Sinds Saudi-Arabië luchtaanvallen uitvoert op doelen van de Houthi-rebellen in Jemen zijn meer dan drieduizend mensen omgekomen. Dit moet u weten over het conflict in Jemen. 

De president, de premier en het gehele kabinet van Jemen stapten op 22 januari op onder druk van de Houthi-rebellen. De rebellen grepen de macht, maar werden vervolgens door een internationale coalitie bestreden. 

De Houthi's zijn al jaren bezig aan een opmars in het land. 

De sjiitische rebellenbeweging rukte op uit het noorden van Jemen richting de hoofdstad Sana'a. De militanten willen meer autonomie in het noorden, het gebied dat ze eeuwenlang hebben geregeerd. Ook willen ze hun tradities en culturele gebruiken verdedigen. 

Sinds 2004 vecht de beweging tegen de regering van de autocratische leider Ali Abdullah Saleh. In 2010 kwamen beide partijen een staakt-het-vuren overeen, maar dat hield niet lang stand. Na het vertrek van Saleh in 2011, aangewakkerd door protesten die werden gesteund door de Houthi's, kwam de vicepresident van Saleh aan de macht.

De nieuwe president, Abd-Rabbu Mansour Hadi, werd net als Saleh gewantrouwd door de Houthi's, die Sana'a innamen en overheidsgebouwen bezetten. Uiteindelijk moest Hadi onder druk opstappen. Premier Khaled Bahah diende kort daarvoor al zijn ontslag in. 

De Houthi's zijn anti-westers. 

Zowel Saleh als Hadi genoten de steun van de Verenigde Staten. Het aftreden van Hadi is dan ook opnieuw een grote tegenslag voor de Amerikaanse president Barack Obama. 

De Houthi's zijn bondgenoten van de sjiitische beweging Hezbollah en het anti-westerse Iran. Iran ontkent de Houthi's financieel en militair te steunen, maar de autoriteiten van Jemen hebben in het verleden wel schepen met Iraanse wapens onderschept. 

Obama wil stabiliteit in Jemen vanwege de strategische ligging van het land, naast de belangrijke bondgenoot Saudi-Arabië. Ook is stabiliteit in het land belangrijk om al-Qaeda te beteugelen: Jemen geldt als een kweekvijver voor terrorisme. 

De rebellen vormden een voorlopig bestuur.

Begin februari stuurden de Houthi's het parlement van Jemen naar huis. Ze richtten een vijfkoppige raad op om het land te besturen, terwijl slechts een kwart van de bevolking de Houthi's steunt. 

In het zuiden van het land vormt al-Qaeda de belangrijkste tegenstander van de Houthi's. De terreurbeweging voerde in het verleden aanvallen uit op de Houthi's: eind september kwamen bijvoorbeeld nog veertig mensen om bij aanvallen van al-Qaeda op een ziekenhuis dat door de Houthi's werd gebruikt als basis voor gewapende acties in de regio.

Een andere partij die op zoek is naar meer macht in Jemen is de Jemenitische versie van de Moslim Broederschap: al-Islah. Deze soennieten staan lijnrecht tegenover de sjiitische Houthi's. 

Een coalitie van tien landen besloot de Houthi's aan te vallen. 

Die coalitie, geleid door Saudi-Arabië, voerde veel luchtaanvallen uit op doelen van de Houthi's. Op 21 april kondigde Saudi-Arabië aan dat het offensief met succes was afgerond: de Houthi's zouden geen bedreiging meer vormen voor Saudi-Arabië en de buurlanden.

Toch werden de luchtaanvallen van de coalitie kort daarna voortgezet. Op 9 juli kondigde de VN een wapenstilstand aan, die tot het einde van de Ramadan zou moeten duren. Een eerder bestand werd echter geschonden.

De VS steunt de coalitie, bijvoorbeeld door wapenleveranties te versnellen. Nederland heeft altijd gehamerd op een diplomatieke oplossing. 

De afgetreden president Saleh speelt een schimmige rol. 

De Verenigde Staten verdenken Saleh ervan dat hij de Houthi's - ooit zijn tegenstanders - steunt in hun opmars. "Niet alleen om de centrale regering te delegitimeren, maar ook om genoeg instabiliteit te creëren voor een staatsgreep", stelt de BBC.

De VN-Veiligheidsraad heeft Saleh sancties opgelegd vanwege het creëren van instabiliteit. Supporters van Saleh willen dat diens oudste zoon, Ahmed, meedoet aan verkiezingen om Hadi te vervangen.

Profiel Jemen

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend