Chronologie van het onderzoek naar de MH17-ramp in Oost-Oekraïne

Vrijdag 17 juli 2015 was het precies een jaar geleden dat vlucht MH17 neergehaald werd boven Oost-Oekraïne.

Donderdag 26 november: Er komt een nationaal monument voor de slachtoffers van rampvlucht MH17 bij Schiphol. Nabestaanden van de slachtoffers hebben gestemd over de plek en hebben in meerderheid gekozen voor Vijfhuizen. Voor elke slachtoffer zal een boom worden geplant. 

Dinsdag 24 november: Internationale experts zijn bijeengekomen om zich de komende drie weken te buigen over het bewijsmateriaal in het strafrechtelijk onderzoek naar rampvlucht MH17. Het gaat om deskundigen op het gebied van onder meer wapensystemen, explosieven, verf en metaal. 

Dinsdag 13 oktober: Tijdens de presentatie van de onderzoeksrapporten van de Onderzoeksraad voor Veiligheid is bevestigt dat vlucht MH17 is neergehaald door een BUK-raket. Ook werd geconcludeerd dat de Oekraïense autoriteiten voldoende aanleiding hadden om het luchtruim boven het conflictgebied waar het toestel neerstortte, te sluiten. Over de schuldvraag heeft de OVV geen mededelingen gedaan. 

Dinsdag 6 oktober: Via de voormalige leider van de Oekraïense afdeling van het onderzoeksteam komt naar buiten in de lichamen van de slachtoffers van vlucht MH17 deeltjes van een Buk-raket zijn gevonden. Vasyl Vovk was tot 19 juni van dit jaar leider van het Oekraïense team. Hij was ook hoofd van de onderzoeksafdeling van de Oekraïense veiligheidsdienst SBU.

Dinsdag 29 september: Nabestaanden van slachtoffers van de ramp met vlucht MH17 krijgen mobiele telefoons, laptops en fotocamera's van hun familieleden terug. Het OM onderzocht of de elektronica nuttige informatie bevatte voor het onderzoek naar de toedracht van de ramp. Dat onderzoek is inmiddels afgerond, maar leidde volgens het OM niet tot nieuwe informatie.

Vrijdag 25 september: In het oosten van Oekraïne zijn opnieuw stoffelijke resten gevonden van slachtoffers van vlucht MH17. De stoffelijke resten worden met een lijnvlucht van Charkov overgebracht naar Schiphol. De overblijfselen zijn gevonden nabij de plek waar het toestel neerkwam, in de buurt van Hrabove, en werden sinds 1 mei verzameld door de plaatselijke autoriteiten.

Dinsdag 11 augustus: Het team dat strafrechtelijk onderzoek doet naar de ramp onderzoekt onderdelen die mogelijk afkomstig zijn van een Buk-raketsysteem. De onderdelen zijn veiliggesteld tijdens een bergingsmissie in Oost-Oekraïne. Het OM laat weten dat nog niet geconcludeerd kan worden dat er een verband is tussen de aangetroffen delen en de crash.

Woensdag 29 juli: Rusland heeft tijdens een stemming in de VN-Veiligheidsraad een veto uitgesproken over de oprichting van het MH17-tribunaal. Elf leden van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties stemden vóór, alleen Rusland stemde tegen. De voorstemmers hebben teleurgesteld gereageerd.

Maandag 13 juli: Nederland, Maleisië, Australië, België en Oekraïne hebben aan de VN-Veiligheidsraad gevraagd om een tribunaal op te richten om de daders van de vliegramp te berechten. Een onafhankelijk tribunaal zou de beste manier moeten zou zijn om gerechtigheid te krijgen voor de nabestaanden van de 298 slachtoffers van de ramp. Rusland ziet niks in zo'n tribunaal en kan met een veto de VN-resolutie tegenhouden.

Zaterdag 11 juli: Premier Datuk Seri Najik Razak van Maleisië zegt dat het onderzoeksteam dat het strafrechtelijk onderzoek naar de ramp met vlucht MH17 uitvoert, inmiddels een ''helder beeld'' van de oorzaak van de ramp heeft.

Vrijdag 3 juli: De details van de herdenking van de ramp in het NBC Congrescentrum in Nieuwegein zijn bekendgemaakt. Zo zullen familie, vrienden en bekenden van de slachtoffers gaan praten, maar ook muziek maken en dansen tijdens de herdenking op vrijdag 17 juli.

Dinsdag 30 juni: Het kabinet acht de kans zeer klein dat de laatste twee ongeïdentificeerde slachtoffers, beide Nederlanders, ooit geïdentificeerd gaan worden. Daarmee komt het totaal van geïdentificeerde slachtoffers op 296.

Ook maakt het Openbaar Ministerie bekend dat het strafrechtelijk onderzoek naar de daders goed verloopt. De verwachting is dat de resultaten aan het eind van het jaar gepresenteerd kunnen worden.

Maandag 15 juni: Experts van de Nationale Politie en Defensie zijn een nieuwe missie in Oost-Oekraïne gestart in het kader van het opsporingsonderzoek naar het neerstorten van vlucht MH17. Deze is erop gericht bewijs te vergaren dat ondersteuning of verwerping kan bieden van verschillende scenario's over de oorzaak van de vliegramp.

Woensdag 6 mei: Rusland heeft een eigen onderzoek afgerond naar de oorzaak van de vliegramp. Volgens ingenieurs van de Russische defensie-industrie is het vliegtuig neergeschoten met een Buk-raket vanuit een gebied waar het Oost-Oekraïense leger de controle heeft.

Donderdag 30 april: Het bergingswerk in het oosten van Oekraïne, waar de MH17 vorig jaar is neergestort, is afgerond. Er zijn nog veel stoffelijke resten en persoonlijke bezittingen van de slachtoffers gevonden.

Donderdag 16 juli: Er wordt voor de laatste keer gezocht naar stoffelijke resten en persoonlijke bezittingen van slachtoffers bij het gebied waar de MH17 is neergestort. Dat was de afgelopen maanden niet mogelijk vanwege hevige gevechten en het winterweer.

Donderdag 19 maart: Uit munitiedelen die zijn gevonden in de brokstukken van vlucht MH17 blijkt dat het toestel boven Oost-Oekraïne is neergeschoten met een Buk-raket. Dat meldt RTL Nieuws op basis van eigen onderzoek.

Vrijdag 23 januari: Het verslag van de Nederlandse diplomaat na de briefing van de Oekraïense regering over de veiligheid van het luchtruim in Oost-Oekraïne, wordt niet openbaar gemaakt, zegt premier Mark Rutte.

Donderdag 9 januari: Ministers Opstelten (Justitie) en Hennis (Defensie) schrijven in een brief aan de Tweede Kamer dat de informatie over de veiligheidssituatie van het Oekraïense luchtruim vóór de ramp bekend was in Den Haag. Het kabinet erkent dat ook een Nederlandse diplomaat daarover was bijgepraat. Dit leidde echter niet tot de conclusie dat extra maatregelen nodig waren.

Dinsdag 6 januari: De Commissie van Toezicht betreffende de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) gaat onderzoeken wat er bij de Nederlandse veiligheidsdiensten AIVD en MIVD bekend was over de veiligheidssituatie in Oost-Oekraïne vóór 17 juli.

Zaterdag 3 januari 2015: D66 en CDA stellen Kamervragen over het bericht van de NOS dat Oekraïne een groep diplomaten, waaronder een Nederlandse diplomaat, vóór de ramp zou hebben bijgepraat over de veiligheid van het luchtruim. De oppositiepartijen willen weten wat het kabinet daar destijds over wist.

Dinsdag 9 december: Ongeveer veertig nabestaanden zijn bij aankomst van het konvooi met wrakstukken bij vliegbasis Gilze-Rijen. Alle wrakstukken worden via een vaste procedure gefotografeerd, gescand en ingedeeld. In een speciaal vrijgemaakte hangar begint vervolgens het onderzoek naar de wrakstukken. 

Maandag 1 december: Maleisië maakt nu ook officieel deel uit van het team dat de ramp onderzoekt. Het team, dat bestond uit Nederland, België, Australië en Oekraïne, doet het juridische onderzoek naar de crash.

Zondag 23 november: De Onderzoeksraad voor Veiligheid heeft de bergingsmissie van de wrakstukken van de MH17 in het oosten van Oekraïne afgerond. De laatste geborgen wrakstukken zijn dan onderweg van Torez naar Charkov. Dat ging voor het team zelf ook boven verwachting snel.

De Nederlandse repatriëringsmissie vond ook achtergebleven stoffelijke resten en persoonlijke bezittingen.

Dinsdag 28 oktober: Het kabinet meldt aan de Tweede Kamer dat het onderzoek naar de toedracht van het drama met de MH17 nu "primair gericht" is op de scenario's over een aanslag vanaf de grond of vanuit de lucht. 

Maandag 27 oktober: Volgens Fred Westerbeke, hoofdofficier van Justitie van het landelijk parket van OM, neemt het strafrechtelijk onderzoek nog heel 2015 in beslag. En mogelijk nog langer.

Zondag 19 oktober: De Duitse inlichtingendienst komt met een gedetailleerde analyse waaruit zou blijken dat pro-Russische rebellen het toestel van Malaysia Airlines uit de lucht hebben geschoten. Het Nederlandse kabinet verbindt geen conclusies aan de bevindingen.

Woensdag 8 - vrijdag 10 oktober: Minister Timmermans vertelt in het televisieprogramma Pauw dat zeker één van de slachtoffers van de MH17-vliegramp de tijd heeft gehad om een zuurstofkapje op te zetten. Een dag later bevestigt het Openbaar Ministerie dit bericht. Nabestaanden zijn verbolgen over de manier waarop het nieuws naar buiten werd gebracht. Timmermans betuigt spijt; premier Rutte stelt vrijdag dat de minister flink de fout in is gegaan.

Vrijdag 19 september: Het is te gevaarlijk om de onderzoekers te laten terugkeren naar het gebied waar het neergehaalde vliegtuig van Malaysia Airlines is terechtgekomen. De dertig extra onderzoekers die naar de oostelijke stad Charkov werden gestuurd, zijn daarom weer teruggehaald naar Nederland.

Dinsdag 9 en woensdag 10 september: Uit de eerste resultaten (pdf) van het onderzoek door de Onderzoeksraad van Veiligheid blijkt dat vlucht MH17 is neergestort nadat het in de lucht met hoge snelheid is doorboord door een groot aantal objecten. Rusland uit een dag later forse kritiek op het rapport. De bevindingen zouden te vaag zijn en het onderzoek wordt door de Russen niet als onafhankelijk gezien.

Vrijdag 29 augustus: De landen die betrokken zijn bij de vliegramp gaan onder leiding van Nederland nauwer samenwerken aan het strafrechtelijk onderzoek. Nederland, België, Australië, Oekraïne en Maleisië tekeneden hierover begin augustus een overeenkomst.

Maandag 25 augustus: Bronnen rondom het onderzoek naar de vliegramp melden dat het zoekwerk naar de slachtoffers op de rampplek door separatisten veel meer is belemmerd dan eerder werd aangenomen.

Donderdag 14 augustus: Het OM laat weten dat het strafrechtelijk onderzoek naar de vliegramp, voor zover bekend, het grootste is in zijn soort in de Nederlandse geschiedenis. Het OM heeft tien officieren van justitie ingezet. Zij leiden het onderzoek, dat wordt uitgevoerd door circa tweehonderd rechercheurs.

Maandag 11 augustus: Ook de OVV vertrekt uit Oekraïne. De Nederlandse raad blijft onderzoek doen naar de oorzaak van de vliegramp, maar doet dat vanaf nu in Den Haag.

Premier Rutte en zijn Australische collega Abbott zijn vastbesloten om het onderzoek op de rampplek te hervatten. "Premier Abbott en ik delen de ambitie om terug te komen op de crashsite, zodra we er zicht op hebben langere tijd onder stabiele omstandigheden te kunnen werken."

Woensdag 6 augustus: Premier Rutte maakt bekend dat de repatriëringsmissie na zes dagen wordt afgebroken. De veiligheidssituatie in het oosten van Oekraïne verslechtert met de dag. Bij nieuwe zoekoperaties waren de laatste twee dagen geen menselijke resten meer gevonden. 

Zaterdag 2 augustus: Voor de tweede dag op rij kan er gewerkt worden op de rampplek. Alle gevonden menselijke resten worden meegenomen naar Soledar. De Nederlandse politie heeft inmiddels bijna driehonderd filmpjes en foto's gekregen van de plek waar het vliegtuig neerstortte. 

Vrijdag 1 augustus: Het repatriëringsteam bereikt de rampplek in Oost-Oekraïne. In Hilversum is een Nederlander geïdentificeerd. De Maleisische premier Najib Razak zegt bij zijn vertrek uit Nederland dat er ook al ''meerdere Maleisische slachtoffers'' zijn geïdentificeerd. 

Maandag 28 juli: Opnieuw keert het team van experts en marechaussees op de weg naar de rampplek om. Later wordt bekendgemaakt dat de Oekraïense president Porosjenko aan Timmermans heeft beloofd niet in de buurt van de rampplek te zullen vechten. 

Donderdag 24 juli: Premier Mark Rutte kondigt aan dat het kabinet veertig marechaussees naar de rampplek zal sturen. Ze gaan daar de onderzoekers helpen bij het zoeken naar slachtoffers op de rampplek en om bij te dragen aan de waarheidsvinding. De marechaussees zullen geen wapens dragen.

Dinsdag 22 juli: In de nacht van maandag op dinsdag overhandigt Borodai de zwarte dozen aan een Maleisische delegatie. De trein met de lichamen van de slachtoffers komt rond 10.30 uur aan in Charkov.

Zondag 20 juli: Hulpdiensten ter plaatse halen de lichamen weg die op de plaats van de crash zijn aangetroffen. Ze worden naar het station van Torez gebracht, zo'n vijftien kilometer verderop, waar ze in koelwagons worden gelegd. De trein mag echter nog niet rijden van de rebellen.

Zelfbenoemd premier van de 'Volksrepubliek Donetsk' Aleksandr Borodai maakt bekend dat zijn mensen waarschijnlijk twee zwarte dozen hebben gevonden. Wat daarmee gaat gebeuren is nog niet duidelijk.

Europese landen dreigen Rusland met nieuwe sancties. Zij eisen dat Poetin de rebellen onder druk zet, zodat onderzoekers eindelijk met hun werk kunnen beginnen. Intussen halen de Amerikanen hard uit: "Het is behoorlijk duidelijk dat dit een systeem was dat was overgebracht vanuit Rusland", zegt minister van Buitenlandse Zaken John Kerry. Rusland is volgens hem medeplichtig.

Zaterdag 19 juli: Separatisten slepen met lichamen van slachtoffers, meldt de Oekraïense regering. Nederland is "furieus", zegt minister Timmermans, die is afgereisd naar het land.

Premier Rutte belt met de Russische president Vladimir Poetin. Minister van Defensie Jeanine Hennis spreekt haar Amerikaanse ambtgenoot Chuck Hagel. Dat leidt tot wilde speculaties over militair ingrijpen in Oekraïne. Defensie verwijst de theorieën resoluut naar de prullenbak.

Vrijdag 18 juli: Over de schuldvraag vallen steeds hardere woorden. Rusland reageert getergd op beschuldigingen dat de opstandelingen mogelijk hulp hadden en houdt het erop dat het ongeval moet worden onderzocht.

De Nederlandse regering wijst nog geen schuldigen aan. Premier Mark Rutte zegt wel dat de onderste steen boven moet komen. "Als duidelijk wordt dat dit een aanslag was, dan zal ik mij er persoonlijk voor inzetten dat de daders worden opgespoord en hun gerechte straf krijgen."

Onderzoek op de plek van de ramp blijkt nog steeds onmogelijk. Waarnemers van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) worden met geweerschoten in de lucht weggejaagd van de rampplek.

Donderdag 17 juli: Vlucht MH17 vertrekt kort na het middaguur vanuit Schiphol met bestemming Kuala Lumpur. In de namiddag, rond 17.00 uur, dringt in Nederland het nieuws door dat de Boeing 777 is neergestort in het oosten van Oekraïne. Oekraïense bronnen melden dat er geen overlevenden zijn.

Nog diezelfde middag zegt de Oekraïense president Petro Porosjenko onomwonden dat dit geen ongeluk was, maar een terreurdaad: het vliegtuig is neergehaald. Amerikaanse inlichtingendiensten bevestigen die lezing.

In de avond maakt de Oekraïense geheime dienst een onderschept telefoongesprek tussen een leider van de Russisch gezinde separatisten in het gebied en een Russische inlichtingenofficier openbaar. Daaruit zou blijken dat de separatisten het toestel per ongeluk hebben neergehaald, omdat ze in de veronderstelling waren dat het om een vliegtuig van het Oekraïense leger ging.

De twee spreken hun verbijstering uit over het feit dat het om een passagiersvliegtuig gaat. Dan blijkt ook nog dat separatistenleider Igor Strelkov kort na de crash een bericht heeft verspreid op de netwerksite VK: "We hebben zojuist een An-26 neergehaald bij Torez". An staat voor Antonov. Drie dagen voor de ramp werd boven het oosten van het land nog een toestel van dat type uit de lucht geschoten.

Lees meer over:
Tip de redactie