Honderdduizenden Amerikanen kwamen zaterdag bijeen in Washington D.C. om te demonstreren voor strengere wapenwetten. De March For Our Lives, die werd geïnitieerd door tieners uit Parkland na een massaschietpartij op hun middelbare school, biedt het sterkste tegengeluid dat de machtige wapenlobby in de afgelopen decennia heeft gehoord.

De stemming is afwisselend feestelijk, boos en bedroefd op Pennsylvania Avenue, de brede boulevard tussen het Witte Huis en het Capitool in de Amerikaanse hoofdstad. Er wordt gevierd dat zo veel mensen samen voor één doel strijden, maar er wordt ook gevloekt op het gebrek aan actie door het Amerikaanse Congres en getreurd om de tienduizenden Amerikanen die elk jaar worden doodgeschoten.

Op het podium spreekt de ene na de andere tiener die te maken heeft gehad met vuurwapengeweld. Net als de toegestroomde mensenmassa komen ze uit het hele land en hebben ze verschillende sociaal-economische achtergronden. De meeste sprekers zijn nog te jong om te stemmen, maar toch staan ze hier, door hun omstandigheden plotseling gebombardeerd tot politieke boegbeelden.

"Wij zijn kinderen. Jullie zijn volwassenen", zei Parkland-scholier David Hogg kort na de schietpartij op zijn school. "Jullie moeten actie ondernemen en een rol spelen. Samenwerken. Stap over jullie politiek heen en krijg iets voor elkaar." Toch zijn het juist de tieners die hier een van de grootste menigtes uit de mensenheugenis bij elkaar hebben gekregen.

Leraren

In het publiek zijn behalve scholieren en studenten ook veel leraren. Kristina Nozart, een lerares op een middelbare school in New York, is in Washington om te demonstreren tegen het bewapenen van haar beroepsgenoten. "Ik ben een leraar, geen politieagent", staat op haar zelfgemaakte protestbord. Naast haar staat een groepje leerlingen uit haar klas.

"Het stemt me droevig dat scholieren zich niet meer veilig voelen in hun scholen en dat politici niet genoeg doen om ze te beschermen", zegt Nozart. Eerder dit jaar werd in haar wijk nog een 15-jarige jongen doodgeschoten. "Dit is iets waar zij dagelijks mee te maken hebben. Dus dat ze hier kunnen zijn en hier onderdeel van zijn, dat betekent veel voor ze."

Ook Miranda Meketon, die lesgeeft op een basisschool in Philadelphia, zegt dat vuurwapens vaak een rol spelen in de levens van haar studenten. "Veel kinderen komen thuis in aanraking met vuurwapens, of hebben vrienden die door vuurwapengeweld op straat zijn getroffen."

De grootschalige demonstraties van zaterdag helpen volgens Meketon om ervoor te zorgen dat het debat over strengere wapenwetten niet stilvalt. "Het laat denk ik zien dat de volgende generatie eraan komt en niet zal accepteren wat eerdere generaties hebben genegeerd. Er komen denk ik veranderingen aan als millenials in groten getale gaan stemmen."

Bruce Johnson (71) vloog speciaal vanuit de noordelijke staat Minnesota naar Washington om aanwezig te zijn bij het protest. Hij werd 43 jaar geleden zelf door een klasgenoot neergeschoten op een universiteit in Houston. Sindsdien is er volgens hem weinig veranderd.

"Mensen zeggen: get over it, het is 43 jaar geleden. Maar je wordt er maar al te vaak aan herinnerd. Het lijkt alleen maar erger te worden, dat is zorgelijk. Misschien zal er nu toch wat gebeuren vanwege de jonge mensen hier. Misschien is hun stem anders."

Lockdown

Dat hoopt ook Shyla Rao, directeur van een basisschool in Baltimore. Haar school ging eerder dit jaar al een keer in lockdown; het bleek uiteindelijk een vals alarm. Maar de school zag zich wel genoodzaakt om flink te investeren in beveiligingscamera's, alarmsystemen en noodknoppen.

"Het was hartverscheurend om te zien hoeveel geld we moesten steken in beveiligingsmaatregelen, in plaats van de professionele ontwikkeling van onze leraren", zegt Rao.

Ze is een van de weinigen in het publiek die vindt dat wapens helemaal verboden mogen worden; de meeste aanwezigen (en volgens peilingen ook een meerderheid van de Amerikanen) willen het wapenbezit alleen beperken.

Het is nog maar de vraag of ook de Republikeinse Partij bereid zal zijn om de wapenwetten aan te scherpen; in die partij is de invloed van de National Rifle Association (NRA) en zijn aanhangers nog altijd enorm. Maar in de March For Our Lives loopt ook Scott Dellinger, een Republikein uit Kentucky. "Deze vader / leraar / Republikein / wapeneigenaar weet dat het tijd is voor verstandige wapenwetten", staat op zijn protestbord.

Hij is vermoedelijk een van de weinige aanwezigen die zélf een semi-automatisch geweer bezit, precies het soort wapen dat veel andere demonstranten juist helemaal willen verbieden. Dellinger erfde het wapen van zijn vader, die vocht in de Vietnam-oorlog.

De techniekleraar weet nog niet of hij zelf voor een verbod op aanvalsgeweren is. "Ik vind het leuk om ermee te schieten", zegt Dellinger. "Maar in het hedendaagse Amerika moeten we logische, kleine stappen nemen."

"Wapeneigenaren moeten zich realiseren dat als we niet een beetje toegeven, ze dan echt onze wapens zullen afnemen. Het tij keert zich. Zo lang we maar bedachtzaam en voorzichtig handelen, kunnen we het aantal vuurwapenslachtoffers in Amerika flink verminderen."

Nachtmerries

Voor de scholieren op het podium is het te hopen dat ze meer Republikeinen als Dellinger weten te bereiken. Aan hun verhalen zal het in ieder geval niet liggen. De 16-jarige Mya Middleton uit Chicago vertelt hoe een man in een winkel haar bedreigde met een wapen.

"Hij greep een zilveren pistool en richtte hem op mijn gezicht. En hij zei deze woorden, die me tot op de dag van vandaag nog achtervolgen en me nachtmerries geven: 'Als je iets zegt, dan zal ik je vinden.' Toch zeg ik hier vandaag iets."

Verschillende sprekers citeren Martin Luther King Jr. "Duisternis kan duisternis niet verdrijven; dat kan alleen licht. Haat kan haat niet verdrijven; dat kan alleen liefde", zegt D'Angelo McDade uit Chicago.

"Daarom zeg ik nu: geweld kan geweld niet verdrijven; dat kan alleen vrede. Armoede kan armoede niet verdrijven; dat kunnen alleen hulpmiddelen. De dood kan de dood niet verdrijven; dat kan alleen een pro-actief leven."

En dan is daar ineens Yolanda Renee King, de negenjarige kleindochter van het burgerrechtenicoon. "Mijn grootvader had een droom", zegt ze. "Dat zijn vier kleine kinderen niet zouden worden beoordeeld op basis van hun huidskleur, maar op basis van de inhoud van hun karakter. Ik heb een droom dat het genoeg is geweest, en dat dit een wapenvrije wereld moet zijn. Punt."

Stilte

De middag eindigt met een toespraak van Emma González, een van de scholieren uit Parkland die in de afgelopen weken beroemd werd met haar vurige media-optredens. Ze noemt de namen van haar overleden klasgenoten, en dan is het opeens stil. Minutenlang staart ze vooruit, met een ijzeren blik in haar ogen en tranen op haar wangen. Pas als ze 6 minuten en 20 seconden op het podium heeft gestaan breekt ze de stilte; precies even lang als de schutter in Parkland nodig had om haar zeventien schoolgenoten om te brengen.

In het publiek kun je in die lange minuten een speld horen vallen. De stilte wordt alleen onderbroken door een enkele snik en af en toe een groepje dat de leus van de dag uitroept, de woorden die al de hele dag op honderdduizenden lippen liggen: never again.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je ’s nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!