Staatssecretaris Sander Dekker (Media) hoopt dinsdag in de Eerste Kamer alsnog de steun van de Senaat te krijgen voor zijn plannen die de publieke omroep moeten hervormen.

De nieuwe regels die Dekker voor de publieke omroep in gedachte heeft, dreigden begin deze maand nog te sneuvelen in de Eerste Kamer. Het kabinet heeft in de Senaat geen meerderheid en is afhankelijk van de steun van oppositiefracties. CDA, D66, ChristenUnie en GroenLinks kunnen Dekker aan een meerderheid helpen, maar zij hebben ernstige bedenkingen bij de nieuwe Mediawet.

Dekker kondigde in oktober 2014 zijn plannen groots aan door op het schip van de oude piratenzender Veronica heel omroepland uit te nodigen en ze te waarschuwen voor de veranderingen die er aan komen. Met zijn omroepplannen wil de staatssecretaris amusementsprogramma’s zoals Bananasplit en Ranking the Stars van de publieke omroep verbannen en het omroepbestel op de schop gooien.

De publieke omroep moest kritischer worden in de programmakeuzes. "Bij sommige programma's heb ik zelfs na een uur nadenken werkelijk geen flauw idee waarom er belastinggeld heen moet", zei hij destijds.

Afzwakken

Die grote woorden hebben de afgelopen weken plaatsgemaakt voor een veel zalvendere opstelling van Dekker. Om zijn voorstel door de Tweede Kamer te krijgen, zwakte hij zijn wet al af door amusement op de publieke zenders toch niet verbieden en de afgelopen dagen is hij bij de senatoren langs geweest om te zien wat hij moet doen om zijn paradepaard te redden.

Begin deze maand dreigde zijn wet het namelijk niet te redden in de Eerste Kamer. De senatoren maken zich zorgen over de onafhankelijkheid van de omroepen binnen het nieuwe bestel.

In de plannen van Dekker wordt het omroepbestel geopend voor externe producenten. Naast de omroepen mogen voortaan ook andere producenten televisieprogramma’s maken. Het idee is dat er "creatieve concurrentie" ontstaat en er een breder publiek bereikt wordt. 

Amusement

Ook is er de eis dat het aanbod vooral cultureel, informatief en educatief moet zijn. Amusement mag nog wel, maar niet als doel op zich. De NPO krijgt de coördinerende rol met als taak om de externe producten een podium te bieden onder de vlag van een van de omroepen.

De Eerste Kamer is nu bang dat de onafhankelijkheid van de omroepen in het gedrang komt. Vooral omdat de staatssecretaris gaat over de benoemingen in de top van de NPO. 

Dat VVD-staatssecretaris ook nog eens twee partijgenoten benoemde tot de raad van toezicht van de NPO, heeft de Eerste Kamer de hakken in het zand doen zetten. Ook de ontwikkelingen in Polen waar de regering dankzij een nieuwe mediawet de directie en hoofdredactie van de publieke omroep kan benoemen en ontslaan hebben de wet van Dekker in een ander daglicht geplaatst.

Mogelijkheid

Toch is er een mogelijkheid dat Dekker zijn plannen alsnog door de Eerste Kamer krijgt. Zo heeft hij de partijen beloofd dat de toekomstige bewindspersoon met mediazaken in zijn portefeuille niet langer over de benoemingen in de top van de NPO zal gaan. 

Ook de brief van de NPO en de omroepen die gericht is aan de Eerste Kamerleden en de staatssecretaris kan uitkomst bieden. Daarin beloven zij dat de NPO zich niet mag bemoeien met de keuze van presentatoren, gasten, onderwerpen of specifieke onderdelen van de vorm of inhoud van de programma’s. Omroep Max, Powned, AVRO-TROS en KRO-NCRV hebben de brief overigens niet ondertekend.

Of dat voldoende is om genoeg senatoren achter zijn omroepplannen te krijgen, zal moeten blijken. Betrokkenen zeggen dat de Eerste Kamerleden zich niet alleen storen aan de technische details van de wet, maar ook de houding van de staatssecretaris. 

De ietwat gelaten manier waarop Dekker begin februari de vragen en zorgen van de senatoren beantwoordde, werd niet gewaardeerd. De senatoren stuurden hem met een huiswerkopdracht terug naar zijn ministerie: de beloftes die hij toen maakte om de senatoren tegemoet te komen moest hij eerst maar eens op papier zetten.

Dekker die met zijn plannen als een revolutionair op het Veronicaschip omroepland deed opschudden zal dinsdag in de Senaat al polderend, met hier en daar een aanpassing van zijn wet, opnieuw een poging wagen en dit keer hopen dat hij de senatoren wel kan overtuigen om zijn al afgezwakte Mediawet toch aan te nemen.