Kunnen de onderhandelaars zomaar met formatievakantie?

Het is week 19 van de formatie en er is nog steeds geen kabinet. Sinds drie weken onderhandelen de partijleiders van de VVD, CDA, D66 en ChristenUnie over de vorming van een nieuw kabinet, maar nu is het eerst tijd voor een vakantie. De onderhandelaars gaan er twee weken tussenuit. Kan dat zomaar? 

Een kabinetsformatie in Nederland kenmerkt zich door ongeschreven regels en procedures. In de Grondwet is er maar weinig over vastgelegd. Zo is er geen termijn waarbinnen een formatie moet zijn afgerond. Dat er op deze wijze wordt onderhandeld is omdat het al jaren op deze manier gebeurt.

Kunnen de onderhandelaars dan zomaar op vakantie? Ja. Maar waarom doen ze dat ook, terwijl er vier maanden na de verkiezingen nog geen zicht is op een nieuw kabinet? Omdat de onderhandelaars er aan toe zijn, zei informateur Gerrit Zalm donderdag.

Verkiezingscampagne

Zo heel gek is dat ook niet. In verband met de verkiezingen van afgelopen maart opereren de partijleiders ongeveer sinds september 2016 in de hoogste versnelling. Zalm: "Er drukt een hele zware last op de onderhandelaars. Het is goed voor het proces dat ze er even tussenuit gaan."

Ze hebben in feite een slopende verkiezingscampagne van een half jaar achter de rug waarna in ieder geval Mark Rutte (VVD), Sybrand Buma (CDA) en Alexander Pechtold (D66) direct konden aanschuiven aan de onderhandelingstafel. De partijleiders met een gezin maken er dan ook geen geheim van uit te kijken naar wat tijd met de familie.

Buma: "Langzamerhand vragen onze gezinnen ons; gaan we ook nog een pauze houden? Dat is ook wel nodig, moet ik eerlijk zeggen."

'Niet eventjes afronden'

Dat betekent niet dat de formatie totaal stil ligt. Zalm zei dat hij gewoon verder gaat met zijn werk. In de afgelopen drie weken onderhandelen zijn alle onderwerpen minimaal een keer behandeld. Sommige dossiers zijn nagenoeg afgerond. "Bergetappes" die achter de rug zijn, noemt Zalm dat. Maar er zijn zeker nog hobbels te nemen. Zalm verzekerde dat het na de vakantie "niet een kwestie van eventjes afronden" is.

De informateur zal de vakantietijd gebruiken om het een en ander voor te leggen aan het ministerie van Financiën, het Centraal Planbureau en de milieukenners van het Planbureau voor de Leefomgeving. Zalm sluit niet uit dat hij de onderhandelaars al een aantal compromisvoorstellen zal voorleggen.

Wat voor effect de rustperiode op de onderhandelingen zal hebben is afwachten. Het kan zo zijn dat de partijen uitgerust en wel in no-time een regeerakkoord in elkaar timmeren, maar de vrije dagen kunnen er ook voor zorgen dat de partijleiders zichzelf nog eens flink achter de oren zullen krabben over datgene wat ze eerder al hebben weggegeven. Zalm hoopt in ieder geval dat de vakantie "de blik verbreedt en niet vernauwt". 

De onderhandelaars hervatten 9 augustus de gesprekken. 

Lees meer over:
Tip de redactie