De donorwet van Pia Dijkstra (D66) is dinsdag aangenomen door de Eerste Kamer. Dat betekent dat we te maken krijgen met actieve donorregistratie. Wat betekent de nieuwe wet voor Nederland? 

1. Iedereen wordt geregistreerd donor. 

Naar verwachting wordt de nieuwe wet die dit regelt in de zomer van 2020 van kracht. Met de actieve donorregistratie die vanaf dat moment geldt, wordt geregeld dat iedereen vanaf achttien jaar zal worden geregistreerd in het Donorregister.

Alle Nederlanders die binnen deze groep vallen, krijgen bericht over de invoering van de wet.

Tot de invoering van de nieuwe wet zal het huidige systeem van toepassing blijven. Personen die nu al geregistreerd staan als orgaandonor, hoeven niets te doen. Hun registratie blijft na de invoering van de actieve donorregistratie.

2. De overheid gaat burgers benaderen die zich niet hebben geregistreerd als donor. 

In de nieuwe wet wordt iedere Nederlander van achttien jaar en ouder verzocht om een keuze te maken over orgaandonatie. Als mensen niet reageren op de vraag van de overheid om een keuze te maken, dan volgt er een herinnering om de keuze door te geven.

Als iemand zes weken na deze herinnering nog altijd niet heeft gereageerd, dan wordt hij of zij in het Donorregister geregistreerd onder 'geen bezwaar'. Ook hiervan wordt de persoon op de hoogte gesteld.

Mensen die geen orgaandonor willen worden, kunnen dit dus vast laten leggen door te reageren op de oproep. Het grote verschil met de huidige situatie is dat iemand die geen donor wil worden en ook niet reageert op de oproep van de overheid, toch terechtkomt in het Donorregister. 

Minister voor Medische Zorg Bruno Bruins neemt de komende tijd een aantal stappen om de inwerkingtreding van de nieuwe donorwet voor te bereiden. Op korte termijn worden advertenties geplaatst in landelijke kranten en op sociale media, laat Bruins aan de Tweede Kamer weten.

3. De vier keuzes voor orgaandonatie blijven hetzelfde. 

Burgers met een donorregistratie kunnen hun voorkeuren altijd wijzigen. Er blijven vier manieren om duidelijk te maken of iemand wel of geen donor wil zijn. De opties zijn als volgt: 

1. Ja, ik geef toestemming
2. Nee, ik geef geen toestemming
3. Mijn partner of familie beslist
4. De door mij gekozen persoon beslist

Het verschil tussen 'Geen bezwaar' en 'Ja, ik geef toestemming', is dat bij de eerste registratie de persoon niet zelf de keuze heeft geregistreerd.

4. Nabestaanden kunnen orgaandonatie alsnog tegenhouden. 

In het geval van 'Ja, ik geef toestemming', gaat men er van uit dat de persoon bewust zijn organen doneert. Wanneer een persoon geregistreerd staat onder 'geen bezwaar', houden nabestaanden de mogelijkheid om orgaandonatie tegen te houden.

Pia Dijkstra heeft de Eerste Kamer laten weten dat de rol van de nabestaanden groot blijft. Zij moeten het laatste woord kunnen blijven geven over orgaandonatie. Hoe dit precies geregeld wordt, is alleen nog niet duidelijk. 

In het huidige systeem voor orgaandonatie kunnen nabestaanden ook bezwaar maken tegen orgaandonatie.