Achtergrond: Is de positie van Camiel Eurlings als IOC-lid houdbaar?

Ruim een maand voor de start van de Olympische Winterspelen in Pyeongchang neemt de druk op Camiel Eurlings verder toe. De vraag is of de Limburger, die onder vuur ligt vanwege de mishandeling van zijn ex-vriendin, kan aanblijven als lid van het Internationaal Olympisch Comité (IOC).

De Feiten

De 44-jarige Eurlings is sinds september 2013 een van de 115 leden van het IOC. Op dit moment is de Limburger, die namens het CDA minister van Verkeer en Waterstaat was in het kabinet-Balkenende IV, de enige Nederlander die deze taak vervult.

In februari 2016 raakte Eurlings in opspraak, nadat hij door zijn ex-vriendin werd beschuldigd van mishandeling. De mishandeling vond in de zomer van 2015 plaats in het ouderlijk huis van Eurlings in het Limburgse Valkenburg. Zijn toenmalige vriendin zou daar een hersenschudding, een gebroken elleboog en gescheurde oorlellen aan over hebben gehouden. 

Lange tijd zwakte Eurlings de beschuldigingen af. Justitie behandelde de zaak achter gesloten deuren en bood het IOC-lid in maart 2017 een 'transactie' aan. Eurlings ging hiermee akkoord waardoor hij een werkstraf kreeg van 40 uur, maar niet voor de rechter hoefde te verschijnen.

De zaak bleek daarmee echter niet afgedaan, want vorige maand drongen bestuursleden van NOC*NSF er bij Eurlings op aan om alsnog openheid van zaken te geven. Dat resulteerde in een interview met NRC Handelsblad waarin de oud-minister excuses aanbood voor het "handgemeen" met zijn ex. Opstappen als IOC-lid deed hij niet.

De druk vanuit de media en de sportbonden is nu echter zo groot geworden dat de vraag is of de positie van Eurlings houdbaar is. Dit zijn de scenario's.

Scenario 1: NOC*NSF stuurt Eurlings weg als IOC-lid

Dit lijkt onmogelijk. Eurlings is als IOC-lid automatisch ook bestuurslid van NOC*NSF, maar die organisatie heeft niet de juridische mogelijkheden om hem weg te sturen. De Nederlandse sportkoepel valt namelijk onder de statuten van het IOC.

NOC*NSF, dat overigens nog niet heeft uitgesproken dat het wil dat Eurlings aftreedt, kan de druk wel verder opvoeren. Waarschijnlijk zal dit maandag ook gebeuren in de eerstvolgende bestuursvergadering, waar Eurlings overigens zelf ook aanschuift. Vanwege alle commotie, maar tegelijkertijd ook zijn voorbeeldfunctie als IOC-lid, is de kans groot dat het bestuur van NOC*NSF hem vraagt op te stappen. Het is dan aan Eurlings zelf of hij daar gehoor aan geeft. Eurlings is namelijk op persoonlijke titel lid van het IOC. 

Scenario 2: Het IOC stuurt Eurlings weg

Of dit zal gebeuren, is zeer twijfelachtig. Naar verluidt neemt de druk op Eurlings ook binnen het IOC toe, maar een woordvoerder van het comité zei deze week dat de zaak gesloten is, tenzij er nieuwe feiten aan het licht komen. 

Bovendien is de zaak vanuit internationaal perspectief gecompliceerder. Onder de 205 IOC-landen zijn bijvoorbeeld landen waar het niet bij wet is verboden om een vrouw te slaan.

Bovendien tilt het IOC mogelijk minder zwaar aan de voorbeeldfunctie van Eurlings. De mishandeling van zijn ex kan gezien worden als privékwestie, zoals dat in het verleden ook bij misstanden van andere IOC-leden gebeurd is.

Scenario 3: Eurlings overleeft de storm en blijft aan als IOC-lid

Met de Winterspelen in aantocht lijkt dit scenario bijna onmogelijk. Zolang Eurlings aanblijft zullen er vragen komen, terwijl NOC*NSF wil dat de (internationale) media zich focussen op de prestaties van de Nederlandse sporters. Eurlings zal als IOC-lid ook aanwezig zijn in Pyeongchang en daar een ceremoniële rol vervullen. Mogelijk reikt hij zelfs medailles uit aan sporters.

Als Nederlandse sporters vanwege het wangedrag van Eurlings liever geen medaille van hem ontvangen, dan zal chef de mission Jeroen Bijl dit serieus nemen. "Als dat een principieel punt is van een sporter dan vind ik dat een issue. Ik zal in dat geval wellicht vragen aan het IOC of iemand anders de medaille uit kan reiken", aldus Bijl dinsdag bij het KRO/NCRV-programma Jinek.

De voorbeeldfunctie van Eurlings kan bovendien een heikel punt worden als NOC*NSF besluit een sporter te bestraffen voor onprofessioneel gedrag. Tijdens de Zomerspelen twee jaar geleden in Rio de Janeiro werd turner Yuri van Gelder naar huis gestuurd omdat hij tegen de regels in ging stappen en alcohol nuttigde. Stel dat NOC*NSF in Pyeongchang vergelijkbare maatregelen moet nemen tegen een sporter, dan zal al snel gewezen worden naar het wangedrag van Eurlings. 

Ondanks dat bestaat de kans dat Eurlings kan blijven, mits NOC*NSF niet meer doet dan de druk opvoeren en het IOC geen noodzaak ziet om hem weg te sturen. 

Scenario 4: Eurlings besluit zelf op te stappen

Vooralsnog lijkt Eurlings onvermurwbaar, maar de bestuursvergadering van NOC*NSF aanstaande maandag kan veel veranderen. Als het bestuur stelling neemt en aan de buitenwereld zal verkondigen dat Eurlings moet vertrekken, dan lijkt een onwerkbare situatie te ontstaan die alleen kan worden opgelost door het opstappen van Eurlings zelf. Zeker als het IOC het standpunt van NOC*NSF openlijk steunt.

Lees meer over:
Tip de redactie