Achtergrond: Alles wat je moet weten over de zaak Anne Faber

Drie maanden na de geruchtmakende vermissingszaak van Anne Faber kwam de zaak van verdachte Michael P. woensdag voor het eerst voor de rechter tijdens een pro-formazitting in de rechtbank in Utrecht. Wat is de stand van zaken?

In de eerste twee weken van oktober beheerste de vermissing van de 25-jarige vrouw uit Utrecht het nieuws. De enorme zoektocht eindigde op 12 oktober toen het lichaam van Faber werd gevonden in Zeewolde.

Dat gebeurde op aanwijzen van verdachte Michael P., die enkele dagen daarvoor is aangehouden. Hij wordt verdacht van het ombrengen van de vrouw.

Tijdens de eerste zitting op woensdag werd de stand van het onderzoek besproken. Ook de verdachtmaking, de geestelijke gesteldheid van de verdachte en de verdere planning van de zaak kwamen ter sprake. De zaak is nog niet inhoudelijk behandeld, het volledige verhaal komt pas in juni aan de orde. Een overzicht van de zaak tot dusver.

De vermissing

Faber verdween op 29 september tijdens een fietstocht. Ze vertrok aan het einde van de middag vanuit Utrecht. Om 18.50 uur stuurde de vrouw een foto van zichzelf naar haar vriend. Ze bevond zich toen in Baarn. Het is het laatste wat Faber van zich heeft laten horen.

Haar familie trok tegen middernacht aan de bel toen niks meer van de vrouw werd vernomen. In de dagen erop ontstond een grote zoektocht in de omgeving van Baarn in een bosrijke omgeving. Naast de politie zochten de Mobiele Eenheid (ME), defensie, het Rode Kruis, vrijwilligers en bekenden van de vermiste vrouw mee.

In Huis ter Heide trof een vrijwilliger op 3 oktober een jas aan, die later van Faber blijkt te zijn. Even verderop werd twee dagen later haar fiets gevonden in een vijver. De zoektocht heeft dan nog altijd niet tot de vondst van Faber geleid.

Op 8 oktober kwam de politie een verdachte op het spoor. Er werd gehoopt dat hij naar de locatie van Faber zou leiden. Dit gebeurt niet en daarom wordt de 27-jarige Michael P. een dag later aangehouden.

Op basis van de verklaring van de verdachte wordt het zoekgebied op 11 oktober verplaatst naar Zeewolde in Flevoland, de voormalige woonplaats van de verdachte. Op donderdag 12 oktober treft de politie het lichaam van Faber aan in een natuurgebied in die plaats. Daarmee komt er een einde aan de zoektocht van dertien dagen.

De verdachte

De politie kwam P. op het spoor nadat zijn DNA op de gevonden jas was aangetroffen. Later werden ook bloedsporen van Faber in zijn auto gevonden.

De verdachte is een zedendelinquent. In 2011 werd P. tot zestien jaar cel veroordeeld voor het verkrachten van twee meisjes in Nijkerk. In hoger beroep werd dat uiteindelijk elf jaar. De rechter bevond hem ook schuldig aan gewelddadige overvallen. Destijds verklaarde P. dat hij trots was op de verkrachtingen en dat een droom voor hem was uitgekomen. Hij werkte niet mee met een psychologisch onderzoek en kon daarom geen tbs krijgen.

Als onderdeel van zijn terugkeer in de maatschappij, verbleef P. afgelopen jaar op een kamer in een forensisch psychiatrische afdeling van kliniek Altrecht Aventurijn in Den Dolder. Hier had hij meer bewegingsruimte en vrijheden, waardoor hij ook naar buiten kon.

De rechtszaak

Michael P. verschijnt woensdag 10 januari voor het eerst voor de rechter. Het gaat om een zogeheten pro-formazitting, dat is een niet-inhoudelijke zitting. Een pro-formazitting is wettelijk vastgelegd en bepaalt dat een verdachte die 110 dagen in voorarrest heeft vastgezeten voor de rechter moet komen. De onderzoekswensen van zowel de verdediging als de justitie worden besproken en er wordt besloten of het voorarrest van de verdachte wordt verlengd.

P. wordt door het Openbaar Ministerie verdacht van moord of doodslag, verkrachting en wederrechtelijke vrijheidsberoving. De precieze toedracht wordt momenteel nog onderzocht door justitie. De verdachte ondergaat in het Pieter Baan Centrum (PBC) een persoonlijkheidsonderzoek. Het OM liet eerder al weten dat vanwege de omvang van de zaak het onderzoek veel tijd in beslag gaat nemen.

De woordvoerder van het OM zegt dat het onderzoek in het PBC nog moet plaatsvinden. "Het politieonderzoek vordert, dus de onderzoekers van het PBC krijgen zo meer informatie voor hun onderzoek", aldus de woordvoerder van het OM. "Er gaan sowieso nog wel een aantal maanden voorbij voordat het onderzoek is afgerond. Een opname in het PBC duurt zeven weken en dan moeten de onderzoekers daarna nog een rapportage maken."

De inhoudelijke behandeling volgt als dat onderzoek is afgerond. De advocaat van de verdachte kan eventueel zijn onderzoekswensen bekendmaken. Desgevraagd laat advocaat Niels Dorrestein weten nog niet op de zaak in te willen gaan. Het OM zegt verder geen onderzoekswensen te hebben.

Volgens rechtspsycholoog Peter van Koppen zal het verleden van P. een grote rol spelen bij de strafmaat. "Het is moeilijk te voorspellen met welke argumenten beide partijen gaan brengen", aldus Van Koppen. "Zijn eerdere veroordeling zal een grote rol spelen bij de strafmaat en in dat kader sluit ik een levenslange straf niet uit. Of daar ook tbs bijkomt, hangt af van het onderzoeksresultaat van het Pieter Baan Centrum."

De aandacht

De vermissing van Faber domineerde het nieuws wekenlang. Zelden werd door het land zo meegeleefd met een vermissing als afgelopen oktober en de afloop leidde tot veel verontwaardiging. Daarom zal ook de rechtszaak met veel belangstelling worden gevolgd.

Dat kan er mogelijk toe leiden dat de zaak langer gaat duren, zegt rechtspsycholoog Van Koppen. "Met bekende zaken maken allerlei advocaten er meer werk van. Maar voor zover we weten heeft de bekendheid van een zaak geen invloed in de rechtszaal."

Volgens Van Koppen moet ook de media-aandacht niet worden overschat. "Rechters maken er een sport van om daar niets van aan te trekken."

Ook heeft de zaak mogelijk gevolgen voor detentie in het algemeen. Na de aanhouding van P. zijn veel vraagtekens geplaatst bij zijn bewegingsruimte in de kliniek. Daarop onderzoekt Inspectie Veiligheid en Justitie en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd op verzoek van toenmalig minister Stef Blok het detentieverloop van P. Daarin wordt gekeken of alle besluiten die zijn genomen met betrekking tot zijn detentie in 2010 de juiste zijn geweest.

Lees meer over:
Tip de redactie