Tijdens de hadj in Mekka zijn in 2015 meer dan tweeduizend pelgrims doodgedrukt in het gedrang. Het was niet de eerste keer dat dit gebeurde. Een overzicht van grote incidenten in Mekka in de afgelopen decennia.

Van iedere gezonde volwassen moslim die de middelen daarvoor heeft, wordt verwacht dat hij of zij eens in het leven op bedevaart - hadj - naar Mekka gaat.

De jaarlijkse religieuze bijeenkomst daar kent vaste rituelen, zoals het zeven rondjes lopen rond de kaäba - het huis van God -, een aantal wandelingen tussen twee heilige heuvels en een voettocht naar de vlakte van Mina.

Enorme mensenmassa's zijn dus in beweging op een relatief klein terrein, in een tijdsbestek van vijf dagen. Hieronder een overzicht van incidenten uit voorgaande jaren waarbij veel gelovigen zijn doodgedrukt of gestikt:

2015: Meer dan tweeduizend pelgrims overlijden in het gedrang.

Vele duizenden mensen raken gewond. De slachtoffers vielen niet in Mekka, maar bij Mina, een vallei buiten de stad waar zo'n 160.000 tenten staan. Honderdduizenden gelovigen waren op weg naar de symbolische 'steniging van de duivel'.

De definitieve cijfers zijn nooit bevestigd. Maar vermoedelijk betrof dit het dodelijkste gedocumenteerde ongeval dat ooit tijdens de hadj plaatsvond. 

Het drama leidde tot een gespannen relatie tussen het sjiietische Iran en het soennitische Saudi-Arabië. Veel doden kwamen uit Iran, en Saudi-Arabië zou niet genoeg moeite hebben gedaan de lichamen te repatriëren. Iran werkt mede daarom dit jaar niet meer mee aan de hadj.

2015: Een hijskraan valt op de grote moskee al-Masjid al-Haram.

Twee weken voor de officiële hadj valt door een zware storm een hijskraan op het dak van de Grote Moskee. Hierdoor sterven 118 mensen en raken er meer dan 230 gewond. Onder hen zijn ook veel pelgrims die al in de stad waren en waren samengekomen voor het vrijdaggebed.

Het ongeluk werd veroorzaakt door een samenloop van omstandigheden. De kraan was niet neergezet volgens de veiligheidsinstructies, waardoor hij kon omwaaien door de onverwacht harde wind. 

2006: Een groot hotel stort in.

Vlak voor de aanvang van de hadj stortte het Het Lulu'at al-Khair in, een hotel op een steenworp afstand van de Grote Moskee. De oorzaak was een brand op de begane grond.

Het aantal mensen dat zich tijdens het instorten in het hotel en de restaurants in de galerij onder het gebouw bevond, was gering. Toch vielen er in totaal 76 doden en raakten er 62 mensen gewond.

2006: Stormloop tijdens het steniging van de duivel.

Het ritueel van het 'steniging van de duivel' loopt uit de hand als zich teveel pelgrims op de relatief kleine locatie bevinden. Dit leidt tot een stormloop waarbij zeker 346 pelgrims om het leven komen.

1997: Grote brand verwoest tentenkamp.

In een overvolle tent op de vlakte van Mina breekt brand uit, als gevolg van een kookstel dat ontploft. Het vuur grijpt door de harde wind in hoog tempo om zich heen; uiteindelijk gaan bijna 70.000 tenten in vlammen op.

Er breekt paniek uit; het vuur en de chaos eisen zeker driehonderd levens. Meer dan tweeduizend mensen raakten gewond. Na deze grote brand zijn de veiligheidseisen voor tenten op het terrein aangescherpt.

1990: Paniek in een voetgangerstunnel eist levens.

In een overvolle voetgangerstunnel die van Mekka naar Mina leidt breekt paniek uit. Hierbij sterven bijna 1.500 pelgrims, vooral uit Maleisië, Indonesië en Pakistan. Het is op dat moment het ergste gedocumenteerde ongeval dat tijdens de hadj plaatsvindt ooit.

1987: Demonstratie tegen Saudi-Arabië loopt uit de hand.

Tijdens de hadj komt het tot een confrontatie tussen de Saudische oproerpolitie en anti-Saudische, veelal Iraanse demonstranten. De koude oorlog tussen Saudi-Arabië en Iran was weer opgelaaid na de Iraanse Revolutie van 1979 en de daarop volgende dictatuuur van ayatollah Khomeini.

De politie greep hardhandig in, wat leidde tot paniek en een stormloop, waarbij meer dan vierhonderd mensen om kwamen. Duizenden aanwezigen raakten gewond. Achteraf maakten Iran en Saudi-Arabië elkaar verwijten over wie van beiden schuldig was aan de dood van alle pelgrims.

1975: Ontplofte gastank op de vlakte van Mina

In een van de tenten op de vlakte van Mina ontploft een gastank, waarna brand uitbreekt. Zeker tweehonderd moslims komen hierbij om het leven.