Achtergrond: Zijn spoorwegovergangen veiliger geworden sinds 'Dalfsen'?

Een botsing tussen een hoogwerker en een trein in Dalfsen kostte in februari 2016 een machinist het leven. Sindsdien hebben meerdere partijen zich over de beveiliging op spoorwegovergangen gebogen. Wat is er concreet veranderd? En wat kan er nog beter?

De 23-jarige man, die met zijn hoogwerker de overgang in Dalfsen blokkeerde, is schuldig aan het veroorzaken van een verkeersongeval met dood en letsel tot gevolg.

Dat meent althans het Openbaar Ministerie, dat na anderhalf jaar onderzoek heeft besloten de man te vervolgen. Het OM verwijt hem dat hij onoplettend dan wel onachtzaam heeft gereden en zich daarbij onvoldoende heeft geïnformeerd over de dienstregeling op het spoor ter plaatse.

De bestuurder van de hoogwerker zou van tevoren niet goed hebben nagedacht of hij met een langzaam voertuig veilig kon oversteken op deze spoorwegovergang.

Onderzoeksraad

Het Openbaar Ministerie was niet de enige partij die onderzoek verrichtte naar het ongeval. Ook de Onderzoeksraad voor de Veiligheid boog zich over de dodelijke botsing en presenteerde een half jaar geleden haar bevindingen.

Bij gevaarlijke overwegen moet een grote alarmknop komen waarmee bestuurders van voertuigen die vast staan op de overweg machinisten van treinen die dicht bij de overweg zijn kunnen waarschuwen, zo adviseert de raad in haar rapport.

Alarmknop

De vraag is echter of de machinist echt meer tijd zou hebben gehad om te anticiperen op de hoogwerker als hij met zo’n knop was gewaarschuwd. "Verkijk je niet op de remweg van een trein als deze", stelt woordvoerder Jaap Eikelboom van Prorail. "Dan heb je het toch snel over 800 meter."

Ook koepelorganisatie Transport en Logistiek Nederland (TLN) stelt dat de veiligheid op de weg altijd voorop staat. "Maar het lijkt ons niet zinvol om alle 150.000 Nederlandse vrachtwagens met een soort alarmknop uit te rusten. Laten we vooral kijken welke voertuigen tot de risicogroep behoren."

Nieuw protocol

Prorail heeft sinds het ongeval een protocol in het leven geroepen voor zwaar en speciaal vervoer, laat Eikelboom weten. "We waren al bezig met de voorbereidingen, maar het ongeval in Dalfsen heeft de pilot wel iets bespoedigd", meldt zegsman Eikelboom.

Zware en trage voertuigen die een spoorweg willen oversteken, kunnen van tevoren contact zoeken met Prorail. Een medewerker van Prorail staat dan op een afgesproken tijdstip bij de overgang en zorgt ervoor dat er gedurende de periode dat het voertuig nodig heeft om over te steken geen treinen passeren.

"Er zijn nu vijf, zes bedrijven die veel met dat soort voertuigen werken en onze hulp met enige regelmaat inroepen." Deze service biedt Prorail ook aan boeren met kuddes schapen of koeien die een overweg moeten passeren.

Campagne

Daarnaast lanceert de spoorbeheerder binnenkort in samenwerking met TLN een campagne om zwaarder verkeer van dit protocol op de hoogte te stellen. Ook komen er bij risicovolle overgangen bordjes te hangen met informatie over het oversteken van de overgang, inclusief een telefoonnummer voor meer informatie dat altijd bereikbaar is.

De diverse maatregelen die de afgelopen decennia al zijn genomen om overwegen veiliger te maken, misten hun effect trouwens niet, rekent ProRail voor. In dertig jaar tijd daalde het aantal doden op het spoor met 95 procent. In 1986 overleden er nog 68 na een botsing met een trein op een overweg, in 2016 was dat aantal gedaald tot vijf.

Onbewaakte overgangen

Een pijnpunt zijn nog wel de 123 onbewaakte overgangen die het Nederlandse spoornet momenteel nog telt. "Het besluit of een overweg beveiligd wordt, of wellicht zelfs wordt opgeheven, wordt altijd genomen in samenspraak met veel verschillende partijen: een gemeente, de provincie, de wegbeheerder", legt Prorail-zegsman Eikelboom uit.

"Het heeft onze voorkeur dat soort overgangen op te heffen. Maar dat is niet altijd de voorkeur van lokale bestuurders of lokale partijen. Er spelen in zo’n besluit altijd meerdere argumenten mee; denk aan het kostenplaatje, of aan de praktische bezwaren van bewoners die als een overgang dicht gaat opeens een heel eind om moeten rijden."

Lees meer over:
Tip de redactie