De 29-jarige Amerikaan Omar Mateen richtte op 12 juni 2016 een bloedbad aan in een nachtclub in de Amerikaanse stad Orlando (Florida). De schutter schoot 49 mensen dood en 53 anderen raakten gewond.

Mateen sloeg toe in de nachtclub Pulse.

De club geldt als een van de belangrijkste homoseksuele uitgaansgelegnheden van Orlando. Op het moment van de aanslag, rond 2.00 uur lokale tijd, waren er veel mensen in de club aanwezig.

Mateen schoot met een automatisch geweer en een pistool willekeurig in het rond. Hij ging na het lossen van de eerste schoten korte tijd naar buiten. Vervolgens ging hij weer naar binnen om een grote groep mensen te gijzelen.

Een arrestatieteam besloot rond 5.00 uur de nachtclub binnen te vallen. De dader werd doodgeschoten. Een agent raakte lichtgewond. 

Orlando geldt als de dodelijkste aanslag ooit door één man uitgevoerd in de VS.

Nog nooit eerder maakte één dader bij één aanslag in de VS zoveel dodelijke slachtoffers. 

Negentig procent van de slachtoffers heeft een Latijns-Amerikaanse achtergrond. Meer dan de helft van de doden had Puertoricaanse wortels.

Volgens de CIA is er geen verband tussen de dader en terreurbewegingen, maar IS eiste de aanslag op.

Terreurbeweging Islamitische Staat (IS) liet kort na de aanslag weten dat deze is uitgevoerd door een "strijder van IS". De Amerikaanse geheime dienst CIA liet echter twee weken na de aanslag weten geen verband te hebben gevonden tussen de man en internationale terreurbewegingen zoals Islamitische Staat. 

Omar Mateen belde tijdens de moordpartij met het noodnummer 911 en zei dat hij zijn aanval opdroeg aan IS. Maar de CIA heeft geen bewijs gevonden dat er een directe link is tussen de moordenaar en IS, aldus de CIA-directeur.

President Barack Obama zei eerder al dat er geen aanwijzingen zijn dat IS Mateen daadwerkelijk heeft aangestuurd. De FBI spreekt van een aanslag met terroristisch motief. Volgens Obama lijkt het erop dat Mateen in zijn eentje heeft gehandeld. Er zijn wel sterke aanwijzingen dat de schutter was geradicaliseerd.

De dader was bekend bij de FBI.

Mateen woonde in Port St. Lucie en heeft ouders die afkomstig zijn uit Afghanistan. Hij was bekend bij de FBI en stond hij op een lijst met IS-sympathisanten. De federale dienst heeft hem twee keer ondervraagd, maar het onderzoek naar Mateem werd gesloten.

De FBI sprak Mateen ook in een onderzoek naar een Amerikaanse zelfmoordterrorist. Moner Mohammad Abu-Salha blies zichzelf op in Syrië en bleek een kennis te zijn van Mateen; beiden gingen naar dezelfde moskee.

Volgens Burr was Mateen zelf geen onderwerp van onderzoek. De FBI wilde alleen de achtergrond van Abu-Salha in kaart brengen. Ondanks deze ondezoeken kon Mateen wapens kopen, waaronder de AR-15 die hij in Orlando Orlando gebruikte.

Mateen werkte bij een beveiligingsbedrijf.

Hij was sinds 2007 werkzaam als beveiliger bij G4S en droeg een dienstwapen. In 2007 en 2013 controleerde het bedrijf de achtergrond van Mateen. Daarbij werden geen "vreemde zaken" aangetroffen. Wel wist G4S dat Mateen was ondervraagd door de FBI. 

Voorafgaand aan de schietpartij zou Mateen het noodnummer 911 hebben gebeld en trouw hebben gezworen aan de hoogste leider van IS, Abu Bakr al-Baghdadi. 

Volgens zijn ex-vrouw was Mateen gewelddadig en haatdragend tegen onder meer vrouwen, donkere mensen en mensen die een andere religie aanhangen. Zijn huidige vrouw werd aangeklaagd voor het ondersteunen van haar echtgenoot bij het voorbereiden van de aanslag en het dwarsbomen van het politieonderzoek, maar werd uiteindelijk vrijgesproken.

De discussie over de wapenverkoop in de VS laaide weer op.

President Barack Obama riep de Amerikaanse politiek na de schietpartij weer op om de wapenverkoop in de VS iets strakker aan banden te leggen. Maar dit liep op niets uit: de Amerikaanse senaat verwierp alle voorstellen hiertoe. Ook de verkoop van wapens aan terreurverdachten wordt niet moeilijker gemaakt.

Twee van de plannen waren ingediend door de Democraten, twee door de Republikeinen. De Republikeinen vinden dat de plannen van de Democraten het grondrecht aantasten van elke Amerikaan om een wapen te kopen. De Democraten vinden op hun beurt dat de voorstellen van de Republikeinen niet ver genoeg gaan en dus in de praktijk geen verschil zullen maken.

Beide kampen maakten elkaar in de media verwijten na de mislukte stemming.

De publieke druk om actie te ondernemen neemt toe.

Het niet instemmen door de Senaat met de voorstellen is opmerkelijk. De publieke druk om actie te ondernemen tegen het grote aantal schietpartijen van de afgelopen jaren is verder toegenomen na Orlando.

Uit peilingen van persbureau Reuters blijkt dat 71 procent van de Amerikanen vindt dat de verkoop van wapens aangescherpt moet worden. Dit aantal lag in 2013 nog op 60 procent.

Na de schietpartij zijn in tientallen steden over de hele wereld de slachtoffers herdacht.

In Amsterdam kwamen bijvoorbeeld honderden mensen bijeen gekomen bij het homomonument bij de Westerkerk om stil te staan bij de schietpartij in Orlando. Ook in Den Haag is een herdenkingsdienst georganiseerd. 

In Amsterdam waren onder meer minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher en bekende Nederlanders als Harm Edens aanwezig bij de herdenking. Het Paleis op de Dam wordt maandagavond als steunbetuiging verlicht met 'regenboogkleuren', het internationale symbool van de homogemeenschap.

Schietpartij Orlando in beeld

Zondagochtend 12 juni 2016 rond 2.00 uur schiet de 29-jarige Mateen in een nachtclub in Orlando 49 mensen dood, 53 anderen raakten gewond. © ANP
Politieauto's staan buiten de nachtclub, waar Mateen met een automatisch geweer en een pistool willekeurig in het rond schoot. © AFP
Het lichaam van een slachtoffer wordt geborgen. Mateen ging na het lossen van de eerste schoten korte tijd naar buiten. Vervolgens ging hij weer naar binnen om een grote groep mensen te gijzelen. © AFP
Doelwit van de aanslag was de nachtclub Pulse. © AFP
Politieagenten en omstanders buiten de club in Orlando. Nog nooit maakte één dader bij een aanslag in de VS zoveel slachtoffers. © Hollandse Hoogte
Negentig procent van de slachtoffers had een Latijns-Amerikaanse achtergrond. Meer dan de helft van de doden had Puertoricaanse wortels. Drie neergeschoten homo's waren van Mexicaanse komaf. © Hollandse Hoogte
De FBI onderzoekt de club waar de schietpartij plaatsvond. © AFP
Een team onderzoekt de woning van de schutter op explosieven. © AFP
Maandag 13 juni: Amerikanen steken kaarsen op in Dallas tijdens een herdenkingsbijeenkomst voor de slachtoffers van de aanslag. © AFP
Een man betuigt steun bij de plaats delict. © AFP
De slachtoffers van de schietpartij worden op verschillende plekken in de VS herdacht. © AFP
'Dallas to Orlando' staat op een steunbetuiging tijdens een herdenking. © AFP
Burgemeester Mike Rawlings van Dallas houdt een kaars vast bij de herdenking in zijn stad. © AFP
In Seattle hangt de regenboogvlag halfstok op de Space Needle. © AFP
Het Paleis op de Dam is uit steun voor de slachtoffers in Orlando is maandagavond 13 juni 2016 verlicht in de regenboogkleuren. © ANP