Achtergrond: Hoe krijgt de hulpverlening op Sint Maarten vorm?

De noodhulp voor inwoners van Sint Maarten na de verwoestende orkaan Irma is op gang gekomen. De Nederlandse strijdkrachten brengen voedsel en drinken waar de eilandbevolking de komende dagen mee kan doen. Het Rode Kruis stuurt een vrachtvliegtuig vol hulpgoederen met daarin tentzeilen, jerrycans, generatoren en zonnepanelen. Hoe krijgt de hulp vorm?

Een groot deel van de inwoners op het Nederlandse deel van Sint Maarten is verstoken van de eerste levensbehoeften. Premier Mark Rutte beloofde vrijdag "in zo kort mogelijke tijd" voedsel, water en medicijnen op het eiland te krijgen. 

Ook Merlijn Stoffels van het Rode Kruis maakt zich op dit moment vooral zorgen om het gebrek aan schoon drinkwater en de slechte hygiëne op het eiland. "Dat is een groot probleem, bovendien zijn winkels leeg. Ik maak me ook zorgen om Saba, daar is nog maar voor twee dagen drinkwater beschikbaar", zegt hij.

Het aantal opvanglocaties op Sint Maarten is uitgebreid van zes naar tien. Mensen die het zwaarst getroffen zijn en het armste deel van de bevolking, kunnen daar als eerste terecht, legt Stoffels uit. Het Rode Kruis selecteert die mensen. Ook op Sint Eustatius en Saba zijn opvanglocaties ingericht. 

Hulpgoederen

Zondag liet de Koninklijke Marine op Facebook weten dat er vanaf maandag zal worden gestart met grootschalige distributie van water en voedsel. Zodra het vliegverkeer hervat wordt, kunnen meer hulpgoederen worden aangeleverd en kan ook gestart worden met evacuatievluchten.

"Na patiënten en zwaar getroffen familieleden van ingezette militairen, agenten en hulpverleners, ligt de prioriteit bij toeristen", aldus de marine.

Zowel de Zr.Ms Zeeland als de Zr.Ms. Pelikaan zijn tevens onderweg naar Sint Maarten met op Curaçao opgehaalde hulpgoederen. Bij aankomst zal eerst de steiger worden geinspecteerd en zal de legerhelikopter NH-90 een verkenningsvlucht uitvoeren. De kustwachtcutter Poema heeft op het eiland St. Kitts water opgehaald om in Sint Maarten af te leveren.

In kaart brengen

Het Rode Kruis heeft op dit moment 26 hulpverleners op het eiland, nog eens 25 Rode Kruis-medewerkers staan klaar om hulp te verlenen. "Zij kijken eerst waar de hulp het hardst nodig is, daarna helpen zij bij het coördineren daarvan", vertelt Stoffels. De organisatie wordt daarbij geholpen door lokale autoriteiten, militairen en medewerkers van Cordaid en de lokale hulporganisatie Caritas Antillen.

Het Rode Kruis maakt onder andere gebruik van drones om het rampgebied in kaart te brengen. Ook roept de hulporganisatie vrijwilligers op om van achter hun computer te helpen om de omgeving in kaart te brengen met behulp van satellietbeelden. Deze methode, genaamd mappen, werd eerder ook ingezet bij de recente overstromingen in Zuid-Azië.

Ook houdt het Rode Kruis zich bezig met de distributie van hulpgoederen. "Dat is ingewikkeld", zegt Stoffels. "De goederen gaan vooral naar opvanglocaties. Om de rest van de bevolking te bereiken, moeten eerst wegen worden schoongemaakt", aldus Stoffels.

Radio

Contact leggen vanuit Nederland met Sint Maarten en vice versa is lastig. Op het eiland is nauwelijks openbaar bestuur, door het gebrek aan communicatiekanalen. Telefoonverkeer en internet liggen grotendeels plat. Eén van de weinige communicatiemiddelen die wel beschikbaar is op het eiland is het lokale radiostation Laser 101 FM, dezer dagen omgedoopt tot het 'Storm Watch Team'.

Donderdag slaagden de radiomakers erin om 'de lucht in te gaan' door gebruik te maken van een nog werkende transmitter op een heuvel. Sindsdien wordt het station dag en nacht overladen met telefoontjes van bezorgde familieleden, met name uit Nederland. Zij zijn soms op zoek naar een vriend of familielid en maken van de gelegenheid gebruik om een boodschap achter te laten.

Telefonisch contact leggen met de inwoners van Sint Maarten is amper mogelijk, maar Glen Carty van Laser 101 FM verzekert overzeese luisteraars dat iedereen met een werkende radio op Sint Maarten luistert naar de zender.

Trauma

Voorbereiden op nieuwe orkanen (afgelopen leek orkaan José Sint Maarten eveneens te treffen, maar dat viel mee) is volgens Carty heel moeilijk. "Veel huizen hebben geen daken meer en er ligt erg veel puin op straat. Velen moeten gaan schuilen bij buren, die nog wel een dak boven hun hoofd hebben. Ik ben ook bang dat Irma veel mensen getraumatiseerd heeft vanwege die herrie en dat geluid. Mijn andere angst is een grote hoeveelheid regen, waardoor we overstromingen krijgen."

Carty roept mensen in Nederland op Sint Maarten niet alleen financieel, maar ook moreel te steunen. "We willen dat jullie weten wie wij echt zijn. We maken deel uit van jullie Koninkrijk, we zijn jullie familie. Dat gevoel moeten we krijgen voor elkaar, niet via politici, maar van mens tot mens."

Contact

Nederlanders die willen helpen, kunnen geld doneren voor noodhulp aan Sint Maarten op gironummer 5125. Ook kunnen mensen een eigen inzamelactie aanmelden bij het Rode Kruis. Zondag had de hulporganisatie al 1.500.000 euro aan donaties ontvangen. Cordaid stelde 200.000 euro beschikbaar voor noodhulp.

Het Rode Kruis heeft de website ikbenveilig.nl geactiveerd waarop mensen iemand kunnen zoeken of juist kunnen aangeven dat zij veilig zijn. Toeristen en bewoners op de eilanden, die gewond zijn of op een andere manier hulp nodig hebben, kunnen het beste contact opnemen met hulpverleners en de lokale autoriteiten. Ook zijn per eiland verschillende noodnummers beschikbaar.

Lees meer over:
Tip de redactie