Een 'bromance', zo noemt de BBC de relatie tussen de Franse president Emmanuel Macron en de Amerikaanse president Donald Trump. Macron brengt deze week een staatsbezoek aan de Verenigde Staten. Hoe zit het met de vriendschap tussen de twee leiders en landen?

"Trump zit er nu eenmaal, dus moet Macron maar met hem een relatie onderhouden", vertelt Amerika-deskundige Maarten van Rossem. "Daarbij heeft de Franse president een groot belang, namelijk schade door Trump beperken." Zo wil Macron bijvoorbeeld niet dat Trump met de VS uit het nucleaire verdrag met Iran treedt."

Beide mannen zijn onverwachts op hun plek gekomen, stelt Van Rossem. In een interview met Fox News ziet Macron dan ook een gelijkenis tussen hem en Trump. "We zijn alletwee geen onderdeel van het klassieke politieke systeem." Dat is terug te zien bij zijn open politieke houding.

Macron zegt in het interview niemand vooraf uit te sluiten en met iedereen te praten. Ook met de Russische president Vladimir Putin of de Turkse president Recep Tayyip Erdogan als dat nodig is. "Waar de Duitsers helemaal naar worden van Trump, weet Macron een manier te vinden", vertelt Frankrijk-kenner Jan Willem Brouwer van de Radboud Universiteit. "Macron weet z'n mening te uiten. Hij heeft opvattingen die hij niet onder stoelen of banken steekt."

Daarbij is het belangrijk om te vermelden "dat Trump niet met vrouwen kan omgaan", stelt Brouwer. "Hij weet niet wat hij met bondskanselier Angela Merkel moet. Macron boft dat hij een man is en kan blijkbaar omgaan met lange handdrukken. Die zijn kennelijk belangrijk voor Trump." Ook Van Rossem sluit zich daarbij aan. "Macron is gewoon handiger in de omgang met Trump."

Kritisch

Het gesprek aangaan met iedereen is volgens Niek Pas, historicus en Frankrijk-deskundige van de Universiteit van Amsterdam, "het handelsmerk" van de Franse president. "Hij werpt geen barricades op, sluit niemand uit." Volgens Pas is dat een slimme zet die werkt in het voordeel van Macron.

"Hij treedt in contact en is kritisch", zegt Pas over Macron. "Je ziet het ook aan zijn lichaamstaal. Dat was vorig jaar bij zijn aanstelling meteen duidelijk. (...) Hij liet zien dat je altijd met Frankrijk zaken kan doen." En ook Trump werd niet buitengesloten door Macron. Zijn gebaar om de Amerikaanse president uit te nodigen voor de nationale feestdag, 14 juli vorig jaar, kwam hem op veel kritiek te staan. "Maar dat bezoek heeft de onderlinge band wel verbeterd."

Staatsbanket

Dat Trump nu Macron heeft uitgenodigd voor een staatsbanket zegt ook iets over de Amerikanen. "Vorig jaar in Frankrijk was er geen sprake van een staatsbanket." Volgens Pas is het belangrijk om op zulke details te letten. De presidenten en hun first lady's hadden de avond vooraf een privé-etentje in de Eiffeltoren.

Het diner nu is het eerste officiële staatsdiner onder de leiding van Trump. "Macron mag tijdens zijn bezoek zelfs het Congres toespreken, dat is al heel wat", verklaart Van Rossem. Maar hij noemt de aangelegenheid alsnog symbolisch. "Ze kunnen de hele dag met elkaar bellen. Je kan prima een relatie onderhouden zonder dat je elkaar ziet."

Europa

Die goede verhoudingen tussen Trump en Macron stralen volgens Pas ook af op Europa. "Misschien ziet Trump wel in dat hij hier een aanspreekpunt nodig heeft." "Macron spreekt natuurlijk namens Parijs", maar volgens de deskundige wordt Macron nu wel door Trump gezien als Europees contactpersoon.

Macron kan vervolgens de rol op zich nemen om de structuur van "de westerse alliantie" bij elkaar te houden, zegt Van Rossem. Oftewel de samenwerking tussen de VS en Europa. "Niemand haalt er voordeel uit als deze uit elkaar valt als gevolg van het egocentrische gedrag van Trump. Macron zal alles proberen om die stabiliteit te behouden."

Toenadering

De landen waren voor de komst van Macron en Trump al bezig om de banden te verbeteren. Onder het presidentschap van Nicolas Sarkozy (2007-2012) werd dat volledig duidelijk. De relatie tussen beide landen had schade opgelopen in 2003 vanwege de Irak-oorlog. "De relatie verslechterde destijds omdat de Fransen en Duitsers niet mee wilden doen met dat krankzinnige avontuur", vertelt Van Rossem.

Sarkozy stuurde in 2008 alsnog duizend Franse manschappen richting het Midden-Oosten en kort daarop maakte het land bekend ook weer onderdeel uit te willen maken van de militaire tak bij de NAVO. Daar waren de Fransen onder leiding van president Charles de Gaulle in 1966 uitgestapt. "Nu met Macron zien we het ook", vertelt Brouwer die doelt op de toenadering van beide landen. "De Fransen stonden meteen klaar om mee te doen met de Amerikanen bij de bombardementen in Syrië halverwege april."

Brexit

De Brexit heeft minder invloed op de relatie tussen beide landen. "Maar zowel Frankrijk als het Verenigd Koninkrijk hebben er baat bij dat de VS trouw blijft aan eerdere afspraken zoals het Iran-akkoord", aldus Van Rossem. Een Brexit zal daar geen verschil in maken.

Toch zien de Fransen een positief punt aan de Brexit. Er ontstaat namelijk een vacuüm dat zij kunnen opvullen zodra het Verenigd Koninkrijk geen deel meer uitmaakt van de EU: de Engelse taal. "Na een Brexit is er geen land meer waarin het Engels de moedertaal is", vertelt Brouwer. Volgens Macron kan het Frans op dat moment een significantere rol spelen binnen Europa." Dat punt helpt de Fransen alleen maar weinig bij het verbeteren van de relaties met de VS.