Overzicht: Guantánamo Bay door de jaren heen

Sinds 2002 wordt gevangenenkamp Guantánamo Bay op Cuba door de Verenigde Staten gebruikt om mensen zonder proces en concrete verdenking vast te houden. Een overzicht van gebeurtenissen sinds 2002.

2001: Na de aanslagen van 11 september besluit president George W. Bush dat er een gevangenis moet komen waarin buitenlanders zonder concrete aanklacht kunnen worden vastgehouden.

2002: Meteen in januari komen 156 gevangenen aan op Guantánamo Bay, in het zuidoosten van Cuba. Ze zijn gekleed in oranje overalls, slapen in kooien op matjes op de grond. Een maand later arriveren nog eens 148 gevangenen. In 2002 arriveren in totaal 629 gevangenen.

Defensieminister Donald Rumsfeld stelt dat de gevangenen humaan worden behandeld. Amerika laat weten dat de gevangenen via speciale militaire commissies zullen worden berecht. 

Hongerstaking

In februari beginnen gevangenen een hongerstaking. omdat de tulband van een gevangene door bewakers is afgepakt tijdens het gebed. Sinds 2002 gaan gevangenen regelmatig in hongerstaking.

In augustus concluderen artsen dat zeker dertig gevangenen hebben geprobeerd zelfmoord te plegen. Sinds 2002 komen in totaal negen gevangenen om in Guantánamo Bay.

2003: In mei bereikt het gevangenenaantal op Guantánamo een hoogtepunt: 697. In het najaar laat het Rode Kruis weten dat de psychische gezondheid van veel gevangenen verslechtert. 

2005: Het Pentagon kondigt een intern onderzoek aan naar mishandeling van gevangenen. In juni laat het Pentagon weten dat sinds de opening van de gevangenis tien misstanden zijn voorgevallen.

VN wil sluiting

2006: De Verenigde Naties dringen in een rapport aan op sluiting van de gevangenis. Het hooggerechtshof van de VS bepaalt dat het rechtssysteem dat wordt gebruikt voor Guantánamo-gevangenen, in strijd is met Amerikaanse en internationale wetgeving. Veertien gevangenen worden overgebracht van Guantánamo naar geheime CIA-gevangenissen.

2008: Op 14 maart wordt de laatste gevangene overgebracht naar Guantánamo Bay: Muhammad Rahim al-Afghani.

Obama kondigt sluiting aan

2009: De kersverse president Barack Obama schrijft in een decreet dat Guantánamo binnen een jaar moet worden gesloten. De Amerikaanse regering geeft toe dat gevangene Mohammed al-Qahtani onder het bewind van Bush is gemarteld in Guantánamo Bay. Het is de eerste keer dat de Amerikaanse overheid toegeeft dat controversiële technieken zijn gebruikt om gevangenen tot bekentenissen aan te zetten.

2015: De Amerikaanse regering werkt aan een plan om sommige Guantánamo-gevangenen over te brengen naar de VS. Een ruime meerderheid van de Tweede Kamer in Nederland is tegen opname van Guantánamo-gevangenen. 

Eind 2015 slaat het Witte Huis een plan om Guantánamo te sluiten af vanwege de hoge kosten. In dat plan stond dat naast een sluiting van Guantánamo ook een gevangenis in de Verenigde Staten moeten worden gebouwd. De kosten hiervan zouden zo rond de 600 miljoen dollar liggen.

Minder dan honderd

Begin 2016: Voor het eerst zakt het aantal gevangenen onderd de honderd, nadat Amerika tien gevangenen overbrengt naar de Golfstaat Oman.

Obama stelt voor gevangenen die nog vastzitten in het kamp, over te brengen naar de VS als geen enkel land ze wil opnemen. De Republikeinen dreigen met juridische stappen om te voorkomen dat de gevangenen naar de VS worden gestuurd.

Het Amerikaanse ministerie van Defensie kondigt in maart aan opnieuw een groep gevangenen uit Guantánamo over te brengen naar andere landen. Het gaat om "ongeveer een dozijn", die naar tenminste twee landen worden overgebracht. Er zitten nu nog ruim negentig mensen vast.

Slecht imago

Augustus 2016: In augustus mogen vijftien gevangenen de Guantanamo-gevangenis verlaten. Ze worden naar de Verenigde Arabische Emiraten gestuurd. Het is eerste keer dat zo’n grote groep gevangenen wordt vrijgelaten sinds president Obama aan de macht is.

Er blijven nog 61 gevangenen achter in de militaire gevangenis op het grondgebied van Cuba,

Voor Obama is het sluiten van de gevangenis erg belangrijk. Hij heeft altijd gezegd dat dit moest gebeuren voordat hij in januari 2017 het Witte Huis gaat verlaten. Guantánamo Bay is volgens hem slecht voor het imago van de VS. 

Lees meer over:
Tip de redactie