Het Openbaar Ministerie heeft woensdag de strafeis uitgesproken tegen drie mannen die verdacht worden van het organiseren van drugssmokkel met viskotters. De politie betrapte de uitvoerders op heterdaad. Wat ging daaraan vooraf?

'Bijvangst' is het woord dat de politie gebruikt als er in een politieonderzoek toevalligerwijs ook informatie wordt ingewonnen die tot een ander onderzoek leidt. Dit gaat op voor de hoofdverdachte van het organiseren van de cocaïnesmokkel.

In het onderzoek naar de poging tot het liquideren van Peter 'Pjotr' R. in november 2015 in Diemen, focust de politie zich op crimineel Naoufal F., de organisator van de aanslag. Hij is inmiddels veroordeeld tot achttien jaar cel, al loopt de zaak nog in hoger beroep.

Justitie vindt bij de uitvoerders van de liquidatiepoging een aantal versleutelde PGP-BlackBerry's (Pretty Good Privacy, red.) met daarop een verzameling berichten. Na het kraken van deze toestellen door het Nederlands Forensisch Instituut (NFI), blijken de telefoons veelal in contact te hebben gestaan met een e-mailadres dat met CWX begint.

Het blijkt het adres van de PGP-telefoon van Naoufal F. te zijn. In het verdere onderzoek naar die telefoon valt nog een e-mailadres op. Het gaat om een adres dat begint met 67V. De gebruiker hiervan krijgt na de mislukte aanslag van Naoufal F. te horen dat hij een nieuwe advocaat moet regelen voor Atif M., de schutter.

Het Openbaar Ministerie (OM) vermoedt met een medeplichtige te maken te hebben. Uit onderzoek blijkt dat het de telefoon van de 31-jarige Muhammed S. is. Dat is in ieder geval de overtuiging van justitie.

Het onderzoeksteam vraagt en krijgt toestemming om onderzoek te doen naar zijn telefoon. De onderzoekers filteren de berichten van gebruiker 67V uit de massa berichten waarover het team beschikt sinds het kraken van een server van provider Ennetcom.

Versleutelde berichten leiden tot onderzoek naar drugssmokkel

Het leidt niet tot bewijs voor medeplichtigheid aan de moordpoging op Peter 'Pjotr' R., maar wel tot de rechtszaak die donderdag van start is gegaan. De zaak die om onder meer de verdenking van smokkel van 261 kilo cocaïne met een Urker viskotter in juni 2017 draait.

Naast de Pakistaanse Nederlander Muhammed S. staan ook Leendert R. (51) en Ferry B. (43) op verdenking van medeplichtigheid voor de rechter. Alle drie ontkennen betrokkenheid.

Op basis van de inhoud van de berichten van Muhammed S. trekt het OM de conclusie dat hij en de andere mannen zich al sinds het begin van 2015 bezighouden met de smokkel van drugs met behulp van kotters.

Er is namelijk sprake van een heterdaad. Als de kotter op 10 juni 2017 de haven van Harlingen binnenvaart, staan politieagenten te wachten en vinden ze bij een controle aan boord 261 kilo cocaïne.

Betrokkenen kotterzaak

  • Muhammed S. (31): Amsterdammer, hoofdverdachte organiseren cocaïnesmokkel, betrokkenheid liquidatiepoging Peter R.
  • Leendert R. (51): Urker, medeverdachte organiseren cocaïnesmokkel
  • Ferry B. (43): uit Hippolytushoef, medeverdachte organiseren cocaïnesmokkel
  • Dalibor D. (37): Montenegrijnse crimineel, tussenpersoon smokkelbende en bemanning kotter
  • Johannes N. (31): Eigenaar Urker viskotter, veroordeeld tot zes jaar cel
  • Naoufal F. (37): Amsterdammer, organisator liquidatiepoging Peter R., veroordeeld tot 18 jaar cel
  • Peter R. (46): Amsterdammer, beroepscrimineel, overleefde liquidatiepoging in 2015

Verdachte Muhammed S. stelselmatig geobserveerd door politie

Dit komt doordat Muhammed S. vanwege de verdenking van handel in verdovende middelen stelselmatig wordt geobserveerd door de politie. Zo ook op 9 juni als hij de haven van Harlingen binnenrijdt en Dalibor D. afzet.

Die Montenegrijn is speciaal ingevlogen voor de smokkel met de kotter. Hij fungeert niet alleen als contactpersoon tussen de organisators van de smokkel en de bemanning, maar zorgt er ook voor dat het schip de juiste vaarroute aanhoudt.

Er volgt een ontmoeting in de haven tussen de twee mannen en Johannes N., de mede-eigenaar van de kotter. Daarna brengt Johannes N. Dalibor D. aan boord van het schip, waar zich nog drie bemanningsleden bevinden.

Kustwacht houdt kotter gehele tijd in de gaten

Kotter Z181 wordt bij vertrek op de avond van 9 juni gevolgd door de kustwacht die de boot heeft 'gevlagd'.

In de ochtend komt het schip rond 5.00 of 6.00 uur aan op de gebruikelijke visgronden op de Noordzee. Enige tijd later wordt gecommuniceerd dat er motorproblemen zijn, om de - voor een vissersschip - snelle terugkeer alvast te maskeren.

Schip valt op door ongebruikelijke manoeuvre

De kustwacht ziet die zaterdagmiddag 10 juni een opvallende manoeuvre voor een schip dat bedoeld is om te vissen. Het schip ligt namelijk een korte periode stil in het spoor van het uit Brazilië afkomstige containerschip de MSC Krystal.

Het schip voer op de coördinaten die ervoor zorgen dat de bemanning niet veel later enkele zwarte sporttassen uit het water kan vissen. De tassen zijn overboord gegooid vanaf het containerschip.

Bij terugkomst in Harlingen treffen de FIOD en de douane de nog natte sporttassen met daarin de cocaïne aan. Samen met twee tassen met apparatuur voor het bepalen van de locatie van de drugs. Het zijn de tassen die Dalibor D. mee aan boord heeft genomen.

Eigenaar kotter heeft uitgebreide bekentenis afgelegd

Kottereigenaar Johannes N. legt een uitgebreide verklaring af. Hij zegt enkele dagen voor de smokkel te zijn benaderd om de drugs binnen te varen voor een bedrag van 300.000 euro.

N. stelt erg onder druk te zijn gezet en ernstig bedreigd te zijn. Zo krijgt hij een foto van zijn eigen kind te zien. N. wil niet zeggen door wie, maar het OM vermoedt door Muhammed S. Die ontkent dit.

De advocaat van S., Leon van Kleef, hamert er vooral op dat het onderzoek naar zijn cliënt nooit gestart had mogen worden. Er was geen concrete verdenking tegen de man en het inzien van zijn berichten is dan ook onrechtmatig, aldus de advocaat.

Mannen staan ook terecht voor liquidatiepoging

Naast voor de invoer van cocaïne moest Muhammed S. zich ook verantwoorden voor een liquidatiepoging op een man in Hippolytushoef in 2015. Ook verdachte Ferry B. zou daarbij betrokken zijn geweest. Hierbij dienen de versleutelde berichten als de bron van informatie van het OM.

De bemanning van het schip werd in mei veroordeeld tot celstraffen van zes jaar. De uitspraak in deze zaak volgt op 26 november.