Profiel: Prinses Beatrix viert 79e verjaardag

Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Beatrix was 33 jaar lang koningin van Nederland. Sinds 2013 heeft haar zoon Willem-Alexander haar rol van staatshoofd overgenomen. Dinsdag viert ze haar 79e verjaardag, een overzicht van haar leven.

Waar Prinses Beatrix eerder staatshoofd was, is ze op dit moment nog voornamelijk bezig met haar nevenfuncties. Tijdens haar regeerperiode was ze beschermvrouwe van bijna tachtig Nederlandse verenigingen, stichtingen, fondsen en genootschappen. In 2015 zou ze nog van ongeveer zestig van hen berschermvrouwe zijn geweest. Ook is de prinses in haar vrije tijd bezig met boetseren.

Toen Beatrix in 2013 haar afscheid aankondigde was het naar eigen zeggen tijd dat de verantwoordelijkheid van het land in de handen van een nieuwe generatie kwam te liggen. Ook viert ze in dat jaar haar 75ste verjaardag en wordt herdacht dat Nederland tweehonderd jaar een koninkrijk is.

Jeugd

Beatrix Wilhelmina Armgard wordt op 31 januari 1938 geboren op Paleis Soestdijk in Baarn. Ruim twee jaar na haar geboorte breekt de Tweede Wereldoorlog uit en vlucht het hele gezin naar het Verenigd Koninkrijk. Prinses Juliana reist vrijwel meteen weer door met haar dochters. Zij vertrekken naar de Canadese hoofdstad Ottawa. Prins Bernhard blijft samen met koningin Wilhelmina achter in Londen. Op 2 augustus 1945 keert het gezin terug naar Nederland.

Na terugkeer in Nederland haalt Prinses Beatrix op achttien jarige leeftijd op een dependance van het Baarns Lyceum in 1956 haar Gymnasiumdiploma. Op haar achttiende verjaardag krijgt ze als nationaal geschenk het jacht De Groene Draeck cadeau. De Koninklijke familie maakt in 2017 nog steeds gebruik van het schip.

Studietijd

Haar studententijd brengt ze door aan de Universiteit van Leiden. Ze volgt onder meer vakken die haar voorbereiden op haar toekomstige taak als staatshoofd. In 1959 koopt de nog studerende Prinses Beatrix kasteel Drakensteyn in de bossen van Lage Vuursche. Later blijkt dat ze hier pas in pas in 1963 gaat wonen.

Tijdens haar studietijd is ze lid van de Studentenvereeniging van Vrouwelijke Studenten (VVSL). In 1961 behaalt Prinses Beatrix haar doctoraal examen rechten. Na de examenceremonie wordt de prinses feestelijk ontvangen door haar jaargenoten in het gebouw van de studentenvereniging, waar het zo druk is dat haar eigen zus Margriet nauwelijks binnen kan komen.  

Relaties

Over de liefdesrelaties die Beatrix had voordat ze haar grote liefde Claus von Amsberg ontmoette zijn geen concrete verhalen bekend. In de media wordt wel uitgebreid verslag gedaan van het jetsetleven van de prinses, de huwelijken, verjaardagen en jachtpartijen die ze bezoekt.

Beatrix wordt onder andere gefotografeerd met prins Richard-Casimir van Sayn-Wittgenstein-Berleburg. Even lijkt hij de aanstaande van de kroonprinses te zijn. Later blijkt dat Beatrix 'haar Claus' juist heeft leren kennen op het huwelijk van de zus van prins Richard op het slot Berleburg.

Beatrix was zelf niet te spreken over de manier waarop men zich met haar liefdesleven bemoeide. De prinses zegt daarover: "Het is toch abnormaal als iedere eerste kennismaking of vluchtige vriendschap direct als de grote liefde wordt uitgebazuind."

Op 26 juni 1965 maakt het Dagblad De Tijd een inventarisatie van alle mogelijke huwelijkskandidaten waaronder zeventien prinsen, drie erfprinsen, twee kroonprinsen, een graaf, vier hertogen van Duitse afkomst en nog wat vorstelijke figuren. Beatrix zegt daarover: "Soms mensen die je van je leven nog nooit hebt gezien of die je bij voorkeur niet uit kunt staan."

Claus

Op 1 mei 1965 komt daar verandering in als de prinses hand-in-hand wordt gefotografeerd met de Duitse diplomaat Claus von Amsberg. Fotograaf John de Rooy heeft dan al dagen rondgezworven bij Kasteel Drakensteyn, nadat journalist Eelke de Jong was getipt over een jongeman met een sportauto, die elk weekeinde een bezoek bracht aan Beatrix.

De Rooy ziet op een gegeven moment beweging in de struiken, maar op dat moment ligt zijn fototoestel nog in de auto. De Rooy snelt naar zijn auto, maar gaat in de haast op de claxon zitten. Uiteindelijk weet de fotograaf het stel te fotograferen en gaat met de foto naar De Telegraaf.

Het blijkt te gaan om een Duitse ambtenaar van lage adel die elf jaar ouder is dan de kroonprinses. De Duitse afkomst van Van Amsberg stuit bij veel mensen tegen de borst, omdat de Tweede Wereldoorlog nog zo vers in het geheugen ligt. De verloving van het stel is op 28 juni 1965 live op televisie te volgen.

Gezin

Op 10 maart 1966 wordt het huwelijk van Prinses Beatrix met Claus von Amsberg voltrokken. In Amsterdam vinden gelijktijd protesten plaats tegen het huwelijk plaats. Protestanten roepen leuzen als; 'Claus Raus!'. Op weg naar de Westerkerk wordt ook een rookbom naar de Gouden Koets gegooid.

Ondanks de weerstand tegen het huwelijk, is de relatie tussen de kroonprinses en Prins Claus stabiel. Samen krijgen zij drie zonen. Willem-Alexander (1967), Prins Friso (1968) en Prins Constantijn (1969). De prinsen groeien op in en rond Kasteel Drakensteyn. Het gezin verhuist in 1981 naar Paleis Huis ten Bosch in Den Haag.

Inmiddels heeft Prinses Beatrix acht kleinkinderen. Drie van koning Willem-Alexander en Koningin Maxima. Prins Constantijn krijgt samen met Prinses Laurentien drie kinderen. Prins Friso en Prins Mabel krijgen samen twee kinderen.

Op 17 februari 2012 raakt Prins Friso tijdens het skiën bedolven onder een lawine. Na 25 minuten kan hij pas worden bevrijd. Zijn situatie lijkt stabiel te zijn, maar de prins is niet buiten levensgevaar. In het najaar blijkt dat Prins Friso ‘minimaal bewustzijn’ heeft. De prognose blijft onzeker en de artsen zijn zeer bezorgd.

Op 9 juli 2013 wordt hij overgebracht naar Paleis Huis ten Bosch. Zijn gezondheidstoestand is onveranderd. Op 12 augustus overlijdt de prins aan de gevolgen van het ski-ongeluk. Hij wordt begraven op het kerkhof van de Stulpkerk in Lage Vuursche, vrijwel recht tegenover Kasteel Drakensteyn. De prins is 44 jaar geworden.

Claus

In gesprekken refereert Prinses Beatrix nog altijd naar haar echtgenoot. In haar afscheidstoespraak tijdens de abdicatie zegt ze: "Wellicht zal de geschiedenis uitwijzen dat de keuze voor deze echtgenoot mijn beste beslissing is geweest."

De gezondheid van prins Claus is broos. Na verschillende opnames en operaties vertoont hij zich steeds minder in het openbaar. In 1987 wordt hij met de ziekte van Parkinson gediagnostiseerd. Ook krijgt de prins eind jaren ’90 prostaatkanker en wordt hij door een hartinfarct getroffen. Op 6 oktober 2002 overlijdt de prins aan de ziekte van Parkinson en een longontsteking in het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam Zuid-Oost.  

Koningin

Op 30 april 1980 wordt Koningin Beatrix in de Nieuwe Kerk van Amsterdam ingehuldigd. Met haar inhuldiging maakte het jaarlijke defilé op Koninginnedag plaats voor een bezoek aan één of twee Nederlandse plaatsen.

Tijdens haar regeerperiode is haar kerstrede van 1988 een opmerkelijke. Premier Ruud Lubbers laat haar zeggen dat het Nederlandse water en de lucht schoner geworden zijn. Met Kerstmis zegt de koningin exact het tegenovergestelde: "Onze wereld lijdt onder vervuiling en vergiftiging van lucht, bodem en water. Langzaam sterft de aarde."

Een dieptepunt in haar regeerperiode is de aanslag in Apeldoorn. Op Koninginnedag 2009 rijdt een man in op de menigte die naar de Koninklijke stoet aan het kijken is. Bij de aanslag komen acht mensen om het leven. Later op die dag geeft Beatrix op televisie een toespraak en laat Nederland weten dat zij 'diep geschokt' is.

Op 28 januari 2013, kort voor haar 75ste verjaardag, kondigt Koningin Beatrix haar abdicatie als koningin der Nederlanden aan. In totaal is zij 33 jaar koningin geweest. Ter gelegenheid van haar aftreden maakt de NOS een portret van de prinses. Bijzonder aan dit portret is dat Beatrix zelf commentaar levert bij de beelden.

Prinses

Op 30 april 2013 tekent dan nog Koningin Beatrix de Akte van Abdicatie in het Koninklijk Paleis in Amsterdam. Na haar abdicatie verhuist Prinses Beatrix in 2014 terug naar Kasteel Drakensteyn.

Voor haar komst wordt het kasteel gemoderniseerd. Om het terrein wordt een nieuw hek geplaatst en ook de riolering en verwarmingsinstallatie worden vernieuwd. Haar voormalige woning Paleis Huis ten Bosch in Den Haag wordt op termijn het koninklijke onderkomen van Koning Willem-Alexander en zijn gezin. 

Beatrix nadert de tachtig, maar heeft na haar abdicatie vermoedelijk meer tijd gekregen voor haar acht kleinkinderen die haar 'Amma' noemen. In het openbaar spreekt ze weinig over haar kleinkinderen, maar in 2005 zegt ze het volgende: "Ik had nooit gedacht dat het zo leuk zou zijn. Het is echt enig! Ik geniet er echt enorm van, en ik probeer er tijd voor te maken. Gelukkig heb ik schoondochters die het belangrijk vinden dat hun kinderen hun grootmoeder leren kennen en meemaken. Ze gunnen me veel tijd met de kinderen. Echt heel leuk, want ik mag ook wel eens oppassen."

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:
Tip de redactie