Hier gaat het referendum in Italië over

Italië stemt zondag in een referendum over de voorgenomen grondwetswijziging, waarmee premier Matteo Renzi onder andere de macht van de senaat wil inperken.

Met het wijzigen van de grondwet moet het mogelijk worden om wetten sneller aan te nemen. Renzi wil dit om de Italiaanse politiek te 'moderniseren'. 

Als het voorstel van de premier het haalt wordt het aantal zetels in de senaat teruggebracht van 315 naar 100. De senatoren worden dan niet meer gekozen, maar de plekken worden ingevuld door onder andere burgemeesters.

De nieuwe senaat heeft daarnaast veel minder te zeggen. De twee kamers van het Italiaanse parlement hebben nu evenveel macht. In de nieuwe situatie zou de senaat alleen nog een controlerende functie krijgen, vergelijkbaar met de Nederlandse Eerste Kamer.

Het inperken van de macht van de senaat is niet de enige modernisering van de Italiaanse politiek door Renzi. Vorig jaar werd de kieswet in Italië al gewijzigd. Hierdoor krijgt de grootste partij in het Huis van Afgevaardigden extra zetels zodat het makkelijker wordt om een stabiele regering te vormen. 

Weerstand

Renzi kan rekenen op veel weerstand voor zijn plannen. Een belangrijke tegenstander van de hervorming is de eurosceptische Vijfsterrenbeweging, aangevoerd door Beppe Grillo. De beweging zien de twee 'moderniseringen' als één geheel, bedacht door Renzi om meer macht naar zich toe te trekken.

De regering heeft door de hervormingen van de kieswet namelijk een overwicht in het Huis van Afgevaardigden. Als vervolgens met het referendum de macht van de senaat wordt ingeperkt, zou er helemaal geen tegenwicht meer zijn, zo redeneert de beweging. 

Lange tijd leek premier Renzi er op te kunnen rekenen dat een meerderheid voor de grondwetswijziging zou stemmen, maar in aanloop naar het referendum leek dat steeds minder vanzelfsprekend. Als Renzi het referendum verliest wil de Vijfsterrenbeweging van Grillo een tweede referendum organiseren. Dat referendum zou moeten gaan over het lidmaatschap van Italië van de eurozone.

Lot Renzi

In eerste instantie zei premier Renzi op te stappen bij een negatieve uitslag van het referendum. Deze stelligheid zwakte Renzi later weer af door te benadrukken dat het referendum niet om hem, maar om Italië als geheel gaat. De kans is echter groot dat als het referendum uitdraait op een 'nee', de regering van Italië alsnog valt.

Lees meer over:
Tip de redactie