Het vluchtelingenkamp bij Calais houdt de Franse autoriteiten al jaren bezig. Ondanks gedeeltelijke ontruimingen bleven migranten terugkeren. In oktober 2016 wil Frankrijk het kamp definitief ontmantelen. Dit moet u weten over 'de jungle'.

De vluchtelingenstroom komt in de jaren negentig op gang.

In 1999 opent het Franse Rode Kruis in opdracht van de regering het vluchtelingenkamp Sangatte bij Calais in het noordwesten van Frankrijk. De Kosovo-oorlog is op zijn hoogtepunt en het kamp moet dienen om het sterk toegenomen aantal dakloze asielzoekers uit de Balkan te concentreren en humanitaire hulp te bieden. Elke vluchteling is welkom, niemand wordt geweigerd.

Het kamp Sangatte is vanaf het begin omstreden.

In plaats van de zeshonderd mensen voor wie het kamp capaciteit heeft, ligt het bewonersaantal dichter bij vijftienhonderd. Overbevolking leidt tot benauwde, slechte leefomstandigheden: toiletten lopen over, voedselrantsoenen zijn beperkt en mensen slapen op betonnen vloeren. De meerderheid van de vluchtelingen is niet afkomstig van de Balkan, maar Koerdisch, Irakees of Afghaans.

Het kamp dient als springplank naar Groot-Brittannië.

De humanitaire omstandigheden zijn niet het enige probleem. De Britse regering tekent formeel protest aan bij Frankrijk, omdat het op minder dan een kilometer van de Kanaaltunnel gelegen Sangatte als springplank dient voor pogingen van migranten om over te steken. Er zijn veel mensensmokkelaars actief.

In 2001 maakt tunneluitbater Eurotunnel bekend dat er in de eerste helft van dat jaar 18.500 vluchtelingen zijn tegengehouden - ongeveer 200 per nacht. Het bedrijf geeft naar eigen zeggen meer dan 8,5 miljoen euro uit aan extra beveiliging, waaronder nieuwe hekken, 300 camera's en 360 bewakers.

Sangatte sluit, maar de migranten blijven komen.

Door de toegenomen veiligheidsmaatregelen bij de Kanaaltunnel lopen de spanningen in Sangatte op. Na een uit de hand gelopen voetbalwedstrijd tussen twee etnische groepen in In 2002, dringt de Britse minister van Binnenlandse Zaken bij zijn Franse collega aan op een oplossing. Op 31 december 2002 wordt Sangatte officieel gesloten.

De migranten blijven echter arriveren. Honderden leven in een provisorisch tentenkamp in een bos bij een industrieterrein. In 2009 wordt dit kamp door de autoriteiten ontruimd.

In 2014 groeit het aantal vluchtelingen bij Calais weer sterk.

De onrust en oorlogen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika na de Arabische lente leiden tot het opnieuw aanzwellen van de vluchtelingenstroom. In de eerste helft van 2014 worden links en rechts migrantenkampen ontruimd door de Franse politie, om vervolgens elders weer op te duiken.

In september 2015 roept de burgemeester van Calais het Verenigd Koninkrijk op maatregelen te nemen. Ze zegt dat ongeveer 1.500 illegale immigranten Calais "gijzelen" - een stijging van 50 procent ten opzichte van 2013 - en dreigt de haven te sluiten. Een paar dagen later bestormen meer dan tweehonderd migranten een veerboot. Londen belooft hulp te bieden.

In 2015 ligt de Kanaaltunnel 'onder beleg'.

Rond juni 2015 neemt het aantal pogingen de Kanaaltunnel binnen te dringen sterk toe, in navolging van stakingen bij de Franse werknemers van bedrijven rond de terminal in Calais. Naar schatting 4.500 illegale migranten houden zich op in Calais. Het tentenkamp 'de jungle' ondergaat een hergeboorte en explosieve groei.

Het zijn de openingssalvo's van het 'beleg van de Kanaaltunnel', dat zich in juli 2015 afspeelt wanneer duizenden migranten elke nacht opnieuw proberen de tunnel binnen te dringen. Tien van hen verliezen daarbij het leven, onder wie een baby, en het vrachtverkeer tussen Groot-Brittannië en het Europese vasteland raakt ernstig ontregeld.

Het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk ruziën over de verantwoordelijkheid.

De huidige Calais-crisis onderstreept dat beide landen er na bijna twee decennia pappen en nathouden niet in zijn geslaagd afdoende oplossingen te vinden voor het vluchtelingenprobleem in de Franse havenstad. Ze vragen hulp van andere Europese landen en de Europese Unie. 

Inmiddels hebben de Britten wel besloten de bijdrage aan een fonds voor de problematiek te verhogen met 20 miljoen euro. Dat geld komt bovenop de 60 miljoen euro die de Britten al bijdragen aan de beveiliging van de Kanaaltunnel en de bouw van opvangcentra. Ondanks de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie houden beide landen vast aan de afspraken.  

Frankrijk ontruimt een deel van het kamp. 

Een Franse rechtbank zette eind februari van 2016 het licht op groen voor de gedeeltelijke ontruiming van de nederzettingen die inmiddels aan de rand van Calais waren ontstaan. Een grote politiemacht trok naar het kamp en tenten werden afgebroken. Zeker negenhonderd migranten werden opgevangen in een ingericht containerkamp in de buurt. 

Bekijk beelden van de ontruiming:

Migranten blijven naar Calais komen, het kamp blijft groeien

Een aantal maanden na de ontruiming nam het aantal migranten in en rond Calais opnieuw toe. In augustus van dit jaar verbleven volgens de lokale autoriteiten 6.900 mensen in het kamp. Volgens hulporganisaties zijn dat er zelfs 9.000. Frankrijk heeft opnieuw laten weten het kamp te 'ontmantelen', onder meer na luidt protest van lokale ondernemers.

Groot-Brittannië en Frankrijk zijn inmiddels overeengekomen een muur te bouwen langs de toegangsweg tot de Kanaaltunnel, om zo te verhinderen dat migranten in vrachtwagens klimmen die door de tunnel rijden.

Frankrijk wil het kamp definitief ontruimen.

Ondanks eerdere gedeeltelijke ontruimingen blijven migranten naar Calais komen. Op 24 oktober begint Frankrijk met de ontruiming van het volledige kamp. De naar schatting 6.500 migranten worden overgebracht naar opvangcentra verspreid over Frankrijk. Zo'n 1.300 kinderen vertrekken naar het Verenigd Koninkrijk.

Er zijn zorgen dat honderden vluchtelingen niet willen vertrekken, omdat zij alsnog hopen Het Kanaal over te steken. Bij vorige ontruimingen keerden de migranten terug om het kamp opnieuw op te bouwen.