Dit moet u weten over de vredesbesprekingen in Genève

De vredesbesprekingen die eind januari begonnen zijn in het Zwitserse Genève moeten leiden tot een vredesbestand in Syrië, waar de burgeroorlog inmiddels vijf jaar duurt. De onderhandelingen zijn tot 25 februari gestaakt.

Waar gaat het vredesoverleg over?

Volgens de Verenigde Staten krijgen de oppositiepartijen tegen de regering van de Syrische president Bashar al-Assad "een historische kans". In Genève kunnen ze serieuze, praktische voorstellen doen voor een staakt-het-vuren.

De Syrische oppositiepartijen eisen niet alleen dat de bombardementen stoppen. Ook willen ze dat het belegeren van plaatsen ophoudt, gevangenen worden vrijgelaten en humanitaire hulp wordt gegarandeerd.

Op langere termijn moet er een vredesakkoord komen. Daarna moeten er verkiezingen worden uitgeschreven.

Wie zijn erbij?

Het Hoog Onderhandelingscomité (HNC), een Syrische oppositiegroep die de steun heeft van Saudi-Arabië, zal de onderhandelingen leiden. Andere oppositiepartijen zijn uitgenodigd als adviseurs. 

Ook is een delegatie aan van de Syrische regering aanwezig, net als de speciale VN-gezant voor Syrië, Staffan de Mistura.

Wie zijn er afwezig?

Op voorhand is al duidelijk dat lang niet alle strijdende partijen meepraten. Zo ontbreken de Syrische Koerden van de PYD, die door Turkije worden gezien als een terreurorganisatie. Ook ontbreekt het al-Nusra Front.

Terreurgroep Islamitische Staat (IS) is geen gesprekspartner.

Hoe verliepen eerdere vredesbesprekingen?

De eerdere twee pogingen in Genève om een aantal strijdende partijen tot vrede te bewegen, zijn mislukt. De Mistura wil het komende overleg dan ook niet 'Genève 3' noemen, maar een hele nieuwe start maken. Een vorige VN-gezant voor Syrië, Lakhdar Brahimi, stapte in 2014 op omdat vredesonderhandelingen op niets uitliepen. 

De nieuwe gesprekken zijn echter op 3 februari ook weer tijdelijk gestaakt, omdat er te weinig vooruitgang werd geboekt. Het is de bedoeling dat de partijen op 25 februari weer opnieuw om tafel gaan.

De recente opmars van IS was voor de VS en Rusland een belangrijke motivatie om nu opnieuw om tafel te gaan. Beide landen bestrijden IS met luchtaanvallen. De Verenigde Staten richtten daarvoor een internationale coalitie op, waaraan ook Nederland deelneemt. Rusland bombardeert naast IS ook doelwitten van andere rebellengroepen. Turkije voert in de grensstreek ook aanvallen uit op PKK-strijders die op hun beurt IS bestrijden. 

Wat zijn dit keer de verwachtingen?

Vredesonderhandelingen zijn volgens deskundigen het moeilijkst wanneer er geen duidelijke winnende of verliezende partij is. Dat is momenteel de stand van zaken. Want wie wil er vrede sluiten als er nog alle kans lijkt om de strijd te winnen?

Wel is er inmiddels besloten tot een tijdelijk staakt-het-vuren tijdens een veiligheidsconferentie in het Duitse München. Tijdens de wapenstilstand moet er onder meer humanitaire hulp gestuurd worden naar mensen in het conflictgebied.

De burgeroorlog in Syrië woedt al bijna vijf jaar en heeft volgens een voorzichtige schatting van de VN een kwart miljoen mensen het leven gekost. De oorlog is de belangrijkste drijvende kracht achter de vluchtelingenstroom richting Europa.

Lees meer over:
Tip de redactie