Achtergrond

Een jaar Macron: 'Hij wil tonen dat Frankrijk niet ziek en zwak is'

De 40-jarige Emmanuel Macron zit maandag een jaar in het zadel als president van Frankrijk. Hoe vergaat het de leider, wiens populariteit alleen maar gedaald lijkt te zijn sinds hij aan de macht kwam? 

In de afgelopen 365 dagen heeft Macron laten zien dat hij de president van de hervormingen is. Een frisse wind moet volgens de Franse leider waaien door bijvoorbeeld de arbeidsmarkt, de economie, de transportsector en de staatstelevisie.

En dit betekent een heel pakket aan maatregelen. Zo moest de broekriem aangehaald worden, konden de bedrijfsbelastingen wat Macron betreft omlaag en moest het voor werkgevers makkelijk worden om werknemers te ontslaan. Maar vooral het stimuleren van marktwerking schoot sommigen in het verkeerde keelgat. "Het ruikt naar economische liberalisering. En daar zijn de Fransen niet van", zegt Niek Pas, historicus en Frankrijk-deskundige van de Universiteit van Amsterdam.

Macron is volgens Pas van mening dat Frankrijk klaargemaakt moet worden voor de wereld van morgen. "Dit roept weerstand op bij het volk. Maar die doorstaat hij goed."

Onrust

De president heeft de nodige stakingen te verwerken gekregen onder zijn bewind. Zo kondigde het spoorwegpersoneel vorige maand nog aan het werk neer te leggen. Dit nadat Macron zei de onder schulden gebukt gaande staatsspoorwegmaatschappij SNCF te willen hervormen. 

Maar, benadrukt Pas, de onrust blijft "sectorieel". "Er is geen algemeen maatschappelijk protest en dat zie ik ook nog niet gebeuren."

Ook de peilingen, die uitwijzen dat de populariteit van Macron alleen maar dalende is sinds zijn aantreden, hoeven volgens Pas niet te betekenen dat Frankrijk tegen hem is. "Veel Fransen waren het vertrouwen al kwijt in de politiek." De opkomst tijdens de eerste ronde van de parlementsverkiezingen in 2016 was nog nooit zo laag (49 procent).

Macron vaart op koers denkt Pas. "Hij zal zelf redelijk tevreden zijn."

Hoe Macron omgaat met de spoorwegstakingen is volgens Luuk van Middelaar, hoogleraar Europees Recht aan de Universiteit Leiden, van groot belang voor het vervolg van zijn presidentschap. "Als hij niet over die horde heen komt, is hij verzwakt voor de rest van zijn periode als president."

Van Middelaar vindt dat Macron niet dezelfde fout moet maken als zijn voorganger François Hollande, die "te veel draalde en twijfelde". "Macron moet nu even doorbijten."

Verleiden

Het presidentschap van de Fransoos kenmerkt zich volgens Pas door overtuiging van zijn eigen missie. "Op het pedante af." 

Maar Macron is ook een begenadigd communicator en "verleider". "Hij kan je om zijn vinger winden", aldus de historicus. Dit is ook wat de Franse president liet zien bij de Amerikaanse leider Donald Trump. De twee delen meerdere enthousiaste kussen en handdrukken met elkaar tijdens ontmoetingen. 

"Macron begrijpt hoe dat spel werkt. Hij wil zich opwerpen als sterkste leider in Europa. Het is verleiden, ja, maar met een politiek doel." De president heeft eerder al gezegd dat hij niemand uitsluit. "Hij praat met iedereen. Poetin, Erdogan. Het is een slimme manier om in contact te staan."

Van Middelaar heeft bewondering voor de manier waarop Macron met de Amerikaanse president Trump omgaat. "Hij weet hem te vleien, maar daarnaast blijft hij wel bij zijn standpunt. In het Amerikaanse congres noemde Macron het stom om uit het klimaatakkoord te stappen. En over de atoomdeal met Iran was Macron ook duidelijk. Het had geen resultaat, maar het is toch knap voor een jongen van veertig, die uit het niets komt en zo met een van de belangrijke spelers op het wereldtoneel een relatie opbouwt."

Donald Trump en Emmanuel Macron tijdens een persconferentie in het Witte Huis op 24 april (foto: AFP). 

Termijn

Pas denkt dat Macron "stevig zit" als president. "Vanuit links heeft hij eigenlijk geen concurrenten en Le Pen likt de wonden nog. Op dit moment is er nog geen uitdager voor het presidentschap. Maar: er kan veel veranderen in vier jaar."

Om nu al vooruit te kijken naar een eventueel volgende termijn als president is voor Van Middelaar wat te vroeg. Maar hij noemt nogmaals de spoorwegstakingen als belangrijk moment daarin. "Hoe hij daarmee omgaat kan hem maken of breken. Hij kan daarin een belangrijk signaal afgeven. De veranderingen die hij doorvoert doen eerst wat pijn, maar daarna komen de resultaten. 'Eerst het zuur, dan het zoet', zo noemde Gerrit Zalm het ooit. 

"Ook aan andere invloedrijke landen in de Europese Unie is het een belangrijk signaal", vervolgt Van Middelaar. "Macron wil laten zien dat hij Frankrijk aan het hervormen is en dat Frankrijk niet meer moet worden gezien als ziek en zwak land. 'Wij staan er weer', zal Macron willen zeggen."

Lees meer over:
Tip de redactie