75 jaar na Pearl Harbor, een beslissend moment tijdens WOII

De Japanse aanval op de Amerikaanse marinebasis Pearl Harbor op Hawaï geldt als één van de beslissende momenten in de Tweede Wereldoorlog. Woensdag is het 75 jaar geleden dat deze plaatsvond.

Het belangrijkste gevolg van 'Pearl Harbor' was dat de Verenigde Staten, dat zich tot dan toe relatief afzijdig had gehouden in de oorlog, zich in het conflict ging mengen. De VS verklaarde de oorlog aan Japan. Duitsland en Italië deden datzelfde bij de Amerikanen.

Het Japanse Keizerrijk was op dat moment al enkele jaren op oorlogspad in Azië en had al veel terrein veroverd in China en Zuidoost-Azië en wierp nu de blik op Nederlands Indië. Washington probeerde de Japanse opmars te remmen door een deal te sluiten. Deze kwam echter nooit van de grond.

Japan wilde voorkomen dat de Amerikanen zich met de strijd in Zuidoost-Azië gingen bemoeien. Zij besloten daarom om de Amerikaanse oorlogsvloot in de Pacific, die begin 1941 van San Diego naar Pearl Harbor op Hawaï was verhuisd, in eigen haven te vernietigen.

Marine

De aanvalsvloot van de Japanse marine bestond uit zes vliegdekschepen, die samen twee aanvalsgolven met in totaal 353 vliegtuigen op Pearl Harbor moesten uitvoeren. De Japanse marine lanceerde daarnaast vijf kleine onderzeeërs, die moesten binnendringen om schepen te torpederen.

Hoewel er wel indicaties waren dat er een Japanse aanval op handen was, kwam de luchtaanval voor de ontwakende Amerikanen als een verrassing. Zeker tijdens de eerste aanvalsgolf konden de Japanners ongestoord hun gang gaan en stortten zich vol overgave op 'Battleship row', waar de Amerikaanse slagschepen voor anker lagen.

Vier Amerikaanse slagschepen zonken, en vier andere raakten zwaar beschadigd. Ruim driehonderd vliegtuigen werden op de grond vernietigd of raakten zwaar beschadigd. Ook veel andere schepen liepen grote schade op. Onder de Amerikanen vielen ruim 2.400 dodelijke slachtoffers en raakten nog eens bijna 1.200 militairen gewond.

Vliegdekschepen

Hoewel de Japanners de Amerikanen een zware slag toebrachten, was de totale schade nog te overzien. Ten eerste waren de drie Amerikaanse vliegdekschepen niet in de haven toen de Japanners de aanval inzetten.

Hiervan was Tokio op de hoogte, maar de slagschepen werden toen, foutief zo bleek later, als de belangrijkste wapens van de Amerikaanse marine gezien. Vliegdekschepen namen de rol van de slagschepen over.

Bovendien bleven veel belangrijke installaties in Pearl Harbor gespaard, omdat de Japanners afzagen van een derde aanvalsgolf. Analyses van de Amerikanen stellen dat de oorlog enkele jaren langer had geduurd als Pearl Harbor volledig onbruikbaar was gemaakt.

De Amerikanen wilden snel terugslaan en voerden in april 1942 al een riskante luchtaanval uit op Japans grondgebied. In juni van dat jaar boekte de Amerikaanse marine een belangrijke overwinning tijdens de slag om Midway.

In augustus landden de eerste Amerikaanse mariniers op het eiland Guadalcanal in het zuidwesten van de Grote Oceaan en begon de langzame opmars naar Tokio.

Lees meer over:
Tip de redactie