in schepping en verlossing, zoals Hij die openbaart in de Bijbel. Wij ontkennen dat het in overeenstemming met deze heilige bedoelingen is wanneer mensen zichzelf bewust willen zien en positioneren als personen met een homoseksuele of transgenderidentiteit."

Aan transgenders is ook een apart artikel gewijd. Artikel 13 luidt:

"Wij bevestigen dat de genade van God in Christus zondaren in staat stelt om tegen een transgender-zelfverstaan te strijden en dit verkeerde zelfverstaan te verloochenen en, door Zijn geduld, de door God ingestelde verbinding tussen het biologische geslacht en het zelfverstaan als mannelijk of vrouwelijk te aanvaarden."

Over het homohuwelijk zegt de verklaring:

"Wij bevestigen dat God het huwelijk heeft bedoeld als een levenslange verbondsrelatie tussen één man en één vrouw, waarbinnen seksualiteit een plaats heeft en waaruit kinderen kunnen voortkomen. Het doel van het huwelijk is de verbondsliefde tussen Christus en Zijn bruid, de Kerk, zichtbaar te maken."

"Wij ontkennen dat God het huwelijk heeft bedoeld als een homoseksuele, polygame of polyamoreuze relatie. Wij ontkennen ook dat het huwelijk een louter menselijk contract is in plaats van een verbond gesloten voor God."

De verklaring suggereert dat homoseksualiteit en transgenderisme te genezen zijn. Daar bestaan geen wetenschappelijke bewijzen voor. Ook polygame of polyamoureuze relaties worden in de verklaring afgekeurd.