De huidige Zuid-Soedanese burgerloorlog is geworteld in de buitengewoon conflictrijke geschiedenis van het in 2011 onafhankelijk geworden land. 

Woensdag tekende president Salva Kiir van Zuid-Soedan een vredesakkoord met zijn rivaal, rebellenleider Riek Machar. De komt op de hielen van een resolutie voor een wapenembargo tegen Zuid-Soedan, die woensdag werd goedgekeurd door de VN Veiligheidsraad.

Na een ontmoeting begin augustus in de Ethiopische hoofdstad Addis Ababa weigerde Kiir nog zijn handtekening te zetten, waarmee hij een internationale deadline miste, en op dinsdag dreigde hij kritische journalisten te vermoorden.  

Het akkoord moeten een einde maken aan de burgeroorlog in het olierijke maar onderontwikkelde land.

Een overzicht van de achtergrond van de huidige oorlog binnen de context van de gewelddadige geschiedenis van de beide Soedans, Noord en Zuid.

Eerste Soedanese burgeroorlog (1956-1972)

Soedan maakte zich in 1956 los van een gedeeld Brits en Egyptisch bewind. Al tijdens de voorbereidingen voor de onafhankelijkheid beschuldigen leiders uit het zuiden van Soedan de nieuwe regering in de noordelijk gelegen hoofdstad Khartoem van het schenden van de belofte dat het land een federaal systeem zou krijgen.

Het olierijke, etnisch diverse en in meerderheid christelijke en animistische zuiden vreesde oplegging van de Islam en de Arabische cultuur door het noorden.

Die angst leidde in 1955 na een opstand van zuidelijke legerofficieren tot een burgeroorlog, die in 1972 eindigde met een akkoord waarin Zuid-Soedan beperkt zelfbestuur kreeg.

Tweede Soedanese burgeroorlog (1983-2005)

In 1983 kwamen de Zuid-Soedanese Volksbevrijdingsbeweging (SPLM) en haar militaire arm, het Soedanese Volksbevrijdingsleger (SPLA) in opstand toen de regering in Khartoem de autonomie van het zuiden terugdraaide.

Het gewapende conflict dat volgde kostte naar schatting aan tenminste anderhalf miljoen mensen het leven. Meer dan vier miljoen mensen sloegen op de vlucht. In Nederland verwierf deze oorlog vooral bekendheid door de gruwelijkheden die werden begaan in de regio Darfur.

In 2005 accepteerde de regering van Soedan verregaand regionaal zelfbestuur in Zuid-Soedan. Zes jaar later stemde een overweldigende meerderheid van de Zuid-Soedanese bevolking in een referendum voor volledige onafhankelijkheid. In 2011 werd het onafhankelijke Zuid-Soedan een feit.

Eerste Zuid-Soedanese burgerloorlog (2013-heden)

Het huidige conflict in Zuid-Soedan ontstond in 2013, toen de huidige president en oud-SPLA-leider Salva Kiir, zijn voormalige vice-president Riek Machar beschuldigde van het voorbereiden van een staatsgreep. Het kersverse land werd langs etnische breuklijnen verdeeld.

De Zuid-Soedanese burgeroorlog heeft in de twintig maanden sinds zijn uitbraak geleid tot tienduizenden dodelijke slachtoffers en een vluchtelingenstroom van zo'n 2,2 miljoen mensen. Volgens de VN heeft ruim 70 procent van de twaalf miljoen inwoners noodhulp nodig en verkeren sommige gebieden op de rand van hongersnood.

Tijdens eerdere vredesonderhandelingen in luxueuze Ethiopische hotels hebben Kiir, Machar en hun entourages voor miljoenen dollars aan onkosten gemaakt, terwijl geen enkele blijvende overeenkomst werd getekend.

Tenminste zeven wapenstilstanden werden binnen dagen, zo niet uren verbroken.