In het gerechtshof in Den Haag is Bart van U. in hoger beroep veroordeeld tot acht jaar cel en tbs. Van U. werd vorig jaar schuldig bevonden aan het doden van oud-minister Els Borst in 2014 en zijn zus Loïs in 2015. Toen kreeg hij enkel tbs met dwangverpleging. Een overzicht van de gebeurtenissen tot nu toe.

16 maart 2017: Het hof in Den Haag legt Bart van U. acht jaar cel en tbs op, conform de eis van het Openbaar Ministerie (OM). Volgens het hof is geen sprake van volledige ontoerekeningsvatbaarheid, zoals de rechter een jaar geleden besloot, maar wel van sterk verminderde toerekeningsvatbaarheid. Bovendien handelde Van U. buitengewoon gewelddadig, aldus het hof.  

7 maart 2017: De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) concludeert in een rapport dat diverse hulpinstanties die betrokken waren bij de zorg van Van U. niet goed hebben samengewerkt. Daardoor kregen instanties slechts "een momentopname" van zijn ziektebeeld, maar was er geen volledige diagnose. Ook deden hulpverleners onvoldoende met de informatie van de familie.  

De familie van Van U. laat weten teleurgesteld te zijn in het rapport van de Inspectie. Ze hebben er geen vertrouwen in dat de IGZ in de toekomst de juiste vervolgstappen zal zetten. 

15 februari 2017: Tijdens de eerste dag van de behandeling van het hoger beroep komen meerdere schokkende details aan het ligt in de zaak. Zo zou Van U. Els Borst oogletsel hebben toegediend. Naar eigen zeggen gebruikte hij daarvoor een kruisboog.

Verschillende experts die aan het woord komen, zeggen dat Van U. lijdt onder een "chronische psychose". De vraag is of hij tijdens de moorden toerekeningsvatbaar was. Het gerechtshof probeert op basis van verschillende deskundigen een antwoord te geven op die vraag.

19 april 2016: Het Openbaar Ministerie (OM) gaat in beroep tegen het vonnis van de rechtbank. Omdat Van U. volgens het OM sterk verminderd toerekeningsvatbaar is, komt hij in aanmerking voor een gevangenisstraf. 

13 april 2016: De rechter in Rotterdam doet uitspraak in de zaak. Van U. wordt volledig ontoerekeningsvatbaar geacht, waardoor een celstraf niet tot de mogelijkheden behoort. Er is wel voldoende bewijs voor de doodslag op Borst en zijn zus Loïs. De rechter legt tbs met dwangverpleging op.

30 maart 2016: Het OM eist acht jaar cel en tbs met dwangverpleging tegen Bart van U. Hij zou "sterk verminderd toerekeningsvatbaar zijn". Hij wordt verdacht van doodslag, omdat hij uit een plotselinge opwelling zou hebben gehandeld.

29 maart 2016: Bart van U. condoleert tijdens de rechtszaak de familie van Els Borst. "Voor de familie, de achterban, de vrienden, familie en kennissen is dit heel ernstig." Van U. is bij Borst gebleven "totdat de laatste zucht eruit kwam". 

Een psycholoog en een psychiater van het Pieter Baan Centrum adviseren de rechtbank in Rotterdam Van U. tbs met dwangverpleging op te leggen.

Bekentenis

4 februari 2016: Bart van U. heeft de moord op Els Borst bekend. Hij hield haar verantwoordelijk voor de euthanasiewetgeving en kreeg naar eigen zeggen de "goddelijke opdracht" haar te vermoorden. Zijn bekentenis voor de rechtbank in Rotterdam was totaal onverwacht. 

18 december 2015: Van U. heeft in België een celstraf van acht maanden gekregen. Hij werd eind 2013 in verwarde toestand aangehouden bij de Israëlische ambassade in Brussel met een brief waarin hij zei bang te zijn voor een aanslag op hem. Toen veiligheidspersoneel hem controleerde, vonden ze de messen en een kogelhuls.

29 oktober 2015: Van U. heeft een ontsnappingspoging gedaan uit de gevangenis in Scheveningen. Hij is daarom overgeplaatst naar de Penitentiaire Inrichting in Vught.

8 september 2015: Tijdens een pro forma-zitting zegt het Openbaar Ministerie dat er overeenkomsten zijn tussen de manier waarop Els Borst en de zus van Van U., de hoofdverdachte in beide zaken, om het leven zijn gekomen.

Ook heeft het OM adresbestanden gevonden in het huis van de verdachte waarin veelvuldig de naam en het adres van Els Borst bleek voor te komen. Verder zijn er treinkaartjes gevonden van 29 januari van Rotterdam Alexander naar Amersfoort en terug via Overvecht.

1 september 2015: Els Borst is door steekwonden om het leven gekomen, zo maakt het Openbaar Ministerie bekend. De advocaat van verdachte Van U. meldt dat het gaat om 41 steekwonden. Van U. verschijnt op 8 september voor het eerst inhoudelijk voor de rechter.

Vervolging

17 juli 2015: Het Openbaar Ministerie maakt bekend dat Van U. naast de moord op zijn zus Loïs nu ook wordt vervolgd voor de moord op Els Borst.

25 februari 2015: De 38-jarige Van U. is ruim twee maanden voor de moord op Borst verdwenen uit een psychiatrische instelling in België. Dat heeft zijn advocate Noëlle Pieterse bevestigd.

19 februari 2015: Van U. beroept zich op zijn zwijgrecht. Zijn verhoor is daarom voorlopig geëindigd. 

17 februari 2015: Van U. wordt voor het eerst ondervraagd over zijn mogelijke betrokkenheid bij de dood van Borst. Omdat hij al vast zit voor de moord op zijn zus en geen contact met de buitenwereld mag hebben, hoefde het OM geen haast te maken met zijn verhoor. 

Verdachte gevonden

26 januari 2015: De politie maakt bekend dat er een DNA-match is in de zaak. Een DNA-profiel dat is opgemaakt na de dood van Borst, is destijds door de databank gehaald en leverde geen resultaat op. In de loop van januari bleek er een match te zijn met het profiel van een 38-jarige man die vastzit op verdenking van moord of doodslag van een vrouw in Rotterdam.

7 oktober 2014: De politie heeft geen enkel motief kunnen vinden in de relationele of politieke sfeer en denkt dat Borst mogelijk door iemand met een psychische stoornis van het leven is beroofd. In Opsporing Verzocht roept de politie behandelaars, mantelzorgers of hulpverleners op zich te melden als ze mogelijk opvallend gedrag hebben opgemerkt bij een patiënt rond 8 februari.

18 maart 2014: De politie vraagt in Opsporing Verzocht opnieuw om hulp. Het gaat daarbij specifiek om een verwarde man die in de week voor haar dood 's ochtends vroeg bij Els Borst heeft aangebeld en een vrouw in een rode mantel met een rode hoofddoek op, die rond het tijdstip van het misdrijf langs het huis van Borst gelopen zou zijn.

Misdrijf

11 maart 2014: Els Borst is waarschijnlijk twee dagen voordat ze gevonden werd omgekomen, maakt de politie bekend. De politie is er inmiddels van overtuigd dat de oud-minister slachtoffer is geworden van een misdrijf.

13 februari 2014: Borst is naar alle waarschijnlijkheid het slachtoffer geworden van een misdrijf, concluderen politie en justitie na uitvoerig onderzoek, zowel op het lichaam van de politica als aan de hand van aangetroffen sporen.

10 februari 2014: Laat in de avond wordt bekend dat oud-vicepremier Els Borst op 81-jarige leeftijd is overleden. Ze werd door twee vriendinnen gevonden in de garage van haar huis aan de Ruysdaellaan in Bilthoven. De politie laat weten onderzoek te doen naar verdachte omstandigheden.

Profiel: Borst was meer arts dan politica