Achtergrond

Dit is er gebeurd sinds de vergiftiging van oud-spion Skripal

Sinds de Russische oud-spion Sergei Skripal begin maart vergiftigd en ernstig gewond werd aangetroffen in Groot-Brittannië, verkeren Rusland en het westen in een politiek steekspel. Welke reacties en tegenreacties zijn er geweest? 

De 66-jarige Russische oud-spion Skripal werd op zondagmiddag 4 maart samen met zijn dochter Yulia (33) bewusteloos aangetroffen op een bankje bij een winkelcentrum in de Britse stad Salisbury.

Skripal woonde hier sinds 2010, toen hij in het kader van een spionnenruil asiel kreeg in het Verenigd Koninkrijk. Het tweetal bleek vergiftigd te zijn met Novichok, een dodelijk Russisch zenuwgas.

De oud-spion heeft ruim een maand in kritieke toestand in het ziekenhuis gelegen, zijn toestand is inmiddels verbeterd laat het ziekenhuis begin april weten. Het is echter nog steeds onduidelijk of de vergiftiging blijvende schade heeft aangericht bij de slachtoffers.

Diplomaten

De Britse premier Theresa May wijst met een beschuldigende vinger naar Rusland en besluit op 14 maart bij wijze van sanctie 23 Russische diplomaten het land uit te zetten. Amerika volgde al snel met het uitzetten van maar liefst zestig diplomaten, Nederland kiest maandag 26 maart voor een aantal van twee.

Ook andere westerse landen wijzen diplomaten de deur, Duitsland en Polen zetten vier Russen uit, Italië twee en Kroatië, Macedonië en Hongarije één. In totaal worden meer dan 150 Russische diplomaten terug naar hun thuisland gestuurd. 

Het Kremlin ontkent alle betrokkenheid bij de vergiftiging van Skripal en ziet het uitzetten van de diplomaten als "onvriendelijke stappen". Rusland besluit daarom eind maart om een gelijk aantal diplomaten uit te zetten. Elk land krijgt eenzelfde aantal diplomaten teruggestuurd als dat het Russische diplomaten uitwees.

Het blijft echter niet bij de positie van de diplomaten. Ook op andere vlakken lijken de landen elkaar steeds meer te wantrouwen. Zo werd vrijdag een vliegtuig van de Russische luchtvaartmaatschappij Aeroflot doorzocht door de Britse autoriteiten. De Russen bestempelden dat incident als een "regelrechte provocatie".

Onderzoek

Ook de band tussen Tsjechië en Rusland is verzuurd sinds het land suggereerde dat het in Salisbury gebruikte zenuwgas mogelijk uit Tsjechië komt. 

"De Russen hebben alle grenzen overschreden toen ze zeiden dat het giftige middel novichok mogelijk van ons afkomstig was'', zei premier Andrej Babis. "Dat is absoluut onwaar.''

President Milos Zeman heeft daarom inlichtingendienst BIS gevraagd uit te zoeken of het gebruikte zenuwgas afkomstig kan zijn uit Tsjechië. 

Relaties

De EU meent dat er geen enkele andere logische verklaring is voor de aanslag op Skripal dan dat Rusland er achter zou zitten. Ook de VS ziet Rusland als de vermoedelijke verdachte in de zaak. Tientallen Amerikaanse leden van het Congres hebben een brief gestuurd naar de Britse May waarin ze stellen het Verenigd Koninkrijk volledig te steunen.

Koude Oorlog

Het politieke steekspel en de hierbij behorende oplopende spanningen kunnen volgens de secretaris-generaal van de Verenigde Naties António Guterres tot een nieuwe Koude Oorlog leiden. Volgens Guterres zijn "communicatiemechanismen en controle" nodig om verdere escalatie te voorkomen.

Volgens de secretaris-generaal lijkt de situatie "in veel opzichten op wat we tijdens de Koude Oorlog hebben meegemaakt."

Lees meer over:
Tip de redactie