The Marx Brothers

De gebroeders Marx waren in het begin van de vorige eeuw met Charlie Chaplin dé humoristen van Hollywood. Deze verzamelbox bevat 5 van de eerste films van The Marx Brothers, die nét met succes de overstap van Broadway naar Hollywood hadden gemaakt.

Als er één soort humor is dat de tand des tijds met gemak doorstaat, is het die van komieken met zelfspot. John Cleese in Fawlty Towers en Jack Lemmon & Tony Curtis in Some Like It Hot zagen er geen been in om zichzelf op de korrel te nemen, waarmee hun vertolkingen geschiedenis konden schrijven. Ook de heren Marx behoren tot die (niet al te grote) categorie van grapjassen die vooral in eigen voet schoten om de lachers op hun hand te krijgen. Zij zetten ook hun individuele karakters in, die met behulp van scenarist George Kaufman voor film karikaturaal werden uitvergroot tot de vier figuren waarmee ze bekend zijn geworden: Groucho, Zeppo, Harpo en Chicko.

De namen

Chicko dankte zijn naam aan zijn notoire rokkenjagerij, het jagen op 'chicks'. Meestal speelde hij een Italiaanse immigrant, waarvoor hij het accent feilloos had opgepikt om zich tussen de Italiaanse hangjongeren in zijn wijk overeind te houden. Bij Harpo, die nooit een woord zei, is het simpel - hij speelde harp. Groucho heette Groucho omdat, zo luidt de meest algemene versie, hij altijd zo'n grouch (moppenmonster) was. De quotes die hij op zijn naam heeft staan zijn inmiddels ontelbaar, en in films speelde hij altijd de lead van het viertal. Broer Zeppo had de meest 'normale' rollen als katalysator voor zijn dol zwiepende broertjes, terwijl hij in het echt juist weer bekend stond als de grappigste van de Marxen.

De achtergrond

Hun Duits-joodse achtergrond kwam terug in die typische jiddisje humor. Zoals het letterlijk nemen van teksten, de woordspelingen en dubbele bodems. "Huwelijk is een prachtig instituut. Maar wie wil er nou in een instituut wonen." Of oeverloos doorzagen over één futiliteitje en dan de ene na het andere gedachtesprong uit de mouw blijven schudden. In Animal Crackers zitten Groucho en Chico te broeden op de bergplaats van een verdwenen schilderij. "Iemand in dit huis heeft het gestolen. We gaan iedereen ondervragen." "En als niemand het heeft?" "Dan gaan we bij de buren kijken." "Maar we hebben geen buren." "Dan bouwen we een buurhuis."

Waarna ze 10 minuten jeremiëren hoe ze dat buurhuis gaan inrichten en waar het dienstmeisje moet slapen. Het is kostelijk, en tevens een voorbeeld van hun improvisatiekunst waarbij ze vaak mijlenver van het oorspronkelijke scenario afdwaalden. De camera draaide wel door, het publiek ging er plat voor en de filmstudio spon er garen bij. Hun Duitse roots verdwenen naar de achtergrond toen de nazi's zich gingen manifesteren in Europa. Harpo, die eigenlijk Adolph heette, veranderde zijn naam in Arthur.

De dictator

Een andere classic in deze box is Duck Soup (1933), aangemerkt als een van de allergrappigste komedies ooit. Hierin waren ze zeven jaar eerder dan hun collega Chaplin met het bespotten van een dictator. De tiran in Duck Soup wil de oorlog aangaan met de staatsleider van zijn buurland omdat ze hetzelfde meisje op het oog hebben. De overige drie titels in deze Marx Box zijn Monkey Business, Horse Feathers en de eerste 'talkie' van de Marx Brothers uit 1929, The Cocoanuts. In de meeste films was de toenmalig razend populaire Margaret Dumont de vaste actrice om als boksbal voor hun grappen te fungeren - want ook zij bezat voldoende zelfspot.

Veaudeville

Dat de Marx Brothers oorspronkelijk een muzikale start maakten als vaudeville artiesten, is aan de meeste films nog af te zien. De komische musical (een filmische operette als het ware) viel toen überhaupt het beste bij het publiek, dat tijdens de Great Depression van toen maar wat graag naar de bios ging voor een beetje afleiding en vertier. Naast zelfspot voerden zij geregeld aanvallen uit op de high society (zoals in Animal Crackers) en menselijke tekortkomingen als hypocrisie en domheid of, zoals Horse Feathers, het studentenleven. Monkey Business, waarin de draak wordt gestoken met het gangsterdom, inspireerde regisseur Billy Wilder weer voor de eerder genoemde Some Like It Hot.

Tip de redactie