De Amerikaanse president Donald Trump is er zwaar op tegen, maar vorige week verscheen het boek Fire and Fury: Inside the Trump White House. De productie van de Amerikaanse journalist Michael Wolff lag vier dagen eerder in de schappen "'vanwege ongekende vraag''.

Voor het controversiële boekwerk begaf Wolff zich anderhalf jaar in Trumps intieme kring binnen het Witte Huis. Hij interviewde diverse (oud-)medewerkers van de Amerikaanse president, onder wie de ontslagen adviseur Steve Bannon. Ook zou hij Trump zelf hebben gesproken.

Maar Trump ontkent. Hij beweert nooit te hebben meegewerkt aan het boek en probeerde de publicatie via zijn advocaat te voorkomen. Volgens de president staat het boek "vol met leugens, onjuiste voorstellingen en bronnen die niet bestaan". 

Amerikaanse media hebben de afgelopen week meerdere passages uit het boek gepubliceerd. Daarin staan onder meer een aantal opvallende stellingen over Trumps wens om het presidentschap op zich te nemen. Die zou niet bestaan. Trump zou nooit van plan zijn geweest om van zijn Democratische tegenstander Hillary Clinton te winnen.

Trump zou blij zijn geweest met een verkiezingsnederlaag.

Tegen voormalig Fox News-topman Roger Ailes, die Trump tijdens zijn campagne adviseerde, verklaarde Trump al een week voor de verkiezingen te hebben "gewonnen", aldus Wolff. De Republikeinse kandidaat dacht toen niet dat hij president zou worden.

Bannon vertelde dat Trump, die volgens hem niet bereid was om op cruciale momenten in de verkiezingsstrijd geld in zijn eigen campagne te steken, geschokt reageerde toen bij het tellen van de stemmen bleek dat hij president kon worden.

Trump zou de voorkeur hebben gegeven aan een nederlaag boven een gang naar het Witte Huis, stelt Wolff. Met zijn nieuw vergaarde beroemdheid zou Trump zijn zakenimperium willen uitbreiden, onder andere door een mediabedrijf en eigen televisiezender te beginnen. Volgens de auteur verzekerde Trump zijn vrouw Melania meermaals dat hij niet verkozen zou worden. 

Volgens Bannon veranderde de houding van Trump snel toen hij hoorde kans te maken op het presidentschap. Binnen een uur geloofde Trump dat hij het verdiende om president te zijn en er geschikt voor was, aldus de oud-medewerker.

Trumps geestelijke gesteldheid zou snel achteruitgaan.

Wolff schrijft dat de president zichzelf steeds vaker herhaalt. "In het verleden herhaalde hij binnen dertig minuten, woord voor woord en uitdrukking voor uitdrukking, dezelfde drie verhalen - nu gebeurde dat binnen tien minuten." Hij voegt daaraan toe: "Veel van zijn tweets waren inderdaad het product van die herhalingen: hij kon simpelweg niet ophouden met iets te zeggen."

Een andere opmerkelijke anekdote zou rond de jaarwisseling hebben plaatsgevonden in Mar-a-Lago, het resort in Florida waar de president veel van zijn tijd doorbrengt, en waar "een veel make-up dragende Trump er niet in slaagde een reeks oude vrienden te herkennen." 

Volgens Wolff beschouwen nauwe bondgenoten van de president hem als "niet in staat om te functioneren in zijn ambt". Hij zou zich gedragen "in woorden die herhaaldelijk werden gebruikt door bijna elk hooggeplaatst lid van zijn staf, 'als een kind'".

Bannon had geen specifieke verantwoordelijkheden, maar kon doen wat hij wilde.

Trump zou tijdens zijn eerste week als president al hebben geprobeerd om zo min mogelijk op kantoor te zijn. Volgens Wolff had onder meer Bannon geen specifieke verantwoordelijkheden in het Witte Huis. Hierdoor kon hij doen wat hij wilde, concludeert de journalist. 

Bannon beweert een lijst te hebben samengesteld van meer dan tweehonderd decreten voor in de eerste honderd dagen na Trumps inauguratie. Het zou onder meer gaan om het omstreden inreisverbod, waarmee Trump zich wereldwijd veel woede op de hals haalde.

De president zou meerdere keren hebben gezegd verantwoordelijk te zijn voor zaken waar Bannon verantwoordelijk voor was. Op een moment waarop hij daarmee mee werd geconfontreerd door zijn schoonzoon Jared Kushner, zou Trump het gespreksonderwerp hebben veranderd.

Trumps dochter Ivanka en haar echtgenoot Jared Kushner werden benoemd tot Trumps adviseurs. Ook zij zouden, net als Bannon, in werkelijkheid meer macht hebben dan op papier. Volgens Wolff heeft het echtpaar een onderlinge afspraak: als het mogelijk is voor een van de twee om president te worden, dan wordt het Ivanka.

Trump zou gretig gebruik hebben gemaakt van informatie uit Rusland tijdens zijn campagne. 

Ook gebeurtenissen die onderdeel uitmaken van het Ruslandonderzoek van speciaal aanklager Robert Mueller komen voor in het boek. Zo noemt Bannon de ontmoeting van de zoon en schoonzoon van Trump met Russen voor de verkiezingen in juni 2016.

"Hoogverraad", zo omschreef Bannon dit contact. Volgens hem bood een tussenpersoon van de Russen de afvaardiging van het campagneteam van Trump belastend materiaal aan over de Democratische presidentskandidate Hillary Clinton. Bannon zegt ook dat deze informatie met gretigheid in ontvangst werd genomen door Trumps zoon, Donald Jr.

Bannon zegt verder dat hij denkt dat de Russen Trump zelf ook hebben ontmoet. Het is onduidelijk om welke Rus of Russen dit zou gaan. In een van de passages uit het boek vertelt hij dat Trump naar Rusland was afgereisd voor een ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin. Die afspraak vond echter niet plaats; Poetin zou geen interesse hebben getoond in de Republikeinse kandidaat.

Nadat de uitspraken van Bannon bekend werden, haalde Trump flink uit naar zijn oud-adviseur. "Toen hij zijn baan verloor, is hij ook zijn verstand verloren", stelde hij. 

Wolff is zelf niet onomstreden

De schrijver, journalist en columnist, die onder andere voor The GuardianVanity FairGQ en New York Magazine werkte, is er in het verleden op meerdere gelegenheden van beschuldigd zijn verhalen aan te dikken en niet volgens de journalistieke principes met zijn bronnen om te gaan. In de Amerikaanse mediawereld kent Wolff zowel voor- als tegenstanders. 

Volgens de politieke nieuwswebsite Axios, opgericht door voormalige medewerkers van Politico, beschikt Wolff echter over geluidsopnamen van veel van zijn gesprekken met Witte Huis-medewerkers, zoals die met Steve Bannon.

Fire and Fury: Inside the Trump White House ligt sinds vrijdag 5 januari in de Amerikaanse winkels.