Uitvoerige documentaire over voetbal in Brazilië: volkssport nummer één, en voor de meeste jongens de enige kans om iets te bereiken.

Het is interessant om deze 320 minuten documentaire in het achterhoofd te hebben als straks de Gele Kanaries hun gevreesde kunsten gaan vertonen op het WK. Hoeveel van hen hebben dezelfde achtergrond als de jongens in het eerste deel van deze productie? Het zijn jongens uit de armste sloppenwijken die, om de beroemde uitspraak van Pelé te citeren 'hebben geleerd te voetballen op rotsachtige grond met een paar opgerolde sokken als voetbal: dan is een mooie grasmat en échte voetbal een koud kunstje'. Groep F - u is gewaarschuwd.

Op auditie voor Flamengo

Futebol is van documentairemaker Joao Moreira Salles, een man die wel wat kan getuige zijn lijstje Awards. En hij heeft ruim de tijd genomen voor dit project, want hij volgde drie potentiële topvoetballers gedurende 2,5 jaar op hun pad naar roem. Om te beginnen met de 'auditie' voor Flamengo, de grootste voetbalclub van Brazilië. 1500 jongens worden daar per jaar gescreend, en slechts enkelen lukt het om door te stromen. Waarbij zij meestentijds niet eens hun eigen roem voor ogen hebben, maar middels een voetbalcarrière hun gezin en de rest van de familie van een boterham willen voorzien.

Cultuurshocks

Ook interessant is het aspect van de status van voetballer. Deze jongens komen vaak uit eenvoudige gezinnen, en zelfs uit minuscule dorpjes - als het die naam verdienen mag - in het tropisch regenwoud. Opeens staan die in gigantische voetbalstadions waar een ontzaglijke, door voetbal geobsedeerde menigte hen toeschreeuwt, uitfluit of toejuicht. Wat doen ze met hun plotse monstersalaris als ze écht naar de hoogste voetbalregionen weten door te stoten: opeens omringd door persmuskieten, mooie meiden, gladde moneymakers en opdringerige fans. Is de druk van het profvoetbal al een opgave in dit maniakale voetballand, dan komen daar de persoonlijke cultuurshocks bij om de hoek kijken.

De gedoofde ster

Als er iemand baat zou hebben bij het derde deel van deze documentaire, dan zijn het deze ambitieuze jongens zelf wel. Want hierin biedt Salles een portret van Paolo Cesar Lima, bijgenaamd Caju. Caju was de absolute superster én de stoute bengel van het Braziliaanse voetbal in de jaren zeventig. Van simpele armoedzaaier schopte hij het tot publiekslieveling en celebrity, compleet met jetsetfeesten, spetterende bolides en een (tijdelijke) vaste plek in de high society van Brazilië. Maar het verging deze Caju minder goed nadat zijn ster op het voetbalveld was uitgedoofd: zo gewonnen, zo geronnen. Als de ooit zo gevierde Caju nu een afspraak probeert te maken met zijn vrienden van weleer, weten hun secretaresses niet eens meer wie hij is.

Interviews

Maar geen DVD over Braziliaans voetbal zonder een forse collectie legendes van de Gele Kanaries. Deze (vierde) bonusdisk biedt een verzameling interviews van Brasils Finest als Pelé, Zico, Ziznho, Zezé & Aymoré Moreira, Santana, Nilton Santos en Parreira. Nu zijn ze oud, en heeft hun verschijnen voor de camera iets ontroerends, als een Buena Vista Social Club. Ze praten over hun vak, hun leven en wat Futebol voor hen heeft betekend. Een fraai slotstuk van een documentaire die naast alle ins & outs over de Braziliaanse volkssport ook een registratie is van de harde kant van deze samenleving.


Bestel deze dvd direct:


Futebol (4DVD)
João Moreira Salles