Rutte verliest meerderheid in Eerste Kamer: hoe nu verder?

Premier Mark Rutte is ook met de constructieve oppositiepartijen (D66, ChristenUnie en SGP) de meerderheid in de Eerste Kamer kwijt. Hoe nu verder?

Rutte moet op zoek naar andere meerderheden

"Voor verstandig beleid zijn er altijd meerderheden te vinden", zei premier Rutte dinsdag vlak nadat de uitslag van de Eerste Kamerverkiezingen bekend waren.

Fractieleiders Pechtold (D66), Slob (ChristenUnie) en Van der Staaij (SGP) hielpen het kabinet de afgelopen twee jaar uit de brand, door het bezuinigings- en hervormingsbeleid van VVD en PvdA door de beide Kamers te loodsen.

Die meerderheid is Rutte nu kwijt. De vijf partijen komen samen twee senaatszetels tekort om wetsvoorstellen door de senaat te krijgen. 

Als een grote verrassing zal de uitslag niet zijn gekomen. Na de Provinciale Statenverkiezingen in maart werd al duidelijk dat het kabinet opnieuw naar de tekentafel moest. "Het kabinet is terug bij af", concludeert Pechtold. "De verhoudingen zijn flink verschoven."

Coalitie heeft wel genoeg aan steun D66 en CDA

Het politieke landschap is ook in de Senaat verder versplinterd. Coalitiepartij PvdA verliest fors: van 14 naar 8 zetels terwijl de VVD er drie inlevert en uitkomt op 13. D66 verdubbelt het zetelaantal en komt uit op 10 zetels terwijl het CDA een zetel erbij krijgt en uitkomt op 12 zetels.

Aan de steun van het CDA en D66 heeft het kabinet dan ook voldoende voor een meerderheid aan de overkant. Premier Rutte deed na de uitslag een nadrukkelijk beroep deze oppositiepartijen. "Ik ken Pechtold en Buma als mannen die in moeilijke tijden verantwoordelijkheid te nemen", aldus de premier. "Ik zal een beroep doen op hen."

Pechtold en Buma beloven oppositie te blijven voeren

Op een samenwerking zitten de fractieleiders echter niet te wachten. Buma: "Wij zullen net als voorgaande jaren oppositie blijven voeren en voorstellen op de inhoud beoordelen." 

Volgens Pechtold moet het kabinet nu eerst maar eens tonen waar het inhoudelijk staat. "Bijvoorbeeld bij de belastingherziening", zegt de D66'er.

Op het terrein van de belastingherziening kan de VVD goede zaken doen met CDA en D66. Voor de PvdA wordt dat een te rechts feestje. Zij zien liever dat GroenLinks zich bij de zogenaamde C3 (D66, ChristenUnie en SGP) aansluit om zo tot een meerderheid te komen.

Dat dreigt voor de VVD weer een te linkse coalitie te worden. Bovendien wil ook GroenLinks niets weten van van te voren dicht getimmerde akkoorden.

Toch blijft Rutte optimistisch

Premier Rutte blijft desalniettemin optimistisch. De vervelende bezuinigingen en hervormingen zijn er immers doorheen. Dat begint nu zijn vruchten af te werpen: de economie groeit weer en de werkloosheid is stabiel, aldus Rutte.

Er kan nu juist weer geld worden uitgegeven: er komt ruimte voor lastenverlichtingen en extra investeringen.

Volgens PvdA-leider Diederik Samsom is er niet zo veel veranderd. "Het kabinet zal op zoek moeten blijven gaan naar meerderheden. Tot nu toe is dat het kabinet gelukt."

Zijn verkiezingen de oplossing?

Volgens PVV-leider Wilders moet het kabinet beter opstappen nu het geen meerderheid meer heeft. Of Rutte die meerderheid in de senaat wel vindt, zal moeten blijken.

Maar met Tweede Kamerverkiezingen schiet de politiek niet veel op. Al zou een partij een absolute meerderheid in de Tweede Kamer halen, de senaat blijft versplinterd. Voor een meerderheid in de Eerste Kamer is samenwerking van minimaal vier partijen nodig.

​​Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend

Lees meer over:
Tip de redactie