Achtergrond: Wat houdt het migrantenprogramma DACA in de VS in?

De regering van de Amerikaanse president Donald Trump heeft dinsdag aangekondigd het programma DACA voor jonge illegale immigranten stop te zetten. Het Congres krijgt zes maanden de tijd om met een alternatief te komen. Wat houdt het programma eigenlijk in?

DACA staat voor Deferred Action for Childhood Arrivals (Uitgestelde actie voor mensen die in hun kindertijd zijn aangekomen).

Het is een overheidsprogramma dat zo'n 800.000 immigranten die als kind illegaal naar de VS kwamen beschermt tegen uitzetting. Bovendien stelt DACA hen in staat een opleiding te volgen en een werkvergunning te krijgen.

De stopzetting van het programma betekent overigens niet dat de honderdduizenden deelnemers, die bekendstaan als 'Dreamers' (dromers) acuut moeten vrezen voor uitzetting: zij zijn "geen prioriteit" voor de vreemdelingenpolitie, zei justitieminister Jeff Sessions.

Dreamers wiens werkvergunning voor maart 2018 verloopt kunnen nog tot 5 oktober van dit jaar een nieuwe aanvragen. Of zij na die deadline nog aan een vergunning kunnen komen, is nog onduidelijk.

Eerder dit jaar stopte Trump een potentieel groter beschermingsprogramma voor illegale immigranten.

Dit programma, Deferred Action for Parents of Americans and Lawful Permanent Residents (Uitgestelde actie voor ouders van Amerikanen en wettelijk permanente ingezetenen, DAPA), moest ook de ouders van mensen die als kind illegaal naar de VS waren gekomen beschermen tegen uitzetting. In totaal zou dit neerkomen op zo'n vijf miljoen mensen. 

Hoewel DAPA in 2014 werd getekend door Obama, is het programma nooit van kracht geworden. Dat komt omdat het door verschillende partijen werd aangevochten in de rechtbank en werd geblokkeerd in afwachting van de behandeling van die zaken.

Medio juni liet de regering-Trump weten DAPA stop te zetten, maar DACA bleef van kracht.

De procureurs-generaal van tien conservatieve Amerikaanse staten stelden de regering-Trump een ultimatum.

Begin juli stuurden de hoofdaanklagers van onder andere Texas, Alabama en South Carolina een brief aan minister van Justitie Jeff Sessions. Daarin waarschuwden ze de regering dat zij DACA ook zouden aanvechten in de rechtszaal, als Trump en de zijnen het programma niet snel zouden beëindigen. 

DACA geniet brede maatschappelijke steun. Niet alleen de Democraten, maar ook gematigde Republikeinen, het bedrijfsleven en de onderwijswereld zijn overwegend voorstander van het programma.

Het vinden van een alternatief voor DACA ligt nu op het bord van het Congres.

Congresleden uit zowel het Republikeinse als het Democratische kamp - onder wie Paul Ryan, de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden - hebben de regering-Trump in de afgelopen weken opgeroepen het programma in stand te houden. Ze wilden dat het Congres de tijd krijgt een wettelijke oplossing te vinden die voorkomt dat de levens van honderdduizenden mensen op de kop worden gezet. Dat is nu gebeurd.

Trump geeft de wetgevers zes maanden de tijd om een alternatief voor DACA te vinden. 

Dat zal geen makkelijke klus worden. President Obama sprak zijn decreet uit nadat het Congres er een jaar lang niet in was geslaagd actie te ondernemen. Momenteel is de congressionele slagkracht ook niet op peil: sinds het aantreden van Trump zijn er geen grote wetsvoorstellen aangenomen, dankzij de verdeeldheid binnen de Republikeinse meerderheid. 

Tip de redactie