Orkaan Irma trekt, na grote ravage te hebben aangericht op Sint Maarten, donderdag verder over het Caraïbisch gebied. In het kielzog van Irma heeft zich inmiddels orkaan José ontwikkeld, die eveneens afkoerst op de Bovenwindse Eilanden en mogelijk een nieuwe bedreiging vormt voor Sint Maarten. Hoe gevaarlijk is dit?

Orkaan José lijkt op basis van de huidige voorspellingen af te buigen in noordelijke richting. Sint Maarten, dat woensdag de volle laag kreeg van Irma, krijgt daarmee volgens de laatste weermodellen niet opnieuw te maken met orkaanwinden. Wel gaat José volgens weerman Wilfred Janssen van Weerplaza voor veel regen en "stormachtige winden" zorgen op het eiland.

Volgens het Amerikaanse National Hurricane Center (NHC) is de orkaan uitgegroeid naar de derde categorie. 

De orkaan bevindt zich momenteel op de Atlantische Oceaan en trekt zaterdagavond (Nederlandse tijd) naar verwachting (vlak) langs de Bovenwindse Eilanden. De weermodellen van het NHC laten zien dat José, in tegenstelling tot Irma, daarna zal afbuigen richting open zee, waar de orkaan zal 'uitdoven' door het koelere zeewater aldaar.

Koers

Dat José afwijkt van de koers van Irma is volgens Janssen geen toeval. "Orkanen hebben warm zeewater nodig om te bestaan, het is hun brandstof. Zo'n orkaan onttrekt ontzettend veel energie aan het zeewater. Dit vormt voor José een denkbeeldige blokkade", zegt hij. Toch is het niet uitgesloten dat José het pad van Irma volgt, maar de kans daarop is wel kleiner.

"Sint Maarten gaat vermoedelijk te maken krijgen met windsnelheden, die in de categorie liggen van een tropische storm (64 tot 118 kilometer per uur)", zegt Janssen. "José zal daarmee een heel stuk minder heftig zijn voor het eiland dan Irma, maar de storm zal wel het één en ander bemoeilijken voor het vliegverkeer en de hulpverlening."

Zeker met José in het vooruitzicht is het volgens Jeroen Aerts, hoogleraar Water and Climate Risk aan de Vrije Universiteit van Amsterdam, van belang dat reddings- en herstelwerkzaamheden op Sint Maarten snel op gang komen, zodat de bevolking zich daarna schrap kan zetten voor de nieuwe storm. "Het probleem is alleen dat de haven en luchthaven nu één grote puinhoop zijn. Daar moet eerst iets aan gebeuren."

Er is op Sint Maarten sprake van grootschalige verwoesting van infrastructuur en inwoners beschikken niet over stromend water. Er is dringend behoefte aan hulpgoederen en extra ondersteuning om de hulpverlening op gang te brengen.

Impact

Volgens Aerts maakt het wel degelijk uit of José net bovenlangs, of pal over Sint Maarten trekt. "Het is echt een groot verschil of een orkaan aan land komt of niet, omdat de grootste windsnelheden zich rond het oog van de storm bevinden." Die situatie ondervond het eiland wel met Irma. "Dat kon echt niet slechter."

Daarom houden de autoriteiten de ontwikkelingen van José scherp in de gaten. In potentie kan de orkaan voor enorme overlast zorgen voor inwoners van Sint Maarten die dakloos zijn geraakt door orkaan Irma, zegt Aerts. "Zij zullen te maken krijgen met een grote plens regen."

De grote hoeveelheid neerslag die José met zich meebrengt, zal volgens de hoogleraar mogelijk tot overstromingen leiden. "Maar dit is nog altijd minder gevaarlijk dan overstromingen veroorzaakt door wind, die het zeewater hoog opstuwt."

Orkaan Irma veroorzaakt ravage op Bovenwindse Eilanden

Langzaamaan wordt er steeds meer duidelijk over de schade die orkaan Irma heeft veroorzaakt op Sint Maarten. © AFP
Vanuit de lucht is de schade op Sint Maarten goed te zien. © A
Hoge golven bij de kust van Sint Maarten. © ANP
De NH90-helikopter van de Koninklijke Marine maakte woensdagmiddag lokale tijd een eerste verkenningsvlucht boven het eiland. © ANP
Het vliegveld op Sint Maarten. © ANP
Point Blanche op Sint Maarten nadat orkaan Irma is langs geweest. © ANP
Lezers sturen foto's in van de situatie op Sint Maarten. © Koen Soonius en Dave Knotter
De schade op Sint-Maarten is aanzienlijk. © NU.nl/Koen Soonius en Dave Knotter
Hele huizen zijn ingestort als gevolg van de orkaan Irma. © ANP
Eerste beelden van Sint Maarten laten zien dat orkaan Irma op het eiland een enorme ravage heeft aangericht. © Youtube
De Franse overheid laat weten dat een aantal solide gebouwen, zoals een politiebureau en een kazerne schade hebben opgelopen, dus de verwachting is dat minder sterke gebouwen er niet veel beter aan toe zijn. © Peter Jan de Vin/Defensie
In de hoofdstad Philipsburg is sprake van zware overstromingen en schade. © AFP
Collomb heeft drie extra hulpploegen naar de zwaar getroffen eilanden Sint Maarten en Saint Barthélemy gestuurd. © Koninklijke Marine
Irma is een orkaan van de zwaarste categorie met windsnelheden tot 295 kilometer per uur. © Weerplaza
Berichten die bewoners van het getroffen eiland daar achterlaten, spreken van verwoesting als gevolg van de harde windstoten. Het gaat om weggewaaide daken en elektriciteitspalen, omgevallen bomen en zelfs brandjes in huizen. © @Zeliard91
Veel inwoners hebben de afgelopen dagen geprobeerd zoveel mogelijk voorbereidingen te treffen om Irma te weerstaan. © ANP
Ook hebben de meeste inwoners grote voorraden water en voedsel in geslagen om een aantal dagen in huis te kunnen overleven, mocht dat nodig zijn. © AFP