The Sopranos - seizoen 6

De Italiaans-Amerikaanse maffiafamilie The Sopranos zijn bijna aan het eind van hun roemruchte carrière op DVD (en tv). Dit is het eerste deel van het laatste seizoen met 12 afleveringen. Daarna volgt er nog een bonusserie, en dan moeten fans met pijn in de ziel echt afscheid nemen van de beste tv-serie van de afgelopen jaren.

Als er één populaire serie is waarin het desondanks vergeven is van personages met extreem discutabele activiteiten, is het The Sopranos wel. Een groot publiek ging ervoor door de knieën, op een groep Italiaanse Amerikanen na die verzuchtten hoe vaak zij nog geportretteerd moesten worden als eeuwig gelieerd aan het gangsterdom.

In The Sopranos laat aartsvader en scenarioschrijver David Chase zien hoe de penoze in New Jersey, de standplaats van deze maffiafamilie, voor sommige Italiaanse Amerikanen een lifestyle is, een die wordt overgeleverd van generatie op generatie. Met capo di tutti capi Tony Soprano als gangster tegen wil en dank. De vette rode lijn die door de seizoenen heeft gelopen, zijn Tony's uitvoerige sessies op de bank bij een psychiater waarin naast familiaire problematiek ook de ethische kwesties van zijn vak werden aangesneden.

Bloederige praktijken

Een andere opvallend kenmerk is dat de aantrekkingskracht van The Sopranos was gelegen in de casting: het zijn geen supermodellen die hier rondlopen, maar echte mensen die er net zo uitzien als de buurman en de slager op de hoek. Dat verkleint de afstand tussen film en werkelijkheid, en toch is het leven van deze gangsters een ver-van-je-bed-show. Om maar een paar voorbeelden te noemen: je eet niet vaak je bordje pasta leeg terwijl er een vers lijk 2 meter verderop ligt leeg te bloeden. Als iemand de huur niet betaalt, sturen normale mensen eerst netjes enkele brieven en dan schakel je een deurwaarder in, geen executiepeloton. Als je een leuk pand op het oog hebt, probeer je met de eigenaar tot een deal te komen: je zendt er geen menselijke versie van een stel labradors op af om voor een habbekrats je zin te krijgen.

Immoreel

Chase heeft nooit geaarzeld om het immorele aspect van de maffia in beeld te brengen, en in dit seizoen doet hij er een schep bovenop. De vele erupties van geweld komen vaak uit het niets, in dit circuit waarin alleen eigen wetten gelden. Als mensen niet door een omvangrijk wets- en controleapparaat in het gareel worden gehouden, krijgen de primaire instincten kennelijk de overhand. Zoals het bewaken van de eigen familie tegen elke prijs, wat ze ook uitspoken - dat is een onbetwistbare erecode in de wereld der Sopranos. Of elke meid grijpen in wie je zin hebt. Deze gangsters zijn notoire schuinsmarcheerders en hebben allen een goomah (Sopranos-jargon voor maîtresse). Een gegeven waar niemand moeilijk over doet, zelfs hun goed onderhouden echtgenotes niet. Ook dit is deel van die lifestyle.

Nieuwe generatie

Maar die dagelijkse, vaak verwerpelijke, gewoontes zijn tegelijkertijd de magneet die de serie zo fabuleus laten werken. Het is het leven van alledag aan de keerzijde van de samenleving. Net zoals Godfather Don Corleone probeerde om zijn zoon Michael te behoeden voor dit leven, worstelt Tony (Tauwny in New Jersey-dialect) met zijn opstandige zoon Anthony Junior. Het joch is van dikkig snotneusje uit het eerste seizoen uitgegroeid tot een weerbarstige tiener die alle goede intenties van zijn ouders (studie, carrière) op het spel dreigt te zetten. Het is een nieuwe generatie gangsters, en Tony beseft maar al te goed dat hij zelf indertijd niet eens die keuze heeft gehad, met alle gevolgen van dien. Zijn paniekaanvallen en nachtmerries worden nog steeds gefileerd door zijn psychiater Jennifer Melfi (Lorraine Bracco), en we weten allang dat in deze gangsterboss, met een rits lijken op zijn kerfstok, geen slechte kerel huist. Het wekt nieuwsgierigheid hoe die ontwikkeling zal worden afgesloten in de bonusserie: een catharsis misschien, zoals Ray Liotta in Goodfellas.

De anderen

De overige castmembers hebben ook zo hun eigen sores, dat wil zeggen: degenen die nog over zijn. Neef Christopher Moltisante doet weer een gooi naar Hollywood, en heeft nog altijd te kampen met zijn oude verslavingen. Paulie krijgt vanwege ontwikkelingen met zijn moeder, het heiligste aller heiligen, een mokerslag uitgedeeld die hem dreigt te beroven van het laatste restje houvast dat hem met de 'normale' wereld verbindt. Een grotere rol in dit seizoen is toebedeeld aan Vito Spatafore van wie we al in seizoen vijf hadden gezien dat hij ondanks vrouw en kinderen, homoseksueel was. Dat is een ondraaglijk gegeven in deze machocultuur, en het krijgt ook een zeer pijnlijke wending. Net zo onacceptabel op deze apenrots is de tranenvloed van Johnny Sack die heel even de gevangenis uitmag voor het huwelijk van zijn dochter.

Keerzijde

Het lijkt wel alsof Chase met dit zesde, grimmiger seizoen een extra dosis barsten in het vernis heeft willen slaan van het 'glamourdom' van de maffia. Waar in de vorige seizoenen de aantrekkingskracht nog veelal de overhand had met het verbeelden van onze heimelijke wens, dat ongestoord je gang kunnen gaan en alles voor elkaar krijgen, wordt nu steeds meer de keerzijde belicht. En dan niet van de directe slachtoffers van de penoze, maar de impact die dit leven heeft op de insiders zelf. Al in de eerste aflevering wordt er een hele bittere keerzijde afgegeven van een maffialid dat het wereldje eigenlijk wel voor gezien wil houden. Als Chase aan de hand van dit personage de serie richting een bepaald einde wil manoeuvreren, is hij nog briljanter dan ik tot nu toe had gezien. En gezien de ontwikkelingen in dit zesde seizoen lijkt het er veel op.

Tip de redactie