Achtergrond: Waarom is Mexico opnieuw getroffen door een aardbeving?

Zondag is Mexico voor de vierde keer in een maand getroffen door een zware aardbeving. Hoe kan het dat het land in zo'n korte tijd getroffen wordt door dergelijk natuurgeweld?

De aardbeving van dinsdag was met een magnitude van 7,1 iets lichter dan de aardbeving van 7 september, die had een magnitude van 8,1. De bevingen van afgelopen weekend kwamen beiden uit op ongeveer magnitude 6.

Zijn dit soort aardbevingen te voorspellen? Nee, stelt Michiel Severin van Weerplaza. "Er is bij aardbevingen geen garantie wanneer die plaatsvinden en in Mexico komen ze vaak voor. Met allerlei meetapparatuur valt soms te registreren of er iets dreigt, maar hoe krachtig de beving gaat worden en wanneer het zal gebeuren, blijft met de huidige kennis een vraagteken."

Links van Mexico ligt de grens van twee tectonische platen, ook wel aardschollen genoemd: de Cocosplaat en de Noord-Amerikaanseplaat en door de wrijving tussen beide platen heeft het gebied regelmatig te maken met aardbevingen. Vaak zijn het bevingen van lichte aard, maar in 1985 werd het land getroffen door een zware beving waarbij duizenden mensen om het leven kwamen.

Bekijk de tectonische platen rondom Mexico

Spanning

Volgens Severin heeft elke breuklijn zijn eigen karakteristieken. Er is nu, in vergelijking met voorgaande jaren, niet iets bijzonders gaande waardoor er ineens extra veel aardbevingen in Mexico zouden ontstaan.

"Het is een proces van aardschollen die tegen elkaar aanschuiven en spanning opbouwen. Op een gegeven moment komt die spanning los in de vorm van een aardbeving. De aardschollen komen dan in een nieuw evenwicht. Vaak ontstaat dat nieuwe evenwicht niet direct, waardoor er nog vele naschokken zijn."

Het valt te vergelijken met een stapel planken die van de trap af valt, legt Severin uit. "Zodra je de stapel loslaat, heb je een hoop herrie, dat is de zware aardbeving. Daarna hoor je vele planken nog glijden, dat zijn de naschokken, en even later ligt alles stil."

Toch kan een dergelijk proces in theorie ook een nieuwe zware aardbeving veroorzaken, zoals deze week in Mexico. Severin: "Het kan zijn dat zo'n enkele plank halverwege de trap toch nog verder glijdt. Daar bouwt dan weer spanning op waardoor er toch nog een paar planken extra naar beneden vallen. De aardbeving van nu boven Mexico kan zo'n plank halverwege de trap zijn, of een aardbeving die los van de eerste staat. Seismologen moeten dat nog definitief vaststellen."

Toeval

Of het toeval is dat deze aardbevingen zo dicht op elkaar zaten is volgens Severin dan ook nog niet te zeggen. Severin: "De eerste beving zorgde voor een nieuwe balans, maar kan ook voor nieuwe spanningen hebben gezorgd in de breuklijnen. In dat scenario zijn ze dus aan elkaar gekoppeld." 

Het kan echter ook zo zijn dat er nabij Raboso, in de deelstaat Puebla, al spanning in de aarde werd opgebouwd en in dat geval staat de beving van dinsdag los van die eerder deze maand. Severin: "Uiteindelijk is het een complex gebied met veel breuklijnen en scheurtjes en elke aardbeving is daar van invloed op. Ook een aardbeving die over een jaar plaatsvindt, vindt zijn oorsprong in de balans die nu is ontstaan."

Heeft de opwarming van de aarde nog invloed op het ontstaan van aardbevingen?

"Uiteindelijk heeft alles invloed op elkaar. Meer of minder regen in een bepaalde regio zorgt voor een andere bodemstructuur waardoor spanningen in de aardkorst sneller of juist langzamer zouden kunnen opbouwen. Hetzelfde geldt voor grote veranderingen in de temperatuur. Wat de gevolgen exact zijn, en per regio, is nu nog niet aan te geven. Daar lopen allerlei onderzoeken naar."

Lees meer over:
Tip de redactie