'We zijn vergeten wat de normale temperatuur in april is'

Voor veel mensen gaat april 2017 gevoelsmatig de boeken in als een opvallend koude maand. Maar statistisch gezien lag de temperatuur hoger dan gemiddeld in de afgelopen honderd jaar. Waarom klagen dan toch zoveel Nederlanders dat het kouder leek te zijn dan normaal?

Statistieken liegen niet. Met een gemiddelde temperatuur van voorlopig 8,9 graden in april was april 2017 een opvallend warme maand. De temperatuur blijft in diezelfde periode gemiddeld op 8,3 graden steken.

"In de cijfers die we sinds 1901 hebben vergaard, is het dertig keer warmer geweest en 86 keer kouder dan dit jaar", rekent meteoroloog Jordi Huirne van Weeronline voor. "We hebben helemaal geen reden tot klagen. Maar we zijn vergeten wat de normale temperatuur in deze periode is doordat we de afgelopen tien jaar een aantal opvallend warme aprilmaanden hebben gehad."

De jaren 2007, 2009, 2011 en 2015 staan allemaal in de top 10 van warmste aprilmaanden van de afgelopen honderd jaar. "We zijn extreem gewend geraakt aan die warme temperaturen. Daardoor voelt april 2017, wat eigenlijk een normale, lekkere aprilmaand is, opeens aan als kouder."

Tropische herinnering

Ook Ben Lankamp van Weerplaza bevestigt deze constatering. "Tussen 1970 en 2010 is de gemiddelde temperatuur in april met 2 graden gestegen", rekent hij voor. Zijn metingen gaan zelfs driehonderd jaar terug. "De topjaren 2007, 2009 en 2011 behoren tot de warmste aprilmaanden in driehonderd jaar."

Dat geeft gevoelsmatig een volstrekt vertekend beeld van de werkelijkheid. "Iedereen koppelt in zijn hoofd april nu aan de recente, bijna tropische herinneringen. In de jaren negentig had niemand geklaagd over een aprilmaand als deze. In de jaren zestig en zeventig lag de gemiddelde temperatuur vrijwel elk jaar veel lager."

In de twintigste eeuw werd de koudste aprilmaand in 1917 gemeten; toen lag de gemiddelde temperatuur op 3,5 graden (over de eerste twintig dagen). Het warmterecord de afgelopen honderd jaar staat in de annalen voor 2009, toen het in Nederland (in de eerste twintig dagen) gemiddeld 12,5 graden was.

Noordelijke winden

De warme uitschieters van de afgelopen jaren waren te danken aan langdurige winden uit het zuiden, in combinatie met relatief warme nachten. "Bij het weer gaat het altijd om een bepaalde combinatie van factoren. Dit jaar hebben we meer noordelijke winden die vanaf de Atlantische Oceaan komen. Bovendien zijn de nachten relatief koud: op sommige plekken werd de afgelopen week 's nachts zelfs nog 9 graden vorst gemeten", aldus Lankamp.

Ook het KNMI sluit zich aan bij deze lezing. "Mensen onthouden sneller het weer van een bepaalde dag die opviel, zoals Koningsdag", stelt Femke Goutbeek van het meteorologische instituut. "Het wordt nu bijvoorbeeld voor het tweede jaar op rij koud op Koningsdag. Dat is wat zich in het geheugen grift. Als Koningsdag op 29 april zou vallen, was het nu misschien voor het tweede achtereenvolgende jaar prima weer geweest. Netto is april dit jaar veel warmer dan gebruikelijk."

Koude Paasdagen

Ook de Paasdagen, die dit jaar relatief laat vielen, werden door veel mensen als opvallend koud ervaren. Het was in De Bilt met rond de 10 graden kouder dan tijdens de kerstdagen, toen het gemiddeld 11,7 graden was. Het was de negende maal sinds 1901 dat Pasen kouder uitviel dan de voorgaande Kerstdagen.

Ook hier lijkt voor veel Nederlanders sprake van een trend, omdat dat voor de vierde maal in zes jaar tijd het geval was. Dit komt echter niet doordat de Paasdagen zo koud zijn, maar juist door de opvallend warme Kerstdagen, stelt Weeronline.

Klimaatsceptici 

De weerkenners beklemtonen alle drie dat er geen misverstand over moet bestaan dat de temperaturen de afgelopen decennia gemiddeld met enkele graden zijn gestegen. "Klimaatsceptici kunnen wel roepen dat het nu kouder is en de opwarming van de aarde mee valt", legt Lankamp van Weerplaza uit.

"Maar de tendens over langere termijn valt onmogelijk te ontkennen. In de eerste helft van de twintigste eeuw lag de gemiddelde temperatuur in april rond de 8, 9 graden. De laatste dertig jaar is dat gestegen naar 10 graden. Dat soort statistieken liegen nooit."

Lees meer over:

NU.nl start nieuwspodcast

NU.nl start nieuwspodcast
NU.nl is een dagelijkse nieuwspodcast gestart. In vijftien minuten praten we je bij over het belangrijkste nieuws en de agenda van de dag.

NUwerk

Tip de redactie