Achtergrond

Moet motorclub Satudarah vrezen voor een civiel verbod?

Dinsdag start het proces tegen motorclub Satudarah voor de rechtbank van Den Haag. Het Openbaar Minsterie wil dat er een civiel verbod komt op de club die in de ogen van justitie niets anders is dan een criminele organisatie. Hoe kwam het zover en wat zijn de argumenten vóór en tégen een verbod?

Waar ligt de oorsprong van Satudarah?

De van oorsprong Molukse club wordt in 1990 door negen mannen opgericht in het kleine dorpje Moordrecht, vlak bij Gouda.

Moordrecht kent een grote Molukse bevolkingsgroep sinds de Nederlandse overheid begin jaren zestig door heel Nederland wijken voor Molukkers bouwt.

De inwoners van deze wijken zijn voormalige soldaten die hebben gestreden in Nederlands-Indië, als onderdeel van het Koninklijk Nederlands-Indisch leger (KNIL), en hun familieleden. Ze zijn na de onafhankelijkheid van Indonesië in 1949 naar Nederland gehaald.

Hun verblijf was in eerste instantie slechts tijdelijk, omdat ze een eigen Molukse staat zouden krijgen: De Republiek der Zuid-Molukken. Dit was in principe overeengekomen tijdens de vredesonderhandelingen tussen Indonesië en Nederland in 1949, maar is nooit werkelijkheid geworden.

De oprichters van Satudarah in 1990, bestempelen zichzelf als "erfgenamen der Molukse krijgers". 'Satu' betekent één en 'darah' staat voor bloed. In het logo is zowel een blanke als zwarte krijger te zien, wat laat zien dat iedereen welkom is bij de club. De negen veren staan voor de oprichters.

In de afgelopen jaren is Satudarah sterk gegroeid. De club heeft ongeveer honderd afdelingen in binnen- en buitenland, de zogeheten chapters. In Nederland telt de motorclub ongeveer negenhonderd leden.

Waarom wil het OM een verbod?

En aan deze omvangrijke club moet volgens het OM een verbod worden opgelegd. Het belangrijkste argument is dat de club een gevaar vormt voor de openbare orde door het geweld dat vaak in de publieke ruimte plaatsvindt.

Geweld waar volgens het OM ook niet snel een einde aan lijkt te komen, omdat de vereniging geweld zou prediken. Honderden geweldsincidenten waarbij leden van deze clubs betrokken zijn geweest, vormen de basis voor het dossier dat het OM in de afgelopen jaren over de club heeft opgebouwd.

Daarnaast maakt justitie dankbaar gebruik van de documentaire One Blood over Satudarah. Een van de leiders van een (voormalig) chapter is voor de documentaire gefilmd op het moment dat hij een beloning uitreikte aan een lid dat "hardhandig" een probleem de kop in had gedrukt.

De man mag vanaf dat moment een zogenoemde '1-procentpatch' op zijn motorjack dragen.

Staat de zaak tegen Satudarah op zichzelf?

Dat Satudarah een criminele organisatie en geen 'gezellige' motorclub is, wordt volgens het OM ook duidelijk uit de lopende strafzaak tegen huidige kopstukken van Satudarah, die overigens formeel los staat van de zaak over het verbod van Satudarah. Volgens het OM hebben Paul M., Angelo M., Xanterra M., Michel B. en penningmeester Redouan I. het voor het zeggen bij de club.

Hen wordt leidinggeven aan een criminele organisatie, die onder meer verantwoordelijk zou zijn voor drugshandel en afpersingen, ten laste gelegd.

Zij vormen volgens het OM de leiding van Satudarah, die zeggenschap heeft over de andere chapters en supportclubs Saudarah, 999 en Yellow Snakes.

Welke rol speelt het verbod van motorclub Bandidos in deze zaak?

Het Openbaar Ministerie wist het eerder al voor elkaar te krijgen om motorclub Bandidos te verbieden. Een rechter in Utrecht oordeelde in december van vorig jaar dat de vereniging een gevaar voor de openbare orde vormde en legde daarom een civielrechtelijk verbod op aan Bandidos MC.

De motorclub ging tegen de beslissing in beroep en die zaak loopt nog. In de tussentijd mag de club blijven bestaan.

Toch zal het OM zich gesterkt voelen door de uitspraak rond Bandidos als het dinsdag en woensdag zijn zaak rond Satudarah zal bepleiten voor de rechtbank van Den Haag.

De rechtbank van Den Haag zal de uitspraak van de rechtbank in Utrecht niet automatisch overnemen, maar wel kijken naar overeenkomsten tussen de clubs en de onderbouwing van de uitspraak.

Wat kan een verbod in de weg staan?

Een verbod is nog geen uitgemaakte zaak. Het recht op vereniging is een grondrecht waar de rechtbank niet snel aan toornt. Daarnaast moet de rechter overtuigd worden van het nut. Zal een verbod het gewenste effect opleveren?

De advocaat van Satudarah, Erik Thomas, zal een zelfde verdediging gaan voeren als Marnix van der Werf deed voor zijn cliënt Bandidos; je kunt een club niet verwijten wat individuele leden uitspoken.

Daarnaast zal hij bestrijden dat geweld onderdeel van de clubstatuten is; oftewel een normale gedraging die wordt geaccepteerd, gestimuleerd en van bovenaf wordt aangestuurd. Bewijs hiervoor is lastig te verkrijgen, omdat niks wordt vastgelegd.

De leden van motorclub zelf spreken ondertussen van een heksenjacht. Gedragingen van de individuele leden van de club wordt Satudarah als geheel verweten.

De rechtbank heeft dinsdag 8 en woensdag 16 mei voor de rechtszaak uitgetrokken en doet op 18 juli uitspraak.

Lees meer over:
Tip de redactie